走进北方最大的私家园林,——儒商世家“常家庄园”

秋韵

<p class="ql-block">  常家庄园,位于山西省晋中市榆次区东阳镇车辋村。始建于明朝末年,后历经乾隆、嘉庆、道光、咸丰、同治、光绪六朝,近150年连年不断修筑,常家庄园形成了房屋5000余间、楼房50余座、园林7处、在清代晋商大院中首屈一指。被称为“八可庄园”:可燕居、可读、可修、可思、可赏、可游、可悦、可咏。</p><p class="ql-block">祠堂、书院、绣楼、园林……</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">虽然离县城也不到40公里,但一直没有去过,2025年11月25日,书友一行四人,想去"第一”庄园探个究竟。</p> <p class="ql-block">  常家庄园以“‌后街”为轴线,布局严谨,形成“一山、一阁、两轩、四园、五院、六水、九堂、八贴、十三亭、二十五廊、二十七宅院”的格局。现存建筑包括宅院、园林及商铺,其中‌静园占地8万平方米,是中国最大的‌北派私家园林。</p> <p class="ql-block">  有谚曰:“乔家一个院,常家二条街。”常氏宅院的建设规模当时称为三晋民居建筑之首。</p> <p class="ql-block">  苏轼以楷书书写的真迹《丰乐亭记》和《醉翁亭记》,以高3米、长13米的巨幅赫然于常家庄园大门的南、北两侧堡壁上,可谓弥足珍贵</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">景区内游人不是很多</p> <p class="ql-block">  常氏宗祠始建于清光绪五年(1879 年),位于北常后街东北侧,修建历时三年,耗银二万余两 ,占地八亩。整个祠堂分三门四进,包括门亭、房宇、献阁、回廊、正殿、偏厢等,组成了一套严谨有序、结构完整的建筑群,每一处细节都彰显着常氏家族曾经的辉煌。</p> <p class="ql-block">  八字型百寿影壁,制成于清光绪庚子年间(1900 年),它的中间由 240 个书写迥异的篆书 “寿” 字组成,取谐音 “寿二百四十止”,祈愿主人安康长寿;又因 240 是 60 的四倍,还有祈愿家族人丁兴旺、四世同堂、代代长寿的美好寓意</p> <p class="ql-block">  石芸轩书院是我国北方现存最大的私家书院,曾是常家子弟学习研读、吟诗作画的地方。书院门前石雕图案吉祥,纹饰精美。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">对面店辅的妇女听到有人说话,不顾锅里煮着的面条,给我们在书院门前拍了个照</p> 影壁 <p class="ql-block"> 影壁共340个字,为常家家训最朴实、最诚恳的字句如同常家建造商业帝国的密码,该影壁达16平方米,刻有340。蒙金彩绘的篆字和夹杂其间的图䅁治家格言</p><p class="ql-block">楹联:</p><p class="ql-block">大地灵钟肇启文明承景运</p><p class="ql-block">华堂瑞霭宏开富有衍心衢</p> <p class="ql-block">福字影壁</p><p class="ql-block">楹联:敬事慎言耻躬行之及远</p><p class="ql-block"> 省身克己欲寡过而未能</p> <p class="ql-block">“三星在户”。</p><p class="ql-block">楹联:</p><p class="ql-block">“德滋福禄积美之家有余庆 </p><p class="ql-block">道涵寿喜资富能训惟永年。”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">🔹 伯夷叔齐影壁</p><p class="ql-block">楹联:承先一脉真传维忠维孝</p><p class="ql-block">启后两条正路曰耕曰读</p> <p class="ql-block">楹联:</p><p class="ql-block">“三坟五典却是日常家用,</p><p class="ql-block">四书六经原本济世文章。”</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">砖雕花墙“学海”:这两个字传说是王羲之的手迹,字里行间更见其力透纸背的功力。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p> 文字砖雕 <p class="ql-block" style="text-align:center;">“汉有赋,唐有诗,宋词元曲皆学问;善为田,德为粮,淳播厚获乃家传。”</p> <p class="ql-block">楹联</p><p class="ql-block">“竹树阴浓笠屐行吟梵宇路,</p><p class="ql-block">禽声早暮秦法鸡鸣翠微间”。</p><p class="ql-block">清邓石如书写</p> <p class="ql-block">门联:</p><p class="ql-block">“何以扩胸襟要熟读九经诸史,</p><p class="ql-block">欲求开眼界须游历名山大川”。</p><p class="ql-block">清常旭春书写。</p> <p class="ql-block">都闽府</p><p class="ql-block">“灵气之通鸾鹤骖瑶下,</p><p class="ql-block">龙虎之山芝草纷然生”。</p><p class="ql-block">清邓石如书写。</p> <p class="ql-block">贵和堂</p><p class="ql-block">倪迁清闷云林阁,</p><p class="ql-block">米老英光宝晋斋。</p> 匮额 <p class="ql-block">静园</p> <p class="ql-block">大夫第</p> <p class="ql-block">谦和堂</p> <p class="ql-block">慎和堂</p> <p class="ql-block">壮怀</p> <p class="ql-block">观园光</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">缉熙</p> 花墙 <p class="ql-block" style="text-align:center;">像不像帐房先生</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">冬天的杏园别有一繁景象</p> <p class="ql-block">心心念念的常家庄园走马观花的连饭也顾不上吃,游了近三个小时。</p><p class="ql-block"> 常家庄园不仅仅是一座建筑群,更是一座文化的宝库,每一处建筑、每一幅画作、每一件文物,都在诉说着一个家族的历史与精神。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">常家庄园</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">秋韵</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">四言诗</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">常家宅院,建筑辉煌。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">静园北派,宗族祠堂。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">闻名遐迩,特色砌房。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">晋商文化,门第墨香。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">青砖碧瓦,照壁花墙。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">屋檐斗拱,儒雅呈祥。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">桥轩楼阁,享誉四方。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">造型优美,神韵梓桑。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">亭台水榭,曲径回廊。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">木飞翼角,雕刻精良。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">楹联千幅,匾额绕梁。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">石牌工艺,寰宇颂扬。</p>