<div style="text-align: center;"><b>景学勤 陈永孝 刘锦佃 苏灿明</b></div><div style="text-align: center;"><b>李海林 陈伦国 王玉泉 刘光银</b></div><div style="text-align: center;"><b>吴建新 刘文阶 卢诗文 苏永红</b></div><div style="text-align: center;"><b>刘华田 </b> <b>苏庆松 秦翠兰 </b><b>贾 强</b></div><div style="text-align: center;"><b>任维斌</b></div> <div style="text-align: center;">西江月·党旗颂</div><div style="text-align: center;">景学勤</div>古城茅坪三湾,苍茫五哨云烟。井冈搏斗忆当年,唤起人间巨变。<br>虹日光弥宇宙,党旗壮我虎胆。工农亿万志昂扬,群起埋葬敌顽。<br>注释:<br>①三湾、古城、茅坪是1927年毛泽东率领秋收起义部队上井冈山所经过的乡镇。<br><div style="text-align: center;">写于2011年6月</div> <div style="text-align: center;">冬天景色美(通韵)</div><div style="text-align: center;">刘文阶</div><div style="text-align: center;">腊梅绽放风光美,长寿花开味道香。</div><div style="text-align: center;">多彩山茶人喜爱,水仙庭院吐芬芳。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">游猪食槽山(新韵)</div><div style="text-align: center;">陈伦国</div><div style="text-align: center;">食槽并列在高峰,偶见天猪显影踪。</div><div style="text-align: center;">雾里争吃相打闹,自然施展鬼神功。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬</div><div style="text-align: center;">卢诗文</div><div style="text-align: center;">霜染疏林叶半黄,风梳寒日影偏长。</div><div style="text-align: center;">篱边菊瘦香犹在,偶有归鸿过远苍。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">小雪</div><div style="text-align: center;">卢诗文</div><div style="text-align: center;">阴云低锁野烟晚,细雪纷扬落碧栏。</div><div style="text-align: center;">不见庭前花影动,唯闻屋外鸟声寒。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">人与自然</div><div style="text-align: center;">刘光银</div><div style="text-align: center;">东方日出西阳落,白昼光明夜黑沉。</div><div style="text-align: center;">规律自然天地久,和谐友善意情深。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬景色</div><div style="text-align: center;">刘光银</div><div style="text-align: center;">秋去冬来晨湿霜,密林风刮叶飞扬。</div><div style="text-align: center;">奇山异境添诗韵,大地天寒树卸装。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">湖边垂柳</div><div style="text-align: center;">吴建新</div><div style="text-align: center;">垂湖玉臂钓清流,云淡天澄意韵悠。</div><div style="text-align: center;">波敛风平帆影逝,柔丝轻绾客心留。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">重阳寄怀(通韵)</div><div style="text-align: center;">吴建新</div><div style="text-align: center;">菊黄枫赤艳阳天,风送萸香思故园。</div><div style="text-align: center;">遥念高堂门口望,炊烟袅袅盼儿还。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">冬居闲品(通韵)</div><div style="text-align: center;">吴建新</div><div style="text-align: center;">冬风携雨渐生凉,梧叶萧萧辞绿裳。</div><div style="text-align: center;">纵使深寒终会至,拥书对月品茶香。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">霜降</div><div style="text-align: center;">王玉泉</div><div style="text-align: center;">西风一夜降寒霜,草木荒疏渐染黄。</div><div style="text-align: center;">大雁南飞秋欲老,几声鸣叫恋家乡。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">评姜王</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">新姜如斗灿金黄,玉质脆皮辛带香。</div><div style="text-align: center;">汗润嘉禾丰岁证,奖杯熠熠耀山乡。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">大王庄吟</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">天时地利赋王庄,青石沙岩裹玉藏。</div><div style="text-align: center;">西岭椒枫翻赤浪,东畴姜稻涌金黄。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">女书记无人机耕新</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">田间银燕翩翩舞,屏内婵娟点点通。</div><div style="text-align: center;">收打藏储成一体,老翁笑赞智能功。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">秋声沥尽雨丝牵,转瞬冬来锁暮烟。</div><div style="text-align: center;">缮牖添温迎朔气,穿绒散步善推拳。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">晚秋归途</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">秋深踏碎黄,风起理行装。</div><div style="text-align: center;">莫问前程事,心闲路自长。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">秋收即景</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">丰收美景入农家,满目秋光映彩霞。</div><div style="text-align: center;">欣晒新粮仓廪满,乡亲脸上乐开花。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">重阳</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">金风送爽又重阳,遍插茱萸酒盏香。</div><div style="text-align: center;">遥寄乡愁云万里,登高望断雁南翔。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">立冬逢雨</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">北风携雨入初冬,万木萧疏失翠容。</div><div style="text-align: center;">幸有霜松擎冷艳,幽香缕缕伴寒钟。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">秋声</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">金风执笔绘穹苍,漫野秾稠赤赭黄。</div><div style="text-align: center;">忽有荻花轻吻鬓,方知秋色带微凉。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">删繁就简待初冬,略去浮华留本容。</div><div style="text-align: center;">且把诗材焙暖处,冷时节待雪情浓。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">立冬</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">银杏犹黄秋未藏,薄霜浅画瓦楞长。</div><div style="text-align: center;">风从北地捎寒信,先遣芦花试雪妆。</div> <div style="text-align: center;">赞四合新貌</div><div style="text-align: center;">陈永孝</div><div style="text-align: center;">瓦红壁亮藏村史,竹秀榴圆彩绘亲。</div><div style="text-align: center;">名著园中赏名著,名人堂里话名人。</div><div style="text-align: center;">状元观念传承远,工匠精神记忆深。</div><div style="text-align: center;">干事创新千业好,南墙警示视如珍。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">立冬到来农户忙(通韵)</div><div style="text-align: center;">刘文阶</div><div style="text-align: center;">枫林变赤千山俏,冬到乡村万户忙。</div><div style="text-align: center;">果树剪枝功用大,麦苗浇水效能强。</div><div style="text-align: center;">田园锄草铭胸畔,蔬菜施肥记脑房。</div><div style="text-align: center;">勤奋耕耘人快乐,幸福日子似朝阳。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">赞四合街村(通韵)</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">云山环碧水,风物胜江南。</div><div style="text-align: center;">石巷连青霭,朱檐映彩栏。</div><div style="text-align: center;">院墙彰雅韵,桑梓驻欢颜。</div><div style="text-align: center;">众志织新锦,田园示范篇。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">潘家沟孝善文化节有感</div><div style="text-align: center;">陈伦国</div><div style="text-align: center;">秋风带露又重阳,男女银龄聚一堂。</div><div style="text-align: center;">漫赏轻歌心里畅,热欣劲舞眼中忙。</div><div style="text-align: center;">刚呈美食祝高寿,再奉新装祈祉祥。</div><div style="text-align: center;">盛世升平人快乐,万家幸福喜洋洋。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬即景</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">寒雨侵窗声骤紧,朔风卷地夜来凶。</div><div style="text-align: center;">千山木叶纷辞树,九曲霜溪暗结踪。</div><div style="text-align: center;">欲写新诗搜冷砚,偏逢故雁没遥峰。</div><div style="text-align: center;">橙黄犹在冬初立,暖意深藏雪意浓。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">咏菊</div><div style="text-align: center;">卢诗文</div><div style="text-align: center;">金英绽处傲霜秋,不与群芳入俗流。</div><div style="text-align: center;">疏影横斜侵石径,暗香浮动绕书楼。</div><div style="text-align: center;">凌寒自有贞心在,抱节偏宜冷露酬。</div><div style="text-align: center;">待到百花零落后,独留清韵占枝头。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">观《沉默的荣耀》有感</div><div style="text-align: center;">苏灿明</div><div style="text-align: center;">隐蔽潜形担使命,初心不忘默耘耕。</div><div style="text-align: center;">刃锋行走千钧重,魔境周旋一念明。</div><div style="text-align: center;">岂为浮名遮赤胆,唯将夙愿化丹诚。</div><div style="text-align: center;">云开终见真英烈,青史长河共续赓。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">立冬</div><div style="text-align: center;">刘光银</div><div style="text-align: center;">秋末炎消退,冬临坡草黄。</div><div style="text-align: center;">寒来枯植叶,霜落菊花香。</div><div style="text-align: center;">深水鱼游暖,南飞雁傲翔。</div><div style="text-align: center;">雾茫凝结冻,冰树闪银光。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">金秋香山游</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">天阔云闲秋气清,轻车逐影入空明。</div><div style="text-align: center;">千峰枫火燃霞色,万壑霜绡缀玉英。</div><div style="text-align: center;">舞袂翻随幽涧响,歌丝漫绕翠微萦。</div><div style="text-align: center;">盈樽村酿吟朋聚,携得山珍带月行。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">新村清洁队</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">益政惠民如蜜润,村容整洁四时新。</div><div style="text-align: center;">顶风灭垢挥锹急,冒雨除污扫地频。</div><div style="text-align: center;">春洒药车驱瘴孽,夏摇蝇拍护芳茵。</div><div style="text-align: center;">乡邻漫步神清爽,远客争夸气象纯。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">寒潮频起北风凉,菊绽枫红草结霜。</div><div style="text-align: center;">春日田干尘害广,夏天地涝雨灾长。</div><div style="text-align: center;">闻情脑动能除失,见实心勤可补荒。</div><div style="text-align: center;">少子城工拼力打,老翁种菜大棚装。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">家乡豆豉咸菜</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">香峰孕得山珍峭,探眷携归满巷飘。</div><div style="text-align: center;">石臼渍蒿黄玉散,陶坛淹豆紫金雕。</div><div style="text-align: center;">青芹浸露新方配,赤酱凝霜古法调。</div><div style="text-align: center;">南客尝时疑御赐,东邻品后赞诗描。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初冬寄语</div><div style="text-align: center;">刘华田</div><div style="text-align: center;">寒潮卷地北风遒,菊抱霜枝枫染丘。</div><div style="text-align: center;">春旱曾伤苗半萎,夏霖又没稼千畴。</div><div style="text-align: center;">勤心可补荒年憾,笃志能消旧岁忧。</div><div style="text-align: center;">莫叹城深青壮少,棚间银发护新柔。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">重阳节感怀</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">南坡柿子红灯亮,雀鸟纷飞啄食忙。</div><div style="text-align: center;">远岫云遮松柏隐,近溪雾散鹭鸥翔。</div><div style="text-align: center;">重阳敬老同圆梦,霜降登高共举觞。</div><div style="text-align: center;">陌野红枫黄菊艳,诗情画意满山乡。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">重阳霜降农家忙</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">节至重阳顿觉凉,始知霜降暗登场。</div><div style="text-align: center;">收姜田畔披星月,种蒜畦间趁艳阳。</div><div style="text-align: center;">焦虑天空阴雨滥,担心地湿涝灾殇。</div><div style="text-align: center;">苍生期盼农桑顺,丽日晴和济八荒。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">香山枫叶红了</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">北岭枫林尽染红,西坡银杏荡金风。</div><div style="text-align: center;">香山彩绘千峰秀,汶水波描万壑濛。</div><div style="text-align: center;">雨霁田间忙种麦,阳光陌野快收葱。</div><div style="text-align: center;">初霜乍降农家院,篱菊轻摇片片桐。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">晚秋香山农家</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">香山烂漫万峰苍,汶水西流接冷霜。</div><div style="text-align: center;">种蒜覆膜腰腿痛,出姜撸泥裂皮伤。</div><div style="text-align: center;">河边白鹭栖杨柳,岭上斑鸠啄海棠。</div><div style="text-align: center;">银杏红枫描胜景,菊开桂茂满庭芳。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">深秋农家苦雨</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">浓浓雾罩远山斜,艳丽阳光竞未赊。</div><div style="text-align: center;">阴雨绵绵淹沃地,冷风嗖嗖号寒鸦。</div><div style="text-align: center;">云开忽见红枫叶,日朗欣观黄菊花。</div><div style="text-align: center;">涝泽盼晴民向往,墒情不待叹桑麻。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">重阳农家</div><div style="text-align: center;">李海林</div><div style="text-align: center;">雨霁天晴雁字长,登高望远过重阳。</div><div style="text-align: center;">香山野菊千花绽,汶水红枫万叶妆。</div><div style="text-align: center;">百姓出姜忙入窖,农家种蒜防初霜。</div><div style="text-align: center;">几人品赏金秋景?哪顾烟云弄月光。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">寒衣节(古风)</div><div style="text-align: center;">卢诗文</div><div style="text-align: center;">风刮岭头呜呜响,纸钱飞落土坡黄。</div><div style="text-align: center;">老娘缝的粗布袄,捎给阴间俺爹娘。</div><div style="text-align: center;">冷天莫嫌衣裳薄,针脚藏着热肚肠。</div><div style="text-align: center;">烧完三叠磕仨头,泪珠滚到坟头上。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">初秋</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">晓野初凉暑气收,庭梧一叶报新秋。</div><div style="text-align: center;">风涵浅雾侵帘幕,云带疏声过雁鸥。</div><div style="text-align: center;">田稻垂头黄欲染,池荷褪色绿还留。</div><div style="text-align: center;">且将团扇藏箱底,笑看星移入画舟。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">咏秋</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">长空雁字写清遒,点染千山七彩流。</div><div style="text-align: center;">稻浪连天云影醉,枫霞映日画屏收。</div><div style="text-align: center;">寒蝉渐老声初歇,露菊方浓香自游。</div><div style="text-align: center;">莫道霜风吹鬓冷,一川明月照高秋。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">金秋</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">十月金秋遍地黄,田畴稻谷正飘香。</div><div style="text-align: center;">千山霜叶红如染,万里云天气自昂。</div><div style="text-align: center;">登顶欣观征雁过,临溪又见戏鳞翔。</div><div style="text-align: center;">时和岁稔民心悦,筑梦新程再启航。</div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">立冬烹茶</div><div style="text-align: center;">秦翠兰</div><div style="text-align: center;">瓦銚初沸若含羞,蟹目新生润玉瓯。</div><div style="text-align: center;">捧出窑瓷青带月,分来雪水澹融秋。</div><div style="text-align: center;">气蒸书幌疑云起,香透诗肠遣客留。</div><div style="text-align: center;">忽见窗西飘暗影,半枚霜叶叩帘钩。</div> 浪淘沙•灾后重建新家园<br>陈伦国<br>无情水害毁家园,盈目疮痍景象残。<br>上下同心齐努力,灾痕渐去换新颜。<br><br>山花子•观雨忧农(李璟体)<br>苏灿明<br>冷雨连旬浸沃畴,檐声如诉几时休?忍见田原成沼国,误金秋。<br>稻卧泥中空泣梦,麦迟垄上枉凝眸。天若有情应止漏,解民愁。<br><br>望远行•返乡新貌(依南唐李璟体)<br>刘华田<br>越岭穿云故里还,新风盈目倍欣然。婵娟佩彩舞蹁跹,翁婆街道缓推拳。<br>机耕地,械浇田。半天劳作半天闲。朱楼亭榭笑声传。高歌时代寿延年。<br><br>彩云归•王庄生姜(柳永)<br>刘华田<br>金秋十月晓霜凉,庆丰收、廪满园香。看铁叉覆土云枝动,姜出土、玉色凝光。绿梢剪、露芽轻削,似金丸缀冈。载满袋、远商争识,隘巷成行。<br>名扬。深根沃壤,汲泉华、遍体澄黄。蕴藏地脉,千载医典,宴馔先尝。更入药、驱寒逐孽,健体延寿安康。风萧瑟、煨得姜汤暖入诗肠。<br><br>念奴娇•初冬寄语(苏轼)<br>刘华田<br>风云变幻,自然灾害现,故园多患。酷夏雨多风漫卷,地毁畜淹人散。更惨三秋,绵绵霖降,难见晴空面。秋收延缓,叹肥田播种断。<br>微信蜀地惊传,鲁翁忧岁,意伤心祈愿。劝眷初冬添羽缎,供水气安房暖。塑料棚张,翁婆蔬种,青壮城工干。风回更色,明朝应展云卷。<br><br>鹧鸪天•重阳敬老(晏几道体)<br>苏灿明<br>又见金枫染九重,登高携杖访仙翁。<br>千峰踏遍身犹健,百事操持意更浓。<br>霜浸鬓,笑融冬,慈颜若煦胜春融。<br>人间晚景珍如此,孝道长存日月同。<br><br>桂枝香•以诗为剑斩凶顽(通韵王安石体)<br>——记著名诗人吕剑在抗战中<br>苏灿明<br>文才夺目。正墨涌惊雷,笔扫寒肃。漫道豺狼挡路,魅魑翻覆。纵横自有龙蛇势,贯长虹,裂云穿筑。字成飞箭,篇为铁阵,气吞如虎。<br>纵九死,丹心未辱。任霜刃封喉,血浸荒谷。肝胆铮铮,化作志坚锋骨。但留千古遗风在,看铿锵诗魂高矗。一襟豪荡,满川浩意,尽驱沉陆。<br><br>桂枝香•香山深秋农家(词林正韵,王安石体)<br>李海林<br>重阳登岳。看汶水慢流,杨柳飘落。驻足香山极顶,静观丘壑。秋霜尽染千山赤,喜天晴,日光昭灼。菊香家院,枫红陌野,竹青楼阁。<br>盼丽日,云消雾薄。叹姜蒜收种,无法耕作。涝地难耕,泥沼沃田湫泊。北风霜降寒流急。愿农家春种秋获。五风十雨,千村丰稔,万家康乐。<br><br>沁园春•纪念毛主席《沁园春·雪》发表八十周年<br>苏灿明<br>雪落长河,诗成绝唱,浩气盈篇。看长城内外,冰封旧迹;大河上下,势涌新澜。千仞披银,万松挂玉,天地苍茫改旧颜。风雷动,数峥嵘岁月,已在毫端。<br>当年谁破严寒?恰星火燎原意志坚。有雄师昂首,气吞寰宇;赤旗漫卷,光耀人寰。塔影摇春,钟声报晓,终见春风度塞关。今朝咏,这词中肝胆,犹照江山。<br><br>沁园春•纪念毛主席《沁园春•雪》发表八十周年<br>秦翠兰<br>八秩回眸,雪涌诗魂,浪卷重关。记寒光射斗,冰封九域;春雷破茧,声震层坛。笔底苍生,眉间星火;一阕昆仑裂冻寒。须晴日,看红装素裹,立尽千峦。<br>今朝再拭鸿篇,有墨雨淋漓洒碧寰。数云鹏击水,长空留迹;梅花酿雪,清气盈磐。北斗巡天,南湖载梦,天地从容往返间。风起处,正新程又启,万古江山。<br><br>行香子•北斗巡天(晁盖体)<br>秦翠兰<br>银汉浮槎,北斗横簪。赞天网、经纬如琴。羲和驭日,月御驰金。瞰山之巅,海之角,宙之心。<br>千年叩问,星河欲渡。纵天涯、咫尺佳音。荒原拓印,穹宇追寻。正风同歌,月同盏,梦同衾。<br> 〔中吕•十二月过尧民歌〕首次参加济南诗词学会专题培训讲座有感(通韵)<br>陈永孝<br>披霞光飞车迅疾,进课堂新老欢集。听桑老诗歌入理,学孙老散曲开思。赏刘师民歌唱艺,跟李师朗诵学基。(过)今学曲赋渐成迷,一夜推敲斗星披。贤师解惑授新知,慧语恩泽沁心怡。超值,摘收硕果时,不忘今行日。<br><br>曲谱:平平仄平(可上,韵),×仄平平(韵)。平平厶上(平),×仄平平(韵)。平平仄×(韵),×仄平平(韵)。<br>(过)×平×仄仄平平(韵),×仄平平仄平平(韵)。×平×仄仄平平(韵),仄仄平平仄平平(韵)。平平(须暗韵)×平仄仄平(韵),×仄平平去(韵)。<br><br>〔双调•步步娇〕四合大食堂老人聚餐见景<br>陈永孝<br>翁妪相欢食堂到,落座相谈笑。饭菜好,香味喷喷怕瞎唠。碗底捞,一粒别(想)跑掉。<br>注:瞎唠,方言,意思为坏了、掉地上没法吃了。<br>谱:×仄平平平平去(韵),×仄平平去(韵)。 ×去上(韵,可平),×仄平平仄平平(韵)。仄平平(韵),×仄平平去(韵)。<br><br><br>〔仙吕•醉中天〕赞莱芜区散曲学会四合街村创作基地挂牌<br>陈永孝<br><div>曲苑独枝秀,挂建筑新修。基地文朋创作优,曲唱相持久。民众欢迎曲友,竞相邀留,同心曲颂春秋。<br><br><div>曲谱:×仄平平仄(韵),×仄仄平平(韵)。×仄平平×仄平(韵),×仄平平仄(韵)。×仄平平仄平(韵,可上),仄平平仄(韵),×平×仄平平(韵)。<br><br><div>〔中吕•山坡羊〕重阳福寿欢(通韵)<br>吴建新<br>枫红尽现,菊香轻漫,天高云淡南飞雁。酒旗翻,乐声喧,堂前翁媪开颜灿,物阜年丰今梦圆。安,福寿延;欢,岁月绵。<br><br>〔中吕•普天乐〕小院黄昏<br>李海林<br>菊花开,灵霄败。豆爬篱侧,薯漫田阶。庭院中,柴门外。看淡浮名初心在。会亲朋堂屋悠哉。夕阳渐落,黄昏新至,平淡开怀。<br><br>〔中吕•普天乐〕国庆节忙秋种<br>李海林<br>玉盘升,银花影。九州歌唱,万众欢腾。花鼓敲,秧歌兴。麦子开耧田千顷,趁农时秧蒜农情。风传泥味,霜挟菊韵,秋雨飘零。<br><br>〔中吕•普天乐〕重阳登高<br>李海林<br>汶河清,香山碧。菊开心旷,桂放神怡。枫叶情,青松意。气爽秋高登山急,正黄昏年老(腰)肢迟。山峦绚丽,河流旖旎。慨叹惊奇。<br><br>〔中吕•普天乐〕冷雨寒风迎霜降(中华通韵)<br>李海林<br>妪咳喘,翁伤感。露晨霜冷,雨暮风寒。草药丸,灵丹片。老弱常年医相伴,古稀人心志弥坚。吟诗汶水,填词龙潭,颐养天年。<br><br>〔中吕•普天乐〕深秋游猪头岭炮楼子凭吊(中华通韵)<br>李海林<br>柏青葱,松蓝绿。炮楼遗址,寇盗魔窟。倭寇惊,奸凶怖。国难当头除妖雾,救人民怒斩顽徒。长空野雁,晴川杜宇,啼泪平湖。<br><br>〔仙吕•醉中天〕善孝传<br>刘华田<br>血沁江山俏,汗润李桃娇。岁月飞霜染鬓梢,孝道传家宝。温语诚心久聊,善行相报,此情可对穹霄。<br><br>〔仙吕•醉中天〕赞四合村散曲基地挂牌<br>苏灿明<br>八面欢歌漾,四舍墨华扬。你看(那)该村文曲乡,今日群贤畅。指看云间雁行,响声(传)霄上,欣观诗海腾浪。<br><br><div>曲谱:×仄平平仄(韵),×仄仄平平(韵)。×仄平平×仄平(韵),×仄平平仄(韵)。×仄平平仄平(韵,可上),仄平平仄(韵),×平×仄平平(韵)。<br><br>〔仙吕•醉中天〕生姜地里话丰年<br>王玉泉<br>乡里霜风降,山野菊花黄。村北村南收获忙,亩产翻番创。老丈逢人笑扬,市场(价)钱涨,家家鼓起钱囊。<br><br><div>曲谱:选自《元人小令格律》x仄平平仄(韵),×仄仄平平(韵)。×仄平平×仄平(韵),x仄平平仄(韵)。×仄平平仄平(韵,可上),仄平平仄(韵),×平×仄平平(韵)。<br><br>〔仙吕•醉中天〕祝贺莱芜区散曲学会走进四合街村挂牌暨散曲知识培训及采风活动成功举办。<br>陈伦国<br>祥日群英聚,曲苑展宏图,新型农村惊世殊,只把民生虑。挥笔倾情大书,字斟填谱,咏歌富裕莱芜。<br><br></div><div>曲谱:×仄平平仄(韵),×仄仄平平(韵)。×仄平平×仄平(韵),×仄平平仄(韵)。×仄平平仄平(韵,可上),仄平平仄(韵),×平×仄平平(韵)。<br><br>〔双调•水仙子〕寒衣节上坟<br>李海林<br>远山寒柏雾遮天,近水阴云断灶烟。北坡墓地香灰溅,(子孙)虔诚祭祖先。野田乌雀(乱)盘旋。(恍如)父颜现,(又见)慈母显,(分明是)梦里团圆。<br><br></div><div>曲谱:x平x仄仄平平△,x仄平平x厶平△。x平x仄平平去△,平平x厶平(上)△,仄平平、x仄平平△。x平厶,x仄平(上)△,x仄平平△。<br><br>〔越调•天净沙〕四合孝善兴家<br>吴建新<br>尊亲孝老持家,睦邻行善添花,聚力兴村溢嘉。淳风如画,四合美誉皆夸。<br><br>〔双调•步步娇〕赞四合街村人居新貌<br>苏灿明<br>谁把寒宅霜白退?楼映清波翠。老少喜,饭暖茶香笑声飞。话夕晖,都赞(四合)人居魅。<br>谱:×仄平平平平去(韵),×仄平平去(韵)。 ×去上(韵,可平),×仄平平仄平平(韵)。仄平平(韵),×仄平平去(韵)。<br><br>〔双调•殿前欢〕·香山秋韵(通韵)<br>王玉泉<br>桂秋寒,丹枫如火染层峦。野菊簇簇金黄灿,溪水潺潺。鱼吹泡泡圆,香湖畔,风卷芦花散。天连汶水,日照香山。<br> 〔双调•殿前欢〕曲谱:仄平平(韵)x平x仄仄平平(韵)。×平×仄平平去(韵),×仄平平(韵)。平平×厶平(韵),平平厶(韵),×仄平平去(韵)。x平×仄(可韵),x仄平平(韵)。<br><br>〔双调•折桂令〕土地集中新咏<br>刘华田<br>新规润物融融。沃土连畴,金股交融。铁马同耕,云蓑共种,岁晚分红。春日催青万垄,秋光叠浪千重。翁理芹菘,媳理厨房,子骋城中。<br><br>〔双调•折桂令〕初冬打工<br>刘华田<br>墙头镰挂心松,回首凉秋,谋算寒冬。老父浇园,稚孙诵课,壮子操工。砌瓦悬楼百栋,筑城连苑千重。汗透身中,情系乡容,福享年终。<br><br>〔大石调•念奴娇〕香山晚秋<br>李海林<br>暮秋霜降,看星光朗朗,高天鹰傍。鸿雁南飞丹桂放,日出金风舒畅。茂竹群芳,菊花兴旺,山雀林中唱。清新凉爽,顿时心涤神荡。幺篇]怏然烦闷,恨秋耕不爽。(盼)云开天亮。今岁连阴违季节,泥沼何回犁杖?气朗开心,赤晴欢唱,禾谷丰收望。粮储仓满,笑声堆满街巷。<br><br></div><div>曲谱:×平×仄,仄、×平×仄,平平平仄△。×仄×平平仄仄,×仄×平平仄△。×仄平平,×平×仄,×仄平平仄△。×平×仄,仄平平仄平仄△。 〔幺篇〕平仄×仄平平,×平×仄,平仄平平仄△。×仄×平平仄仄,×仄×平平仄△。×仄平平,×平×仄,×仄平平仄△。×平×仄,仄平平仄平仄△。<br><br>〔正宫•双鸳鸯〕田园秋景<br>苏灿明<br>稻花风,菊花风,疏柳藩篱挂柿红。几处短亭琴韵起,一湾清浅水云东。<br><br></div><div>曲谱:厶平平△,厶平平△,×仄平平×仄平△。×仄×平平×仄▲,×平平仄仄平平△。<br><br>〔正宫•双鸳鸯〕秋日小景<br>苏灿明<br>觅花红,落花红,豆架瓜棚缀露浓。晒枣老翁竿子举,衔云新雁画图融。<br>曲谱:厶平平△,厶平平△,×仄平平×仄平△。×仄×平平×仄▲,×平平仄仄平平△。<br><br>〔黄钟•人月圆〕齐鲁样板村四合街<br>李海林<br>乡村样板民风正。游览四合行。党风廉洁,民风淳朴,政务清明。(幺篇)山乡奋楫,镇村发展,产业提升。竹摇疏影,菊描实景,桂绽浓情。<br><br>〔黄钟•人月圆〕四合街党旗飘飘<br>李海林<br>齐风鲁韵新风尚。(为民)谋福有真章。四和兴旺,八方财降,百姓安康。(幺篇)党旗飘荡,众心高涨,奋楫开航。春光炎炀,春花齐放,春水汤汤。<br><br>〔黄钟宫•人月圆〕赞四合街幸福院<br>李海林<br>俺村父老心舒畅,(集体)餐饮赞食堂。老年无恙,精心善养,忠孝担当。(幺篇)助亲互谅,爱仁风尚,和睦村庄。今天我养,明天子养,(从我做起)孝善新章。</div></div></div></div></div> <p class="ql-block" style="text-align:center;">陈永孝</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">晨曦拂照寒霜白;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">暮色轻披笑脸红。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">红叶满山香韵暖;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">姜田沃野誉声高。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">名著园中赏名著;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">名人堂里话名人。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">三变增资,掌舵领航迎赞誉;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">四方融合,凝心聚力福民囊。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">村貌新颜,游园处处容姿美;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">塑棚明暖,产业年年硕果丰。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">吴建新</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">勤耕沃土生金穗;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">勇谱新篇绘锦程。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">文化振兴承古韵;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">民生改善焕新颜。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">刘华田</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">风送栗香销北国;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">情牵姜辣誉南疆。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">姜列锦摊云影动;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">栗香朱户客声喧。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">苏灿明</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">秋风落叶迎清露;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">暮景斜阳伴浅溪。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">水鸭悠闲寻野草;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">金鸡自在唱山村。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">陈伦国</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">香山露滴红枫赤;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">槐水霜凝野菊黄。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">千粮入库心头稳;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">万果归仓口里甜。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">李海林</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">登高劲舞松枫艳;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">望远狂歌桂菊芳。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">求贤敬老观枫日;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">尽孝躬亲赏菊时。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">四季欢歌,十月金秋书散韵;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">三秋喜报,丰年瑞雪咏词章。</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">香山起舞,齐心构筑诗词镇;</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">汶水欢歌,协力耕耘曲赋村。</p> <b>淡看春秋炎凉</b><br>吴建新<div><br>凭窗眺,细雨斜飞,梧叶泛黄。<br>银杏叶落半,五角枫燃尽秋光。<br>门前荷塘,褪去翠盖华裳,<br>褶皱,干枯,诉着忧伤。<br>芦苇影横斜,白穗覆轻霜,<br>鸭儿隐迹,鱼儿潜藏。<br>篱菊失香,风渐凉。<br><br></div><div>抬头望,寒云锁穹苍,<br>雁阵影长,驮着夕阳。<br>田野空旷,<br>残阳把枯玉米秸的影子拉得老长。<br>落叶铺山径,<br>枯草没膝,迎风沙沙响,<br>枯藤上,寒鸦声声唱。<br>老马踟蹰,瘦影沧桑。<br><br></div><div>远处河水泛着冷白的光,<br>白鹅收拢了翅膀。<br>一叶孤舟,锈迹斑斑,<br>泊在瘦水岸旁,败叶积满了舱。<br>滩头无名鸟啄食,<br>羽衣瑟瑟,难掩仓皇。<br><br></div><div>一切似乎都在昭示:秋后算账,<br>曾经何等辉煌,现在便何等荒凉。<br>一切似乎又在诉说从容:不必悲伤,<br>秋收冬藏,积攒的是力量,<br>孕育的是希望。<br>来年又是莺飞草长,<br>又是蝉鸣夏木,秋实盈仓。<br><br></div><div>世间万物,此消彼长,<br>从无恒久来日方长。<br>轮回交替,新陈代谢,<br>是大自然永恒的力量。<br><br></div><div>不必感伤,无须惆怅,<br>人生的本来面目就是这样。<br>没有一朵花一开始就是花,<br>也没有一朵花永远是花;<br>繁华过后是平淡,<br>阴霾过后是晴光。<br>清欢几许入诗行,<br>心安之处是吾乡。<br><br></div><div>且从容——<br>心自朗,<br>淡看春秋炎凉。<br>岁岁安康,<br>便是人间好风光;<br>平凡日常,<br>亦是精妙无双。<br><br></div><div><br></div><div><b>十月的夜雨</b><br>任维斌<br><br>晚风在泼墨<br>浮云在游走<br>十月的风雨多,飘零久<br>我,行色匆匆无问西东<br>提着一盏灯向着梦中走<br>迷茫,独自,上高楼<br>总找今晚的月光,去解明朝的愁<br>十月的夜雨<br>十月的风<br>草草也是一生<br>表面风光,不如梦醉一场<br>管他明天会刮什么风<br>十月的夜雨<br>十月的风…</div><div><br></div><div><br></div><div><b>像一棵树一样活着</b>(外一首)</div><div> 苏永红</div><div><br>秋又来,树叶落<br>枝干下,泥土里<br>是奔赴春天的执着<br>无论北风多么凛冽<br>要像一棵树那样<br>在等待中,好好活着<br><br><br><b>伤离别</b></div><div>苏永红</div><div><br>秋风起<br>叶子对枝干说<br>撒手吧<br>我要走了<br>趁着风儿刮过<br>叶子使劲儿地挣脱<br>虽恋恋不舍<br>却还是狠心把头别过<br>枝干在高处呜咽<br>悲痛,只能对着高空诉说<br>下一个春天的你<br>是否,还能记起我</div> <div style="text-align: center;"><b>冬日的暖意</b></div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">贾强</div><div style="text-align: center;"><br></div>冬天虽然寒冷,但恰恰因为这份冷,让我们更加珍惜生活中的温暖时刻。比如早晨从被窝里醒来,看到窗外飘着雪花,而屋里暖气充足,那种对比带来的幸福感特别强烈。或者是喝上一杯热腾腾的奶茶、咖啡,双手捧着杯子,暖意从手心一直传到心里。<br>还有那些人与人之间的温暖——家人围坐在一起吃火锅,热气腾腾的不仅是锅里的汤,更是那份团圆的热闹;朋友在寒风中为你披上外套,或者发来一句“天冷了,记得加衣服”的问候;甚至是陌生人在你双手冻僵时,递来的一杯热水。<br>冬天的阳光也格外珍贵,虽然温度不高,但那种慵懒的午后阳光洒在身上,让人忍不住想要眯起眼睛享受片刻的惬意。街角的小店飘出烤红薯的香味,路边的糖炒栗子冒着热气,这些都是冬天特有的温暖记忆。 你有什么特别的入冬温暖记忆吗?<br><br><br><div style="text-align: center;"><b>热狗面包</b></div><div style="text-align: center;"><b><br></b></div><div style="text-align: center;">苏庆松</div><div style="text-align: center;"><br></div>母亲患腰腿疼病症多年了,近日突然加重,她已勉为其难,故当务之急是接受正规治疗,我预约好专家后,终于盼到骤雨停歇,于是立即发动车子,回老家接母亲进城做手术,但离就诊时间只剩下四个小时了。及至家门口,只见白发苍苍的慈母正拄着拐杖,朝东极目张望,她的手背上暴出几条鼓胀的青筋;母亲倔强地梗着脖子,仿佛在等待什么,又宛若流露出无尽的期盼;她的身影在灰暗中显得格外单薄,但凸现出一股执着的坚韧。<br>凛冽的北风正呼啸袭来,我赶忙挟住母亲的胳臂,将她搀扶进暖融融的室内。她把拐杖轻轻倚在墙边,接着用皲裂的双手在我身上细细摸索,确认我的衣着是否足够御寒;她颤巍巍地指向火炉,示意我围炉而坐;自己却执拗地转身,拖着像是罐了铅的腿,朝厨房挪去。凝视老人瘦削的背影,我心中涌起一阵酸楚,连忙起身跟上,将一端磨得光滑泛亮的拐杖递到她手里:“娘,别忙活了,您走路不稳,今天回来主要是接您进城把脉,我已和专家沟通好了,五时麻醉,做个微创,咱先进城看病要紧。”<br>母亲笑嘻嘻地说:“你邮寄的药,我一直服用着,好多了。疏阔思相会,你还没到家时,面包就出锅了,我现在做馅料,你等着,妈妈知道,你大半年没吃热狗面包了。”<br>我试图再次劝阻老人,可她的目光中闪烁着无法动摇的坚定。母亲把刚灌的香肠下锅,又从地窖里抱出个扁圆的冬瓜。她娴熟地削去外皮,掏出瓜瓤,切冬瓜丝时,传来母亲因手颤抖而在案板上磕出的错乱响声,随后听到爆裂的动静,原来是电饼铛里熥着新鲜的板栗……望着母亲忙碌的背影,我走到厨房伸手想接刀,指尖刚触到刀把儿,她轻轻一推我的手,说:“你一路从城中赶来,凉透了,快去暖和暖和,热狗面包马上就做好。”母亲的话一出,定格在记忆深处的温馨画卷似是徐徐拉开了轴线,一幅幅鲜活的油画闪现在我的眼前。<br>年少时在外地求学,每到周末,离家返校,母亲必给我做热狗面包。她心灵手巧,做这道饭菜,总依据季节更替,加入不同的馅料,吃起来别具风味,回味悠长,面包触及舌尖,那味蕾中丛生的神经末梢霎时便被激活,它冲咽荡喉,通透无内,把袅袅余香一直飘逸到校园的角角落落,萦回在异地和母亲的念叨中。<br>初春,母亲经常起个大早去寻野菜,她挎上提篮、带着铲子、果枝剪来到深山老林里,这个时节,山上朝阳处的茭白已疯长得密不透风,母亲把绿油油、肥䐛䐛的嫩茎挖出来抖搂一下,放进筐子里;芥蓝的薹拔节而生,直挺挺的,清风拂来,摇曳多姿,似搔首弄姿,母亲将遮掩在正中的指头肚儿粗的青薹“外衣”层层剥离,然后割断,断面瞬间直冒水珠;掐下的金针菜花骨朵儿胭红胭红的,露珠犹泫。母亲将野菜分别洗净、沥干、焯水、掺杂,她随意一撕扯,加入适量葱白、甜酱、少许米醋、鸡精均衡搅拌,当鲜亮、馥郁的野菜裹入甜糯、酥脆的面包中的那一刻,精彩霍然秀出,那阵阵弥漫的芬芳令人驰魂夺魄,那按捺不住地生理反射油然指引着我的喉结上下撩动。母亲挑了一个鼓鼓囊囊的面包塞给我,猛咬一口,汁液浸透舌体,顿觉清凉、滑嫩、异香倏地充斥齿间。<br>夏天,淫雨连绵后,母亲在采觅食材的过程中,偶尔会逮回碧玉般剔透的大蚂蚱,她揭去翅子,掩埋在细盐中,待其变得绿中泛淡紫、个个仰八叉时,她便拾出撒上花椒末,只听刺啦一声,“碧玉”在油锅里翻几个滚,笊篱一掂,黄澄澄的“美味”已扣入盘中,卷入嘎嘣脆的荇菜茎中,待母亲将馅料塞进热狗面包中,我眼巴巴的,早已是馋涎欲滴,只嗅一嗅四处弥散的芳香,便心知那是无与伦比的极致“珍馐”。<br>秋风萧瑟时,庄稼都收获了。母亲铲几锨沙土堵住沟渠、溪流,她用瓢舀干水,将匿藏在淤泥里的鲇鱼、黄鳝变成了箄中物,牛溲焯水冲凉拌豆酱,鲇鱼黄鳝车前热狗面包,那可是人间大补。<br>冬天,大地冰封,草木枯萎。慈母把面包放在鏊子上熥一熥,她从鸡窝里掏出刚嬎的柴鸡蛋做成饼,饼薄如蝉翼,然后剁碎,馅料备齐填充后,母亲让我接过面包,她麻利地揭开蜂箱,取来蜂王浆,黏稠澄莹的甜腻液体渗透细碎的鸡蛋饼,须臾百花怒放,甘甜顷刻通天彻地,我一时仿佛身处幕天席地中,宛如世间的物华天宝都凝聚在这醉人的佳肴美馔中,它入口即化,七窍贯通,随着甜腻的润泽流泻,它沦肌浃髓,成了一生的烙印,伸手接过一个,满目皆粹白,忽然想起了李贺的诗:“琉璃钟,琥珀浓,小槽酒滴真珠红……”<br>一个热狗面包包孕天地灵秀,蕴含四季轮回,它有高山丛林,田野溪涧,更有母亲浓郁的情思和无尽的牵挂,它的浓郁激荡充溢在我和母亲眷恋相处的美好岁月里,它浓墨重彩,挥之不去,成了我难以排遣的思乡印记。<br>“趁热吃吧,孩子!吃完咱们就去大医院做手术。”母亲的话中断了我温情的追忆,我赶忙接过母亲端来的热狗面包。<br>“娘,看你,为这一顿饭,几乎错过了预约的看病时间。”我有点嗔怪道。<br>“只是个小手术,别担心。”我又轻声安慰母亲,试图让她的心情轻松一些。<br>然而,母亲眼中却闪过一丝复杂的心情:“你说现在的医术高明,其实我心里有数,那是你在慰藉我。手术做了,娘可能一年半载,或许再也无法为你做热狗面包了。”她眉宇间的皱纹拧在一起,却笑吟吟地扯了扯我的袖口。<br>躲开母亲,鼻子一酸,我潸然泪下,铭刻在心里的伤痛又浮现在脑际:母亲腿脚不便,有时踉踉跄跄地跛行,有时扶着墙踟蹰不前,有时趔趄着身子,疼得龇牙咧嘴,然而她却在仓促中坚持为我做爱吃的面包。那一刻,我才真正明白,她的每一个动作,每一份付出,都是对我深深的爱与不舍。<br>泪眼模糊中,热腾腾的面包皮蹭过嘴角,冬瓜丝的滑嫩混着香肠的咸香,栗子的绵柔,还沾着一丝母亲手上的温度。我将老人搀扶上车,车子发动后,她攥住我的手,掉头,望向家门口……<br><br><br><div style="text-align: center;"><b>深秋至,柿饼甜</b></div><div style="text-align: center;"><br></div><div style="text-align: center;">苏永红</div><div style="text-align: center;"><br></div>“孤丛晚秀霜菊净,脱叶已疏山柿红。”深秋已至,霜露飘落。秋,如一位季节的使者,用她手中的调色板,把深秋的大自然绘制得五彩斑斓。山柿叶子,如红或黄的彩蝶飞舞于山间。独留盏盏“红灯”挂满树梢,此时,片片“红灯”布满了山梁,映红了天空。<br>秋风瑟瑟,吹红了山谷里的枫林。秋雨潇潇,催熟了山前那片红柿。一盏盏红色的小灯笼挂满枝头,远远望去,喜庆又吉祥。<br>在一个秋高气爽,红柿飘香的午后,我漫步于山间羊肠小道,寻找着童年的记忆。<br>巍峨的大山如父亲坚实的胸怀,承揽着山中的一切。深秋的山林是色彩斑斓的,它不是春天的百花盛开,也不是夏天的绿树浓荫。它是饱满的,是收获的。春的百花争艳吸收了夏的阳光雨露,结成了秋的累累硕果。<br>大红的山楂一撮一簇挂满枝头,只看一眼就让人垂涎欲滴,满嘴生津。<br>蒲公英妈妈的孩子们在阳光下如伞状般盛开,时刻准备告别妈妈四海为家。此刻,她们只在等待着最后那一缕秋风的到来。<br>我顺着羊肠小道往山中走去,一片红色映入眼帘,不知不觉中我已走到那棵最老的红柿树下。粗壮的树干八叉五股地托举着那满树的红。树枝与树杈间,挂满了喜庆的“红灯”,像极了喜庆余年里满堂的灯盏。抬头间,我仿佛又回到了童年,回到了那个红柿飘香,柿饼甘甜的秋天。<br>我的家乡在中国的北方山区,独特的地理位置与大陆气候很适应红柿的生长。山中盛产的红柿不但个头大,而且皮薄肉厚,软糯甘甜。<br>《本草纲目》中记载,柿子味甘而气平,性涩而能收,具有健脾涩肠、治嗽止血的功效。 李时珍在《本草纲目》中详细描述了柿子的药用价值和功效,认为柿子属于脾、肺、血分之果,能够清热润肺、生津止渴、健脾益胃等。在天气干燥的秋季,若是能吃上一枚甜糯爽口的红柿,真的会是心胸开阔,满口生津。<br>柿子还可以加工成好多美食,如柿子酱、柿子糕、柿子饼、柿子酒,还有爽脆可口的脆柿子。而我最爱吃的还是由柿子做成的,带着柿霜,外硬内软,甜糯适中,一口下去如胶如糖的柿饼。<br>要说做柿饼的行家,还得是母亲的母亲,我那慈祥的外婆。小时候,每到霜染枫林,柿挂“红灯”的季节,外婆就开始拿出她的手艺——制作柿饼。<br>制作柿饼,首先得选择个大、皮薄、肉厚且是刚刚从树上摘下的,新鲜柿子。<br>于是,这棵古老的柿子树下便有“一老一小”摘柿子的美好画面。外婆举起长长的竹竿,竹竿末梢有个铁质的“柿扭子”。只见外婆把“柿扭子”悄悄伸到红柿子后边,用“柿扭子”勾住柿蒂,手里轻轻一转,柿子便被长竹竿拉了过来。外婆用长竹竿把它递到我面前,我赶紧快速地摘下放到篮子里。<br>外婆在树下举着杆子扭,我也仰起脸来指挥着“外婆,扭这个,外婆,扭那个……”于是,一幅“深秋摘柿图”展现在山前。<br>外婆把摘回来的柿子洗净,削皮,一个一个摆放在竹制的笸箩里。再把笸箩放在东边墙头上,让其接受深秋的风吹日晒。但是,还有一个重要的环节,就是往后每天必须趁着太阳未升起时,用手去揉捏柿肉。一遍遍地去揉捏,为的是让其软软糯糯。而外皮,则随着揉捏的天数与程度而出现一层白霜,也就是所谓的“霜柿饼”。<br>每次从梦中醒来,外婆早已踩着马凳,站在墙头,一枚一枚地揉捏着些柿饼。晨起的阳光穿过深秋的树杈,照在外婆慈祥的脸庞。而我则站在墙下仰起小脸,闻着柿饼散发出的淡淡甘甜,嘴里想念着软糯适口的“霜柿饼”。此时,又一幅“晨起捏柿图”展现在深秋里的庭院。<br>柿子在传统文化中也有着特殊的象征意义。例如,柿子象征着长寿和富贵,因为柿子的“柿”与“事”谐音,寓意事事如意、万事如意。晒完柿饼,我会跟着外婆去一家一家地为邻居们送柿子。我也会在邻居爷爷奶奶们的夸赞下,郑重地祝福每一位老人与他们的家人们“柿柿”如意、心想“柿成”。<br>“九九重阳忆故人,红柿树下倍思亲。抬脚登高望远处,不见当年摘柿人”。此刻,我驻足于红柿树下,那幅“深秋摘柿图”里却少了外婆的身影。自然。我也无法再品尝到出自外婆之手揉捏而成的“霜柿饼”。市面上的柿饼有多甘甜,也吃不到“外婆的味道”……<br>“墙头累累柿子黄,人家秋获争登场”。此时。在某一个地区的柿子沟里,农人们正收获着累累红柿。墙头屋脊也一定晒满了甘甜软糯的“霜柿饼”,在此我也祝愿忙碌的农人们“捏柿事如意,收秋满粮仓”!<br> <h1 style="text-align: center;"><b>我的村庄潘家沟</b></h1><div style="text-align: center;">——刘锦佃乡土散文集</div><div style="text-align: center;"><br></div><i>〔刘锦佃,山东省作家协会会员,济南市作家协会理事。乡土散文在《山东文学》、《北方文学》、《当代小说》、《时代文学》、《青岛文学》、《齐鲁文学作品年展》发表多篇。手机号码15163411148 邮政编码271119〕 </i><br><br><div style="text-align: center;"><font color="#ed2308"><b>连载三十</b></font></div><br><h1 style="text-align: center;"><b>山 路</b></h1><div style="text-align: center;"><br></div>我攀爬在去仙楼子沟的山路上。<br>我去仙楼子沟顶上采蘑菇。我的脚下,是我二十岁时的一条山路。<br>我挎着篮子,我只需要沿着山路的指引,就能走到挤满蘑菇的树下。<br>山路两边探出来的拉拉秧,白茅草的叶片,拉破了我的脚踝。我坐在大黄沟口的石梁上歇息。我眺望大东沟连绵的山谷,我能隐约看出那些细若羊肠的山路。<br>条条山路,是山的筋脉,是村庄和山谷的脐带。村庄的边上,条条山路辐射开去,无规无则。站在山顶俯瞰,网状的山路,将村庄和山谷分割。那些山路,是村庄的根须,是高山的衣带,凌乱着,飘逸着。<br>每一条山路都是一条天路。<br>那些路,折着弯儿,打着旋儿,拧着花儿,一直游走到山巅。<br>没有上不去的坡,有坡就有路。山路都有尽头,尽头都在山尖,或是谷间的地头。<br>一个人不会踩出一条山路,一头牛也不会把一条山路踩成永远。山路从山谷的深处蔓延过来,山路承载了每一个村人的双脚,山路见识了每一头牛羊的蹄脚。草木遮不住山路,总有走过的人会扯断横过山路的藤蔓,总有跑过的牛羊啃嚼过路边的草芽。即使草儿铺满山路,也能沿着一溜风干的牛粪,辨出山路的痕迹。<br>走不尽的山路,转不完的弯儿。<br>弯曲是山路的常态,坎坷是山路的真实。我熟悉那些山路,该从哪里分叉,该从哪里攀高,我的脚步从不含糊。山路要的,是不急不躁的脚步。很少有人急急地去赶一条山路,山路一直都在调整迟滞我们前行的脚步,纵然气喘吁吁,也须平稳迈步。<br>我去仙楼子沟采拾蘑菇。我挎着篮子,黎明的露珠打湿了我的鞋子和裤脚。山路上是满满的草香,几只蝈蝈蹦跳过了山路,一只松鼠沿着山路奔跑。我不时地停下来,斜依着松树歇脚。我回望静静的山谷,眺望那些晨光里愈发清晰的山路,我能清清楚楚地再现出,曾经在山路上行走的自己。<br>暮色里,我挺着年幼的肩膀,扛着一截枯死的平柳木,从一个叫浑栗子后的山梁上下来。陡直的山路,几乎是一溜小跑下来,遇到凸起的石块,才会踩稳脚跟。小腿与山路的每一次撞击,我都能感觉出骨头节硬生生的痛;脚面与路面的拍击,带动我浑身肌肉颤动,两腮上下摆甩。无心再去顾及棘针棵子上的蝈蝈,也不敢分心去看夕阳,眼睛紧盯着山路,匆忙,谨慎。<br>我得赶上前边山路上担挑子的母亲。<br>母亲担着两袋子谷穗,在山路上健步如飞,她会在前边我能看得见的山梁上等我。山路两边的洋槐树枝子划破了我的脸,探出来的荆棵把我绊倒;陡峭的路段,踩在砂砾上,会突然滑倒,蹲坐在山路上,半天爬不起来,木头扔出老远。山路从一片栗树林里穿过,低矮的树枝挂住我的木头,我左冲右突,才摆脱那些树枝的纠缠。找不出平坦的路段,雨水淘漉了山路上的泥土,裸露的石头,参差在窄狭的路面上。<br>我一次次从山路上下来。稍一回头,我就能看见自己刚刚走过的路。山路挂在身后,从我停顿的脚下,到山谷深处,或是山梁之上,折尺般蜿蜒开去,时藏时现,隐约着我童年少年的过往。生命里有过多少次的攀爬,说不清楚,没有谁经意地去数算,走山路,等同于我们的吃饭和呼吸。<br>不一样名字的山谷,都是一致的山路。滑石峪口的山道上,一块青石被踩得凹陷,一段石梁被踩得平滑;弯弯沟的山路上,一株老荆棵疙瘩,被踏得锃亮耀眼,依然在残存的枝头抽芽开花;大黄沟底的山路,紧缠着山脚,斜斜的上去,没有半点的平缓,挑水插红薯苗,根本无法放下水桶歇息。<br>我无法猜测出一条山路的年龄,我只是使劲儿去想象,一条山路,在山的褶皱里渐渐清晰的历程。没有谁打算去踩出一条路,不知不觉,脚下就踩出了一条路。路是一棵树,路会慢慢地生长。没有越踩越窄的山路,一条山路,只会越踩越老。<br>光滑的山路,罗叠着祖辈的脚印,凌乱的砂砾,是他们踩碎的日月。村庄的先人们,粗布短衣,推一辆柴车,挑一担稻草,扛一捆秫秸,赶着牛,撵着羊,从条条的山路上迤逦而来。暮归的村人,影影绰绰,脚步疾缓,踩着夕阳从山路上走来,浴着暮色推开柴扉。<br>少年时,我跟着祖父去滑石峪扛高粱。<br>高粱地在滑石峪的山谷深处。从村庄到高粱地,那是一条平缓而又漫长的山路。我步量不出山路的远近,我至今也说不出那条山路的长短。沿着大东沟的沟底穿行,长长的路途,须跨过好几条小溪,小溪之上,散落的几块石头就是路。滴答泉子附近的一段山路,直接就是一段河床,扛着高粱从山谷里出来,我有好几次踩偏了石头,湿透了鞋子。高粱秫秸长过我的身高,很少的几根秫秸棵子,横里纵里,磕磕绊绊,折腾得我腿酸骨软,挤压得我的肩膀红肿一片。很轻的分量,山路把肩膀承载的时间拉长,山路把高粱秸的分量加压。漫长的山路,把生活的节拍拖拽得悠长,熬心。<br>我们根本不会踩痛一条山路,我们踩痛的是我们的双脚。<br>山路不会留下我们走过的痕迹,一阵风,风干我们撒下的汗滴;一场雨,冲尽我们踩过的脚印。谁从山路上走过,谁坐在山路边的石头上歇脚,山路不一定会记得,山路只是静默在山谷的光影里。从山路上来去很多人,或是从山路上跑过来一只野兔,山路都不会挑剔,也不经意选择。没有谁能踩烂一条山路,我们对于一条山路,根本就没有多少分量。我们在山路上欢声笑语,我们在山路上负重前行,山路都是一如既往的冷静。<br>我习惯了低着头走路,那是我常年山路行走的姿势,只有低头看路,我才不会一次次跌倒在山路上。城市的街头,朋友说我走路抬脚很高,我说,那是我常年攀爬山路的步幅。<br>我踩熟了每一条山路。山路的拐角,长着一棵怎样的树,路旁长着一丛怎样的灌木,都根植在我的年轮里。即使多年以后,再次碰面,我也会轻松地指认出,哪一棵树,隶属于哪一条山路,又是什么树的落花,铺满了一条怎样的山径。<br>使劲儿去读一条山路,使劲儿去复原山路上挤压着的过往。当我逡巡在村庄和山谷之间,当我攀爬在条条山路上,我才真正地踩出一条山路的分量。<br>很多的土地,都在山路的尽头,山路就是长长的触角,够得着土地和山林;山路是村庄长长的手臂,百折千回,去抚摸每一株庄稼和树木。山路,或长短,或陡缓,都是一种生存的状态,都是一种难以更改的真实。从岁月深处踩出来的山路,不是村庄的羁绊,却永远不会褪去那份曾经的无奈和青涩。<br>我沿着山路,去仙楼子沟采蘑菇。<br>西沟和东沟的山路并没有什么区别,区别的只是采蘑菇和扛木柴的心情。我采的是我二十岁时的蘑菇,我扛回的是我少年时的木柴。二十岁以后,我留在山路上的脚步渐渐变得稀少,我再也没有挎着篮子,沿着山路,去采拾山路尽头的蘑菇,再也没有去深山峡谷扛回一截枯死的树木。<br>我们还是渐渐冷落了一条山路。我们都在慢慢地远离山路缠绕的村庄和山谷。山路在变短,很少有人一直走到山路的尽头,我们一点点冷却了攀爬一条山路的热情。更多的人是站在村庄不远的山路上眺望,望断青峰,望尽曾经,却再也不想前行半步。<br>山路上走来的,多是蹒跚的老者。每一双苍老的脚掌,踩熟了山路,再也不愿去踩别的路途,生于斯,守于斯,在自己熟悉的山谷里,把一条山路踩到老,把自己踩到老。<br>(写于2018年4月26日) 本期刊发于2025年11月27日农历十月初八