西散氏盘铭名+铭文集联

冰河世纪

<p class="ql-block"><b>散氏盘,又称夨(cè)人盘,西周晚期青铜器,因铭文中有“散氏”字样而得名。清乾隆初年出土于陕西凤翔(今宝鸡市凤翔县),。高20.6厘米,口径54.6厘米 。圆形 ,浅腹,双附耳,高圈足。现藏于台北故宫博物院。被誉为“晚清四大国宝”(大盂鼎、毛公鼎、虢季子白盘、散氏盘)之一。此盘的铸作年代约在西周厉王时期。</b></p> <p class="ql-block">散氏盘,其铭文结构奇古,线条圆润而凝炼,字迹草率字形扁平,体势欹侧,显得奇古生动,已开“草篆”之端。因取横势而重心偏低,故愈显朴厚。其“浇铸”感很强烈,表现了浓重的“金味”,因此在碑学体系中,占有重要的位置。</p> <p class="ql-block">铭文:用夨践散邑,乃即散用田。履:自瀗涉以南,至于大沽,一奉。以陟,二奉,至于边柳、复涉瀗,陟,。以西,奉于敝城。楮木,奉于刍仇,奉于刍道,内陟刍,登于厂湶,奉诸、陵、刚。奉于单道,奉(封)于原道,奉(封)于周道。以东,奉于棹东强。右还,奉于履道。以南,奉于仇道。以西,至于莫。履井邑田。自桹木道左至于井邑,奉,道以东,一奉,还,以西一奉,陟刚三奉。降以南,奉于同道。陟州刚,登,降棫二奉。夨人有司履田:鲜、且、武父、西宫襄、豆人虞丂、录贞、师氏右眚、小门人、原人虞艿、淮司工虎、孝、丰父、人有司丂,凡十又五夫。正履夨舍散田:司土逆寅、司马单、人司工君、宰德父;散人小子履田:戎、(微)父、教父、襄之有司橐、州就、焂从,凡散有司十夫。唯王九月,辰才乙卯,夨卑鲜、且旅誓,曰:“我既付散氏田器,有爽,实余有散氏心贼,则爰千罚千,传弃之。”鲜、且旅则誓。乃卑西宫襄、武父誓,曰:“我既付散氏湿田、畛田,余有爽变,爰千罚千。”西宫襄、武父则誓。厥受图,夨王于豆新宫东廷。厥左执史正中农。</p> <p class="ql-block"><b>西周《散氏盘》铭文集联</b></p> <p class="ql-block"><b>四言联</b></p> <p class="ql-block">师还一旅,月散三边。</p><p class="ql-block">孝乎惟孝,宫还为宫。</p><p class="ql-block">左图右史,矢舍散田。</p><p class="ql-block">五州相义,九有来同。</p> <p class="ql-block">义田执德,原道从师。</p><p class="ql-block">子襄用武,宰我有辞。</p><p class="ql-block">大德用九,至道登三。</p><p class="ql-block">图史自眉,道义为田。</p> <p class="ql-block">有若传道,子莫执中。</p><p class="ql-block">司农用武,太史从戎。</p> <p class="ql-block"><b>五言联</b></p> <p class="ql-block">新周唯二相,佐武有十人。</p><p class="ql-block">虞氏纳大麓,周王在西京。</p> <p class="ql-block">大师传三表,孝武廓九边。</p><p class="ql-block">西京二司马,大漠五单于。</p> <p class="ql-block">武功克淮右,戎马牧洮西。</p><p class="ql-block">人还城郭在,道大宫墙新。</p> <p class="ql-block">德以三王降,功还九有同。</p><p class="ql-block">二王从内史,三表传太师。</p> <p class="ql-block">即戎唯用武,执衅乃还师。</p><p class="ql-block">却月南宫柳,环城西子湖。</p> <p class="ql-block">史辞祖左马,孝道师武周。</p><p class="ql-block">湖心微月至,墙东新柳斜。</p> <p class="ql-block">武功克淮右,戎马牧洮西。</p><p class="ql-block">人还城郭在,道大宫墙新。</p> <p class="ql-block">德以三王降,功还九有同。</p><p class="ql-block">二王从内史,三表传太师。</p> <p class="ql-block">即戎唯用武,执衅乃还师。</p><p class="ql-block">却月南宫柳,环城西子湖</p> <p class="ql-block">史辞祖左马,孝道师武周。</p><p class="ql-block">湖心微月至,墙东新柳斜。</p> <p class="ql-block">道敝乃用罚,师贞爰即戎。</p><p class="ql-block">东莱祖左氏,南宫则传师。</p> <p class="ql-block">至人从用舍,大道若回还。</p><p class="ql-block">门小唯旋马,墙周欲纵猿。</p> <p class="ql-block">宰我传至道,田单誓义师。</p><p class="ql-block">舍南唯杜若,境内即夫于。</p> <p class="ql-block">一厂纳湖月,五柳在门墙。</p><p class="ql-block">实至乃有用,道大莫之京。</p> <p class="ql-block">图形真子镜,表功夫人城。</p><p class="ql-block">柳湖来农父,薇省有舍人。</p> <p class="ql-block">三王传五德,十乱唯一心。</p><p class="ql-block">边心戎柝内,微月井阑西。</p> <p class="ql-block">传伪稽史氏,执义正邦人。</p><p class="ql-block">虞廷传五佐,周德暨二南。</p> <p class="ql-block">夫子为太宰,司农传小同。</p><p class="ql-block">溦用交一割,同心贞二人。</p> <p class="ql-block">心史入井内,誓辞余橐中。</p><p class="ql-block">小邑城三舍,环门月一湖。</p> <p class="ql-block">人同王武子,工用马和之。</p><p class="ql-block">还师自西旅,祖道又东门。</p> <p class="ql-block">武德乃义战,王道即田工。</p><p class="ql-block">楮传王内史,器祖周大夫。</p> <p class="ql-block">虞廷教南暨,周道赋东征。</p><p class="ql-block">工辞传内相,新史蔚南疆。</p> <p class="ql-block">镜中唯一月,橐内实千爰。</p><p class="ql-block">正月用刚卯,大雩实司辰。</p> <p class="ql-block">于田辰在乙,入暮月溦斜。</p><p class="ql-block">九牧来周道,一率克淮西。</p> <p class="ql-block">史义从君实,人师有夫之。</p><p class="ql-block">登封祖虞氏,陟降唯周王。</p> <p class="ql-block">鸿图牧唯九,大道王登三。</p><p class="ql-block">边城却师旅,田舍自车登。</p> <p class="ql-block">城登单父邑,人来太子湖。</p><p class="ql-block">图象传中散,丰功嗣武襄。</p> <p class="ql-block">边城敝戎马,都邑丰井田。</p><p class="ql-block">东西二都赋,左右九州图。</p> <p class="ql-block">德器有至用,道心在惟微。</p><p class="ql-block">东封王子赋,南州夫人城。</p> <p class="ql-block">门人有原父,史氏唯器之。</p><p class="ql-block">有若实王佐,宰我唯道心。</p> <p class="ql-block">都邑自有则,道义为之门。</p><p class="ql-block">器用祖奚仲,心传自师襄。</p> <p class="ql-block">边工有三微,门器传二王。</p><p class="ql-block">有司执笾豆,新宫赋徂徕。</p> <p class="ql-block">至孝同虞德,大雩用周已。</p><p class="ql-block">工大乃俾器,德至在用人。</p> <p class="ql-block">呼猿爽湖月;刑马誓边城。</p><p class="ql-block">师心乃自弃,用刚为人呵。</p> <p class="ql-block">有用德乃大,唯辰余以降。</p><p class="ql-block">邑小城三井,湖周月一环。</p> <p class="ql-block">七言联</p> <p class="ql-block">农工且莫同田父,词赋都从付小奚。</p><p class="ql-block">西湖东道唯君复,旅舍新丰有马周。</p> <p class="ql-block">司马微辞原正则;柳州大义继南丰。</p><p class="ql-block">湖柳环门三月暮;旅人在道一鸿来。</p> <p class="ql-block">东井西疆司邑宰,左图右史付传人。</p><p class="ql-block">左相奚为同右相,西田以降有南田。</p> <p class="ql-block">大德用登左右史,丰辞乃陟东西京。</p><p class="ql-block">新周微义王正月,师武同心赋小戎。</p> <p class="ql-block"><b>八言联</b></p> <p class="ql-block">东君至止太乙降,若木西徂新月来。</p><p class="ql-block">微月刚于三五既,新丰还可十千湖。</p> <p class="ql-block">笾豆同襄,则为小相;宰割用假,乃登大同。</p><p class="ql-block">戎马又来,掠我城邑;农人即散,弃若土苴。</p> <p class="ql-block">猿陟为人,原同一祖;父传于子,乃曰三王。</p><p class="ql-block">新柳门东,微月湖右;大田道左,同舍城南。</p> <p class="ql-block">道暨周南,德正门内;师唯田父,心同散人。</p><p class="ql-block">有司十夫,唯王九月;武父二誓,散氏三封。</p> <p class="ql-block">佐武十人,新周一德;大雩二月,还师九边。</p><p class="ql-block">大邦用人,以襄君还;小子有道,乃从我师。</p> <p class="ql-block">州牧邑宰,有道有义;邦人君子,同德同心。</p>