【焦山】之「千秋石語」(上)

马湘衡

<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑刻博物館,位於江蘇名城鎮江市風景旅遊勝地的焦山,是全國重點文物保護單位,成立於1991年10月,主要建築是由原寶墨軒舊址海雲庵及石壁庵、香林庵改建而成。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑刻在焦山東麓,宋慶歷八年(1048)曾收集梁、唐書法家的石刻,築寶墨亭收藏,經元、明、清多次興廢,清道光年間(1821~1850)重建於海雲庵內。1958年鎮江市文物管理委員會將散存在南郊的碑刻集中於焦山,並修繕玉峰庵、香林庵、海雲庵等寺廟舊址用作碑刻陳列。現存碑刻近 500通,其中史料和書法藝術方面的碑刻各200 余通,其他方面的碑刻約50余通。各類書體具備,均出自名家手筆。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 22px;">千秋石語</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">【前言】</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">悠悠長江下游,古城鎮江東北角,有一寶島名曰焦山。因其滿山蒼翠,宛若碧玉,被譽為」江中浮玉」。山中寶藏的連綿壯觀的摩崖石刻更是聞名於世,焦山也因之被譽為「書法之山」。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑林為全國重點文物保護單位,由摩崖石刻與碑林組成。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">摩崖石刻環集於焦山西側崖壁,氣勢磅礡,存有六朝以來刻石八十餘方,「大字之祖」《瘞鶴銘》原址即於此。摩崖唐刻《金剛經偈句》、宋刻《米芾題名、題刻》、《陸游踏雪觀瘞鶴銘》等,均屬上品,彌足珍貴。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑林源於北宋慶歷八年(1048)錢彥遠太守所建寶墨亭,明代擴建為寶墨軒,自清以來,蜚聲江左。後屢遭兵燹。新中國成立時,已是環堵蕭然。1962年鎮江市人民政府為搶救民族文化遺產,聚四鄉刻石,在原寶墨軒引舊址重建焦山碑林。1988年維修,2002年擴建,並於2020年再次進行改造提升。現碑林佔地7000平方米,庭院錯落,迴廊曲徑,蔭濃生香。珍藏碑刻五百餘方,展示四百餘方。著名碑刻有唐《魏法師碑》、明刻宋米芾臨《蘭亭禊帖》、清《澄鑒堂石刻》等,熠熠生輝,美不勝收。《瘞鶴銘》獨立中廳,雄峙書史。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑林集江南碑刻精粹,敷歷代書法風範,融自然景觀與人文景觀於一體,誠為名城勝跡,國之瑰寶。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">簡史廳</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">焦山碑林的歷史沿革</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>「寶墨亭」階段</b></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><br></p><p class="ql-block">寶墨亭是焦山碑林的開端,始建於北宋慶歷八年(公元1048),藏有唐代王奐之集王曦之字所刻經幢、宋刻《瘞鶴銘》殘石等四刻。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>「寶墨軒」階段</b></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><br></p><p class="ql-block">明代在「寶墨亭」的基礎上,所藏碑刻逐漸增多,遂擴建為「寶墨軒」,初具規模。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">自清以來不斷充實,聲著江南。以後屢遭兵燹,毀失嚴重,至新中國成立之時,僅存碑刻100余方。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>焦山碑林階段</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">建國後,鎮江市人民政府為加強對碑刻的保護,弘揚珍貴的傳統文化,於1962年將毀棄的鶴林寺「古墨林」全部碑刻和東郊大港華陽觀唐代《魏法師碑》及散落於市郊的碑刻移至焦山,在寶墨軒、香林庵、槐陰精捨等舊址建立焦山碑林,又將舉世聞名的《瘞鶴銘》殘石從焦山定慧寺遷入碑林,並專門立亭庇覆。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1988年,焦山碑林被列為全國重點文物保護單位,並進行了擴建整修,繼而成立了焦山文保所,1991年改為焦山碑刻博物館。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">焦山碑林新姿</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">為了更好、更合理地開發、利用「焦山碑林」這一寶貴的文化遺產,改變原碑林場地狹小、碑刻陳列擁擠的狀況,2002年,焦山碑林又進行了一次大規模擴建維修工程。擴建後,碑林的面積從3500平方米增加到7000平方米。庭院錯落,迴廊曲徑,幽靜雅致,蔭濃生香,展出碑刻從300多方增加到400多方,盡顯江南古典園林的詩意和韻味。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑林是古城鎮江對外開放、展現名城風采的重要文化窗口。它與西安碑林一南一北,各領風騷,堪稱「江南第一碑林」。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">碑刻之源</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">回顧碑刻的歷史,從帝王將相的刻碑記功,到名門望族的廟碑家訓;從文人墨客的石刻翰墨,再到市井草民的貞節牌坊,中國人對碑刻文化幾千年來都有著濃厚的熱情。中國碑刻文化的繁榮恰恰表現出這個民族對自身發展中一系列人文主題的強烈眷戀。當這種眷戀心態需要具體的文化符號來作為載體時,便催生了一種獨特的文化形式——碑刻。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑刻,正如它承載著的文化內涵,是我國歷史文明的見證。碑刻文化,也正如最初被雕琢的那塊石頭,永遠屬於這個民族、這個國家。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>【中國碑刻起源】</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">我國古代的石刻文字始於何時,尚不明確。遠古刻石文字中最著名的是先秦時期的《石鼓文》,所用文字為籀文,由西周金文發展而來,但自然、樸質,和秦始皇統一後的秦小篆已十分接近;1974年發現於河北平山縣的《公乘得守丘刻石》,說明瞭石刻文字從戰國前期到秦統一時期的發展變化。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《石鼓文》、《公乘得守丘刻石》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>【中國碑刻簡史】</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">「碑」,古代原指沒有文字的竪石。後來指刻有文字和圖畫,作為永久紀念的石刻,統稱為碑刻。廣義上泛指石刻、碑、碣、墓誌、塔銘、造像、經幢、石闕、摩崖、題刻等一切刻有文字和圖畫的刻石。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">刻文字除作為文史資料、科研資料外,有的還是研究、學習書法的重要範本。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>漢代碑刻</b></p><p class="ql-block"><b></b></p><p class="ql-block">西漢刻石非常稀少,是從秦篆過渡到漢篆以至漢隸的發展期;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">渾成高古、厚拙渾樸的《群臣上醻刻石》、《五鳳二年刻石》、《萊子侯刻石》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">東漢是書法藝術大發展的一個重要時代,漢篆和漢隸都發展成熟,漢隸是其代表性書體。同時由於朝野盈行立碑、刻石,故存世東漢碑刻甚豐,且多為後世學習隸書的典範。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">工整精細,法度森严的代表《乙瑛碑》、《史晨前後碑》、《禮器碑》等,是隸書的正宗。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">飘逸秀丽,圆静多姿的代表《曹全碑》、《孔宙碑》、《韩仁铭》等,这一派是汉隶的精品。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">屬於風神縱逸,爛漫多姿一派的有《石門頌》、《揚淮表紀》、《封龍山頌》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">屬於方整寬厚、茂密雄強一派的有《張遷碑》、《鮮于璜碑》、《衡方碑》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">屬於氣度寬闊,厚重古樸一派的有《郙閣頌》、《魯峻碑》、《夏承碑》等。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>三國魏晉南北朝碑刻</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三國、魏冒南北朝在中國歷史上是大動蕩、大變革的時期。儒家的削弱、玄學的中興、佛教的傳入,促使意識形態各領域全面發展和繁榮。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">這一時期書法上各種書體交相發展和成熟,成為我國書法史上一個光輝燦爛的時期。草書逐步發展為今草,行書、楷書亦相繼發展成熟。碑刻發展方面,曹魏、西晉時期,因天下凋敝,統治集團嚴禁立碑,碑刻相對少見。東晉後立碑又復盛行,但終不能與東漢的立碑刻石盛況相比,同時墓誌成為當時葬俗的主流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三國時期代表作如魏國的《受禪碑》、《上尊號碑》、《孔羨碑》、《範式碑》、《曹真殘碑》、《王基殘碑》、《十三字殘碑》、《魏正始二年三體石經》等。再如吳國時期的碑版,真書刻石有《葛府君碑》、《九真太守谷朗碑》;以方筆寫篆的有《天發神讖碑》、《禪國山碑》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《受禪碑》、《孔羨碑》、《九真太守谷朗碑》、《天發神讖碑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">魏晉南北朝時期代表的有,東晉的《瘞鶴銘》、《爨寶子碑》;南朝宋的《爨龍顏碑》;北朝的《石門銘》、《泰山經石峪金剛經》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《瘞鶴銘》、《爨寶子碑》、《爨龍顏碑》、《石門銘》、《泰山經石峪金剛經》、《張黑女墓誌》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>隋代碑刻</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">隋代雖然只有短短的三十多年,但這一時期的書法藝術是上承魏晉南北朝遺韻,下開唐代楷書登峰造極新局面的承前啓後階段。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">這時期著名的碑誌有《龍藏寺碑》、《賀若誼碑》、《曹子建廟碑》、《美人董氏墓誌》、《元公夫人姬氏墓誌》、《蘇孝慈墓誌》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《龍藏寺碑》、《美人董氏墓誌》、《元公夫人姬氏墓誌》、《蘇孝慈墓誌》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>唐代碑刻</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐代在中國歷史上是空前統一和強盛的封建帝國。書法藝術繼隋代之後,實現了規範化,留下眾多宏碑巨製,形制多樣,刻工精美,多為後世學習書法的重要範本,展現了中國書法鼎盛時期的光輝篇章。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐代書法極盛,湧現出了許多著名的大書家,書寫了大量的著名碑刻。初唐的四大家歐陽詢、虞世南、褚遂良、薛稷書寫了一些著名的碑版。如歐陽詢的《皇甫誕碑》、《九成宮醴泉銘》、《虞恭公碑》、《房彥謙碑》、《化度寺碑》、《千字文》、《姚辯墓誌》、《宗聖觀記》等。虞世南的代表作傳世很少,僅有《孔子廟堂碑》、《汝南公主墓誌草稿》等。褚遂良的代表作有《伊闕佛龕碑》、《孟法師碑》、《雁塔聖教序》、《同州聖教序》等。薛稷的代表作有《信行禪師碑》、《升仙太子碑題名》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">歐陽詢的《皇甫誕碑》、《虞恭公碑》、《千字文》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>唐代碑刻</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">中唐時期的碑刻書法的發展情況與初唐大不相同,開創了一代書風的大書家顏真卿的出現,終於打破了初唐時期的那種拘謹的局面,變得富有創新,其字的形態、風格變得肥厚一些,這與唐玄宗崇尚豐腴書風所分不開的。這時期顏真卿、李北海、蘇靈芝都崇尚豐腴,以顏真卿尤為突出。如顏真卿的《多寶塔感應碑》、《東方朔畫贊碑》、《郭家廟碑》、《麻姑山仙壇記》、《宋廣平碑》、《八關齋會報德記》、《元吉墓碑》、《臧懷恪碑》、《顏家廟碑》、《顏勤禮碑》、《李元靖碑》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《多寶塔感應碑》、《麻姑山仙壇記》、《顏家廟碑》、《顏勤禮碑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晚唐時期,其書風與中唐的顏真卿不同,力求瘦健,來擺脫其肥厚的風格。這個時期代表作品有柳公綽的《武侯祠堂碑》。沈傳師的《羅池廟碑》、柳公權的《李晟碑》、《馮宿碑》、《羲陽郡王苻璘碑》、《玄秘塔碑》、《神策軍碑》、《劉沔碑》、《魏公先廟碑》、範的《阿育王寺常任田碑》、裴休《圭峰定慧禪師碑》等。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《武侯祠堂碑》、《羅池廟碑》、《玄秘塔碑》、《圭峰定慧禪師碑》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>宋元以後碑刻</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">自宋元始,碑刻藝術進入式微期,雖然書家輩出,但體制、字體、形式都基本沿襲前代,沒有大的變化和突破,只不過是隋唐的余風而已。宋代亦是匯刻叢帖的濫觴時期,諸多刻帖相繼出現,帖學成為以後元明清各朝的主流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宋代以宋四大書法家為例,蘇軾的著名碑刻有《司馬溫公碑》、《阿育王寺宸奎閣碑》;黃庭堅著名碑刻有《狄梁公碑》、《伯夷叔齊廟碑》;米芾著名碑刻有《蕪湖縣學記》、《方圓庵記》;蔡襄著名碑刻有《萬安橋記》、《晝錦堂記》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蘇軾《司馬溫公碑》、黃庭堅《狄梁公碑》、米芾《方圓庵記》、蔡襄《萬安橋記》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">碑刻簡史查詢台</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>【魏法師碑】</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">楷書,立於唐儀鳳二年(677)。是江蘇境內為數不多、保存較好的初唐碑刻之一。魏法師名降,字道崇,任城人,享年82歲。中書右史兼崇文館學士安定胡楚賓撰文,清河張德言書。東海徐秀防鐫。該碑反映了唐初道教的重要地位。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此碑結字疏朗,方整有致,用筆沈著厚重,兼有虞世南的內含剛柔,褚遂良的清靈雋秀而無婉媚之氣。<span style="font-size: 18px;">被晚清金石學家、收藏家</span>葉昌熾稱之為「初唐妙品」。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《魏法師碑》全稱《大唐潤州仁靜觀魏法師碑》,<span style="font-size: 18px;">楷書,</span>立於唐儀鳳二年(六七七)十一月十五日,距今已有一千三百多年的歷史,是江蘇境內為數不多、保存較完好的初唐碑刻。該碑於一九六一年由丹徒華陽觀遷移至焦山碑林。此碑通高242cm、寬87cm,由「唐中書右史兼崇文館學士安定胡楚賓撰文」、「清河張德言書」、「東海徐秀昉鐫」、「石匠滿通」鑿造。<span style="font-size: 18px;">該碑反映了初唐道教的重要地位。碑陰中第八行有「守潤州譙山戌主解建威」題名,「譙山戌」未見記載,為研究唐代潤州(今鎮江)軍事設防提供了寶貴資料。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>魏法師碑</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">大唐潤州仁靜觀魏法師碑 並序</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">中書右史兼崇文館學士安定胡楚賓撰,清河張德言書,東海徐秀昉鐫</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">原夫有物混成,分兩儀而造天地;不言衝用,廓四序而運陰陽。為無為,事無事,是謂玄德。其善人之寶乎?自二皇之化不追,六辯之游罕嗣。舞利劍者,矜情逸於盜誇;乘駟馬者,寓心忘於道進,遂使蒼璧在玩,崑崙之珍非重;玄珠已沈,網鳥之求何獲?若廼妙行懸解,深體至精,韞大白之高量,步中黃之前軌,悠然配極邈天,古以為鄰,淡乎養空清谷,神而內保,得忘筌於真宰,抑有仁靜魏法師歟!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">法師諱降,字道崇,其先任城樊人也。稷林啓構,元功邁於五臣;程闕疏基,宗盟流於百代。復俟開兆,既葉車馬之佔;和戎受賜,且諧金石之響。信陵之名馳列國,降禮夷門;高梁之鑒極知人,追榮誓岳。豈止據河按部,入於賢臣之傳;浮江樹勲,顯於中興之錄。靈根所以增蔚,奕葉所以聯華。曾祖允,梁安城王國侍郎,侍竹苑而彯纓,照通梁月;游蘭台而奉筆,聲邁楚風。談詩茂醴席之恩,摛賦軼夢田之賞。祖遷,陳長沙王國將軍,有大樹之英略,司前茅之重任。維城所以式固,磐石所以載隆。考翔,隋奉信員外郎,雅量川渟,偉材山嶷,許霄翔鳳,既賽巢閣之儀;孔門饋鯉,終有過庭之訓。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">法師稟乾和之粹氣,含岳鎮之英精。蘅馭本良,載產滇池之曲;木難素美,重生郁浦之濱。肇自弱齡,夙稱神駿。松飆激吹,入虛室以凝涼;桂魄分輝,照清襟而動色。翦羈伊始,慕道知歸。棲真而會六通,克念而捐三業。居然夷靜,不雜囂塵。甫及冠年,心跡逾厲,嚴君有命,將擇嘉姻,法師志在不羈,情敦無想。眷宮疇昔,鄙德耀之齊眉;及此恭聞,類許由之洗耳。遂拂衣高蹈,托於茅山之觀焉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有徐昂法師,道門領袖,一從投刺,爰事服膺。凡厥學徒,特推英妙。屬炎精亂象,巨祲橫流。蛇豕薦食,豺狼當道。昂師遊方逃難,歴涉名山,法師輿轎擔登,陪奉遐路。雖復天台幽曠,羅浮超遠,青溪秘景,紫蓋淩煙,莫不躐蒙籠以迅驅,踐莓苔而直指。沾霜沐露,極萬里而忘疲;越壑逾岑,週十年而匪懈。太素上清之法,三景八會之文,咸就昂師,備皆餐受。昔紫雲在矚,闗尹得其常名;玄閣斯登,道陵探於秘篆。擬倫往載,異軫同歸。既而聖歷權輿,率土甯晏;駕言負笈,旋跡首未。復與昂師同還茅嶺,昂師遍游五嶽,揔石笥之真筌;備察九宮,得琅函之寶契。餐霞漱日,神王中巌,業行高遠,聲聞輦轂。貞觀九載被召入京,太宗嘉而悅之,於內道場供養。海屈峒山之駕,屢宣汾水之游。親問昂師,詢求上足。師雲:有魏降者,精苦絕倫,衝退守一,當今莫二。先朝欽承,道行有裕,宸襟累降皇華,徵赴天邑。法師偶蹤青領,葉契滄洲,確操不杖之心,固全長往之節。朝旨重違其願,迺亦優而允之,由是蒙度出家,配居誰山之仁靜觀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此觀東瞻環海,抃鼇靈浦澹其隅;西望鐘阿,蟠龍秀岳紆其表。南則平皐極目,郊野雲蒸;北則長江無際,波瀾霧杳。實卜居之勝境,固棲閒之福地。但以厥初締構,多歷年所,亂離瘼矣,棟宇焚如。橤 宮遺跡,久燼夷陵之火;蓮座餘基,永泣骨台之露。岩扉閒牖,示免風霜。法師亦既來儀,聿懷興復,因萬方之無事,惻九仞之虧功。經啓全摹,範圍崇阯。原陵文杏,入雕梁而回亙;岱甽貞松,分綺楹而間植。修廊宛轉,兩耀回薄於棼楣;復殿陰岑,四時隔礙於簾幌。金顏俯暎,似窺光碧之庭;珠帳傍垂,疑邇泰丹之室。非夫思通神域,將孰臻於此哉!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">郁彼洞天,實稱寶地。列真所館,惟帝下都。法師疇昔淪是焉,遊憩迄於永久,無革登臨。嘗以一朝,詣於方隅仙穴,於穴之際,遇猛獸焉,跪奉法師出居於外,俄而危峰之上,數石俱傾,獸又奉師旋於本次,豈非至德冥感,神靈所扶?法師動靜怡然,音容自若,孰與夫探鯁無懼,循檻不驚,可同年而語矣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天皇纂戎當扆,執契凝圖,懷柔百靈,體合三大,凡厥真仙之府,咸崇望柣之規。總章二年,詔於茅山修福,精禋茂典,並委於師。天後又降殊恩,賜山水納帔一緣,回綺文於星杼,絢寶飾於雲衣。悠悠往初,未之有也。方謂天心輔德,神道福謙,隨大椿而不凋,比仙松以俱茂。豈意少微之象,奄屬辰已之期。粵以上元三年六月六日,忽有異香滿室,佳氣充庭,合觀相駭,驚其所謂,師迺晨興沐浴,匡坐疑懷,命諸弟子,而謂之曰:仙官見召,吾其往乎。有頃之間,溘然遷化,春秋八十有二,顏色不變,屈伸如常,道俗瞻奉,哀感紆路,即以其月十三日安厝於觀西南之馬跡山。遠近攀號,人將萬數,擗摽哀送,淩蔽山原。於時朱明馭辰,赤熛馳景,靈輿將發,深慮煩歊,其日迺陰雲翳天,涼風拂野,區宇澄肅,宛若高秋,固知吉人雲亡,又亦幽明感應,先是,茅山高頂每有三白鶴焉,方事之殷。鶴迺屆於墳所,斂翼來下,疑接王喬之仙;投足哀鳴,似切子安之逝。非夫精誠所達,罕或異類咸悲,時眾觀瞻,莫不淒嘆。惟法師立身制事,懲邪屏欲,以聃周為師範,以巢務為賓朋,處順安排,不擾於俗。陰陽緯候,河洛圖書。九門開閉之佔,五色死生之變,常善救物,匪替於心。猶山宗之括眾材,若谷王之納群脈。鼎俎弗用,恆以松桂為資;鐘廩所積,務供藜藿之士。是故邦君藩後,擁篲軾閭,莫不仰止高山,盈量而返。武陟公李厚德、範陽公盧承慶、附馬都尉喬師望等,並以懋功明德,作牧朱方。聞風致禮,披雲投謁,飢渴道味,極師資之敬焉。其餘鼓篋摳衣,升堂坐廡者,先進後進,千有餘人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">寔所謂明白四通,含德之厚者矣。惜乎黃金難化,青石遽湮,葛陂之杖不歸,縣之棺俄遠。依依宿草,灑晨露而增淒;寂寂修楊,吟寒飆而自咽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">猶子道士元昶,弟子胡思簡、桓文祭、蕭弘楷、生文義,門人趙志衝、徐文珞、祁行則、魏法惲、張文禮、朱玄爽、石忍等,並夙承教義,恭陪善學,挹隆慈而得寶,循生化而凝哀,同氣相求,颺言於眾曰:惟天為大,日月有盈虧之道;謂地蓋廣,陵谷有遷謝之期。不鏤跡於豐碑,何著芳於神理,盍旌故實,用表德音。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">丹徒魏行斌,我之自出。法師曩昔情深宗眷,感惟永往,須余制文,誠則不材,豈忘從眾,式陳無愧,迺作銘雲:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大滿落衝,其用不窮。善成善貸,玄妙玄通。希微韞德,橐籥齊功。不有藏往,誰其執中。粵若倚人,承家濟美。分枝程樹,植根豐芑。文武疊跡,惠昭方軌。高平建侯,劇陽封子。妙年體寂,遠志淩虛。祥室攸保,靈山是居。丹房受契,紫匱探書。春園夢蝶,秋水觀魚。運屬屯蒙,時嬰版蕩。逖矣遐逝,超然長往。建木南登,元天北上。發明六氣,牢籠萬象。帝圖首出,辯馭來歸。復開黃冶,還臨翠微。案有新牘,門餘舊扉。羅承野帶,薜入巌衣。跡晦道彰,身幽譽顯。服心蔣徑,馳名漢輦。嚴紼載流,聘車遙踐。鑿壞貞遁,高蹤幽緬。特紆芝檢,式耀連冠。珠宮養素,金竃還丹。疏廊煙極,架牖雲端。福基弘啓,真相閒安。曠望仙台,逍遙洞府。感通殊類,祥超迥古。導引三光,蠲除十苦。企景波屬,欽風星聚。鳳京斯遠,鴻裝不留。朝驂度隟,夜壑遷舟。牝谷長晦,騫林遽秋。悲深黃鶴,望斷青牛。鏘楚輓於通郊,拂危旌於迥甸。隴沈沈兮出沒,山蒼蒼兮隱見。凝雲愁而拱木陰,垂露泣而平蕪變。庶陵夷兮海竭,邈玄風以孤扇。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">碑刻之脈</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑刻是古人遺留給後人最真實、最堅固的古籍珍寶,碑刻集歷史、文學、書法、鐫刻於一體,是中華傳統文化重要組成部分。碑林因碑石叢立如林而得名,其中最為著名的莫過於西安碑林、孔廟碑林、焦山碑林等幾大碑林。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有著近千年歷史的焦山碑林,藏有六朝以來的碑刻500余方,與北方的西安碑林遙相呼應,堪稱「江南第一碑林」。如果說西安碑林是雄渾的黃河文化象徵,那麼我們焦山碑林則是清奇的長江文化的凝結。正是由於千餘年間,多少文化精英們的嘔心瀝血、留書獻寶,方才造就了這座清奇的書法名山,令無數追慕者絡繹不絕,流連忘返。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>【焦山碑林介紹】</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山歷史悠久,山水秀美,古蹟眾多,寺庵叢立,歷來深得文人墨客、高賢雅士的喜愛。千百年來,他們在焦山西麓崖壁留下了大量吟詠山水、尋訪古蹟、抒情言志的詩文和題刻。六朝《瘞鶴銘》是其濫觴之作,亦是其中最具代表性的作品,在我國書法發展史上佔有重要的地位,為歷代書家景仰和推崇,被譽為」大字之祖」、「書家冠冕」。其後還有唐貞觀《金剛經偈句》、宋米芾《觀山樵書》、陸游《踏雪觀瘞鶴銘》、吳琚《春遊焦山詩》、趙孟奎《浮玉》以及賀鑄、陶澍、張問陶、洪亮吉、康有為等歷代名家的題名、題記80余方,綿延150余米,風采各異,蔚為壯觀。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·焦山釘界碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·嶺南仙城兩會館受兵災後核查地積示</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·擬建嶺南會館碑記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·通鑒輯覽萬曆開礦條</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·笪重光書《重修丹徒縣學記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">笪重光(1623~1692年),字在辛,號君宜,又號蟾光、逸叟、江上外史、郁岡掃葉道人,晚年居茅山學道,改名傳光、蟾光,亦署逸光,號奉真、始青道人,江蘇丹徒句容東荊(今江蘇句容白兔鎮茅莊村)(一作江蘇丹徒人),清朝著名書畫家。順治九年(1652年)進士,官御史,為人剛正,敢於直言。笪重光工書善畫,與姜宸英、汪士鋐、何焯稱四大家。精古文辭,有《書筏》、《畫筌》傳世。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·永禁胥役門廳不准住在考棚示</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·左孝同書《丹徒陶氏創建宗祠記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">左孝同(1857~1924),湖南湘陰人。字子異,一作子祀,晚號逸叟,又號遁齋。左宗棠季子,清朝政治人物。光緒十一年中舉,欽賜舉人。善書大小篆,能傳其父之法。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·鄭孝胥書《第六世振聲公捐產興學碑記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 18px;">碑高157釐米、寬 84釐米。楷書。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鄭孝胥(1860年5月2日~1938年3月28日),字蘇戡,一字太夷,號海藏(因居所名曰「海藏樓」),世稱鄭海藏,福建省閩侯(今福州)人,祖籍港頭鎮南鄭村,出生於江蘇蘇州胥門,中國近現代詩人、詩學家、書法家、光緒解元,官至湖南布政使,民國時期居上海鬻書自給,1930年「九·一八」事變後,任偽滿州國總理兼文教部總長等偽職。工詩善書,尤以行楷為人稱道。此碑書法遒健俊逸,筆力雄強,結構嚴謹,別具風格。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">《澄鑒堂》廳</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">澄鑒堂石刻</b></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">刀法之妙</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《澄鑒堂石刻》是文苑類碑刻之代表,在文學和書畫藝術上有著極高的價值和地位,可謂文苑中的典範之作。在《澄鑒堂石刻》中,許多題跋是贊譽褒揚之詩,高度贊揚了文同、蘇軾所畫之竹,將竹之魂魄,竹之精神傳達得淋灕盡致。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《澄鑒堂石刻》鐫刻工細,形神畢肖,保存了各體書法之風貌。真行草隸篆,集於一堂,雋永高古,成為學書取法之楷模。其題、跋、詩、文、評、賦,諸種文體,集於一室,讀之令人流連忘返。其文辭不僅優美,而且評畫論道切中肯綮,、立意深遠。宋元明清四朝文人書家翰墨留香,志節彪炳,文採昭耀,誠為大觀。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b style="font-size: 22px;">貼畫之緣</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《澄鑒堂石刻》源於宋代文同和蘇軾所繪的巨幅風竹各一軸,兩幅長丈八的風竹畫上集有宋元明清四朝七十三位文人書家的題跋墨跡。其畫軸流傳至清代由南河總督張井收藏。清道光八年,張井為了使這兩幅珍品永久傳世,囑無錫書法家、金石鑒定家錢泳將畫幅上詩、文、評、跋的書法雙勾勒石。因畫幅過大,不易上石,僅將七十三位名人對兩幅風竹的題識分別刻在四十二方石上。其中文同墨竹題刻部分二十方,蘇軾墨竹題刻二十二方。澄鑒堂因是張井的書齋名故名《澄鑒堂石刻》。近者,有泰籍華人丘達寧先生家藏古畫,其題跋與《澄鑒堂法帖》高度契合,亦與錢泳石刻題跋相印證,或互為母本,亦是兩者二百年來首次聚首,誠為佳話。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">前身·由畫生字</p><p class="ql-block">後世·由字成碑</p><p class="ql-block">收藏·藏於書齋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">《澄鑒堂石刻》書家一覽</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂石刻·蘇軾部分</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宋熙寧五年(1072),蘇軾任杭州通判,公乾湖州,與湖州知府孫覺(字莘老)相晤,孫覺出示四川名士文同所畫巨幅風竹,並請蘇軾亦作風竹一枝,一為「墨妙增色」,又可與「洋州(文同)並駕」。蘇軾當即乘興揮毫,倏忽而成,頗為得意,並作長題十三行,同時又在文同的畫幅上作百餘字題記。孫覺視如至寶,宋時即有韓琦、文彥博、範純仁、米芾、黃伯思等題跋,元代曾入奎章閣,天歷三年(1330)文宗命鑒書博士柯九思、虞集等考定,收入秘府,明嘉靖年間為大收藏家項子京收藏,清初歸商丘宋犖收藏,其後歸京口張玉書收藏,嘉慶間又為丹徒縣令萬廉山收藏,最後由張井收藏。張井,字芥航,號畏堂,清南河總督,「澄鑒堂」為其收藏書畫的堂齋之名。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·俞和等(蘇軾部分第十方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·宋濂等(蘇軾部分第十一方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·米芾(蘇軾部分第五方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·蘇軾(蘇軾部分第三方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">為使寶物留傳後世,並可與名山增色,道光戊子(1828)春,張井請無錫金石名家錢泳雙鈎勒石,藏於焦山寶墨軒,因畫幅高尋丈,難以上石,故僅收四朝(宋、元、明、清)七十四位名家題跋分刻於四十二石,其中文同部分共二十石,蘇軾部分共二十二石。稱為「澄鑒堂」石刻。整套石刻分蘇、文兩部分。文同墨竹部分有35人題詩,共計20石;蘇軾部分有39人題詩,共計22方石。包括文同、蘇軾、文彥博、吳鎮、柯九思、吳寬、李東陽、王世貞等歷代名家墨跡。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂石刻·文同部分</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·吳寬等(文同部分第十方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">澄鑒堂·魏象樞等(文同部分第十二方石刻)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">整套碑刻中,篆、隸、行、草、楷,沈著遒勁、端方峻整,可謂千姿百態,風格多樣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大家熟知的「胸有成竹」這個成語,就來自「澄鑒堂石刻」中的一方,為蘇軾所書,內容是:「與可為予從表兄,當數以寫竹之法,謂欲寫竹,必先得成竹於胸中,執筆熟視乃見其所欲畫者,急起從之,振筆直遂,少縱則逝矣……」這就是「胸有成竹」成語的由來。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">翰墨流芳</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">御碑亭</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高243釐米、寬 344釐米、厚 60釐米。行書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清高宗乾隆皇帝曾六次巡幸江南,六游焦山。留下了許多贊美焦山的詩篇。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">該碑系乾隆四十五年(1779)第五次巡幸焦山時所寫。碑陰、陽兩面均刻詩,以整石雕成,碑四周及底座鐫刻九龍雲水深浮雕,刻工精湛,在江南地區實不多見。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乾隆書法主要取法趙孟頫、董其昌,善行書。該碑書法結體嚴謹,筆法流暢,線條勻圓豐滿,整體雍容俊逸。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>清·乾隆御碑</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清乾隆帝愛新覺羅·弘歷曾六次巡幸江南,留下了許多贊美焦山的詩篇。乾隆御碑亭是乾隆四十五年(1780)第五次巡幸焦山時所作。碑陰、陽兩面均刻詩,以整石雕成,碑四周及底座鐫刻九龍雲水紋浮雕,刻工精湛。乾隆書法主要取法趙孟頫、董其昌,善行書。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑身正面鐫刻乾隆皇帝第一次南巡時所作七言詩《自金山放舟至焦山》:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">輿情望幸酬深耽,用是五舉巡江南。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">金焦兩點矗波翠,何異前三與後三。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">路便聊以駐信宿,要因省方觀田蠶。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">懸華結彩稱祝頌,何德被民增祚慚。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">昨日浮玉憩山館,今朝順流漾江潭。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">西以屋勝東樹勝,敷葉吐蕊春未酣。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">未酣之意勝酣矣,即斯三勝誰能談。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">侵尋譙亦有建置,莊嚴定慧輝珠龕。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">那更峰頂事點綴,譬之食蔗窮其甘。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">東坡艱韻忽五疊,雖曰逸興寧非貪。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">黃頭桂楫候已久,清賞既適歸亦堪。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">佳處無須重系戀,倩閒雲為封岩庵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: right;">庚子仲春自金山放舟至焦山五疊蘇軾韻 御筆</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">背面雕刻乾隆第三次來焦山時所作七言詩《游焦山作歌三疊舊作韻》:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">既是名山那無屋,譬人盎背必有腹。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">頭陀應弟焦先兄,如氣相求相應聲。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">東西雙峰秀拔水,在此曰此彼曰彼。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">其實一脈地根連,何有於行暨夫止。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">知之而復雲來游,斯則鄰非弗鄰是。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">春和日麗正良辰,山僧速客意甚勤。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">輕輿減從試攬勝,不教緹騎呼紛紜。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">羅漢岩傍得入路,瘞鶴崖畔尋遺文。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">棧道步步入叢雲,青玉島俯江波蘊。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">由東而南漸夷曠,僧庵民舍相區分。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">周覽原未消半日,迴舟兩岸景吐吞。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">江天一色遠莫辨,斷續鐘聲時尚聞。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: right;">庚子仲春中擀游焦山作歌三疊舊韻 御筆</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">江山同壽</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·魏昌壽書《京口創建義渡碑記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高126釐米、寬 70釐米。楷書。刻於光緒二年( 1876),浙商余姚魏昌壽撰文。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此碑記述了京口瓜洲間創建義渡的緣由及經過,為我們提供了古代京口與瓜洲之間交通情況的史料。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·京口義渡禁約六條</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·核定瓜鎮義渡總局鎮揚蘆灘地畝</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·核定市房灘地條例和續例</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·焦山東洲連山接漲灘地專賣示</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·麻油業公所建普仁堂碑記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·公善堂先後立普仁堂公莊地界附條款</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>清·乾隆書《海門東望接扶桑》</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">海門東望接扶桑,不擬求仙路渺茫。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">此地古今無別慮,一心遙繾浙江塘。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;">清·乾隆書《東向江連大海溶》</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">東向江連大海溶,丸泥那得此門封。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">扶桑曉日紅雲湧,泰岱何殊日觀峰。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">史料廳</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">元·貢奎書《鎮江儒學增租記》(複製品)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">《鎮江儒學丁亥紀實》</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(鎮江儒學增租記碑背面)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">元·焦山禪寺重建圜悟接待庵記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">焦山禪寺重建圜悟接待庵記碑背面</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">唐故許贄墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">唐故殷府君墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>宋代禹跡圖(複製品)</b></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">時代:宋代</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">刻於南宋紹興十二年正月十五日。取「茫茫禹跡,畫為九州」之意。將《尚書·再貢篇》中所述的名山大川都標繪在圖上,有完整地理名稱的共有551個。基本包括了古代九州的全貌,客觀地反映了我國各主要水系的流經區域。圖面共刻有5183個方格。按圖題每方折百里計,比例尺約為1:4200000,英國著名科學家李約瑟說:「禹跡圖是當時世界上最先進的地圖」。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《禹跡圖》石刻存世的僅有二方,一方在此,另一方存於西安。宋紹興十二年(1142)重校立石的《禹跡圖》,與西安碑林阜昌七年(1136)刻石的《禹跡圖》內容基本相同。而焦山的《禹跡圖》上刻有「元符三年(1100)正月依長安本刊」11字,說明現存的兩方《禹跡圖》同出於一個北宋時期的長安圖本,這對探討創制《禹跡圖》的時間和作者等問題,是十分重要的。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">馬郁書《唐故隴西李府君墓誌鉻》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">元·《鎮江路儒學復田記》(複製品)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·範侖書《重修鶴林寺碑記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高202釐米、寬 105釐米。楷書。 27行,滿行 53字。知丹徒縣事富陽馬幫良撰文,吏部尚書平湖滕光祖篆額。賜進士第中大夫太常寺卿郡人範崙書丹。碑文記述了鶴林寺的由來及興衰始末,以及重建鶴林寺的緣起。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">其書為應時之書,圓轉流美,意近歐、褚。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·宣照和尚書《新置焦山玉峰庵救生紅船檢埋枯骨碑記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·鶴林寺免田租小記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·羅洪先書《故屋舟錢隱君墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">志高、寬各58釐米。蓋篆書,志楷書。刻於嘉靖十八年( 1539)。禮部右侍郎費寀撰文,太常寺少卿鄒守益篆蓋,國史經筵官羅洪先書丹,三子皆為當世名公巨卿。志文略述錢屋舟家世及生平。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">錢屋舟,名玉。世業醫,錢塘武肅王之裔,官至殿前都檢點,享年84歲,卒後葬於潤州菊花山。此志用筆簡潔明快,結字寬博,疏密勻稱,章法有致,有晉人之風。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">文徵明書《明故錢屋舟先生之配孺人費氏墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">文徵明(1470年11月28日~1559年3月28日),原名壁(或作璧),字徵明,四十二歲起,以字行,更字徵仲。因先世為衡山人,故號衡山居士,世稱「文衡山」。南直隸蘇州府長洲縣(今江蘇蘇州)人。明代畫家、書法家、文學家、鑒藏家。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">範侖書《明配太學生兩峰袁君李孺人墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">錢亮書《明故太學生兩峰袁先生墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">志高、寬各57釐米。蓋篆書,志楷書。刻於嘉靖丙午年( 1564)。知杭州府事郡人嚴寬撰文,山東按察司副使郡人呂高篆蓋,前翰林院庶吉士、吏兵二科都給事中郡人錢亮書丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">呂高,字山甫,丹徒人。嘉靖進士,為嘉靖八才子之一。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·沈容書《鎮江府儒學對山碑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高154釐米、寬 73釐米。楷書。嘉靖四十年(1561)孟秋,鎮江府儒學教授雩都羅沛撰文,訓導高要鐘欽篆額,生員沈容書丹。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·茅磐書《丹徒縣修學記》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><b>碑林</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">在鎮江的焦山,有6處入選的石刻碑刻藏於焦山碑林中。焦山碑林佔地面積約7000平方米,現存重要摩崖石刻80多處,藏碑500余方。因山中的碑林以擁有連綿壯觀的摩崖石刻和歷代碑刻聞名於世,焦山也因此被譽為「書法之山」。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山碑林始於北宋慶歷八年(1048)寶墨亭, 明代擴建為寶墨軒,自清以來,蜚聲江左,但屢遭毀壞。新中國成立時,已是環堵蕭然。 1960年鎮江市政府為搶救民族文化遺產,徵集四鄉刻石,建立焦山碑林。1988年進行維修,2002年投資400萬,對焦山碑林進行了有史以來最大規模的維修和擴建工程。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·楊繼盛書《椒山詩》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高35釐米、寬 64釐米。共 3石。行書。京口茅溱平仲跋並書,鐫刻工邵存禮。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">楊繼盛,保定容城(今河北)人,字仲芳,號椒山。嘉靖進士。任兵部員外郎。楊繼盛為官清廉,剛正不阿,不畏權勢,被嚴嵩等奸臣所害。他一生以「鐵肩擔道義,辣手著文章」為自己的座右銘,死後謚號「忠愍」。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此刻為楊繼盛貶官後再次被起用進京赴任,途經焦山,因其號與焦山同音,喜而賦此詩。全詩輕鬆愉快的格調與自然流暢的書風相得益彰,充分顯示楊繼盛深厚的書法功力。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·楊繼盛手札</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·鶴林十三松記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·焦山觀音岩記</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·潤州鶴林寺重修大殿山門記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·張盛藻書《移建海門庵記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·潘泰開書《移建玉峰庵記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">據《焦山志》記載,焦山有庵的歷史最早可以追溯到北宋時期創建的海雲庵。除海雲庵外,宋代焦山已經存在的庵有別峰庵、海門庵、自然庵、寶蓮庵和觀音閣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">明代和清末民初是焦山庵的鼎盛時期,山上山下最多時有18個庵。清代中期,焦山的庵有15家。鄭板橋在焦山讀書時說:「焦山靜室十五家,家家有竹有籬笆。」</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">抗日戰爭前,焦山有庵13家,俗稱十三房。新中國成立前後,焦山有庵10家。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·陳任暘書《靈鷲寺功德碑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·張渙文書《重修京江北五省會館記略》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·京口蔣氏焦岩書院記</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高53釐米、寬 97釐米。行書。賀寬撰文。賀寬,江蘇丹陽人,字瞻度,號拓庵。順治進士,官至大理寺評事。嘗主紫陽書院。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·張武公祠碑記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·重樹米元章墓碑記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清:陳任暘書《鎮江冬賑局祀李長兩觀察記》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·蘇澗寬書《如在樓記》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·鶴林寺福登禪師塔銘並序</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·鎮江絲行告示</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·禁佔發尼妙蓮庵址及法嗣示</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">民國·太虛法師書《焦山佛學院代辦教務訓練班記》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·了禪和尚傳</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">了禪,字月輝,本雷姓,江蘇盱眙人。幼靜默,不事兒嬉戲,聞誦經聲,輒喜,人共異之。長遂厭俗,以居近焦山,就掛錫焉。焦山當南北衝,孤峙江心,名勝與金山禷。寺故宏闊,僧眾以百數十計。了禪初入山,獨深持戒律,余旅眾坐起,眾亦不之異也。居數年,寺宇或圮,了禪獨籌葺之,眾稍稍稱異。已復跡其精修,推為山主。由是始招徒,然必擇其可與者。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">會粵逆亂自湘鄂,盜竊金陵,所至神廟盡毀。賊艇東下,焚北固,翌日,金山火。鋒燧垂及,僧眾咸遁去,了禪獨與其徒悟春坐待賊。逾時,麾至,火炬、刀劍,勢洶洶弗可遏。了禪擎盂茶,犄山門,叩賊首前,從容陳山不可守狀。賊盛怒,叱之。拔佩刀按其頸,不少屈。萬賊旁睨視聽,呶呶私語為異人。賊首心亦動,色稍怡。乃間請求免茲山火。賊素忌神廟,聞語,復大怒,目直視,且詈。眾賊爭舉火,將燕寺,已有毀佛像者。了禪詞益婉,請益力,再四。賊首以指呵之曰:「怪僧,吾姑聽汝!」揮賊退。既,蘇撫楊公舟師至,泊山下,竟得免。其山中舊藏法物,檢查無所遺。其山中舊藏法物,檢查無所遺漏,皆悟春計秘之。言者莫不嘆息。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">遜齋主人曰:「嘗聞之白傅論《維摩詰經》雲:「證無生忍,造不二門,住《不可思議解脫》。」誠哉,其言也!然余閱僧多矣,卒未見有其人者,豈僧與佛節相反耶?余觀了禪,其殆庶幾乎!悟春獨於萬死全山中哉!」撰書。同治癸酉除夕,宮保丁稚璜中丞撫回里,至山,詢及發逆冬擾山寺,護寺僧自述守山事略,進。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此碑原來嵌在定慧寺內的大悲閣,是寺院了禪和尚的傳人大須、昌道刻制的,一直秘而不宣。後來,在1978年整修行將傾塌的華嚴閣東圍牆月宮門時發現取下的,發現的時候已經破裂為七塊殘石了,這塊碑地方誌中都沒有被記載進去。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">民國·吳邁書《吳邁致日本河野信及河野復函道謝》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·張神州區長臨別紀念</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·謝遐齡書《五月九日碑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">謝遐齡(1882~1935),江蘇六合人,晚清秀才,後考取官費留學日本,畢業於東京高等師範學校數理科,學成歸國後,從事教育工作。1918年,受江蘇教育廳委任,在鎮江創建省立第九師範並出任校長。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1915年,日本秘密向袁世凱政府提出《二十一條》,要求中國承認日本取代德國的特權,進一步擴大日本在滿蒙的權益。日本用武力強奪我國生命財產滅亡中國的企圖,狼子野心,舉國嘩然。當時,我國是在國家貧弱民力不足的情況下,委曲求全才答應日本要求的,國人驚悉無不深受恥辱。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">袁世凱同意接受二十一條款後,全國教育聯合會決定,將每年五月九日定為「國恥紀念日」。江蘇省教育會通電各縣稱:中日交涉雖然已經解決,但是我國人民應當永遠都不要忘記這個國恥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑文中的五月九日,則是「民國八年」的1919年5月9日。當時的民國政府軟弱無能,在巴黎和會上的外交宣告失敗,於是爆發了聲勢浩大的五四運動。幾日後,時任鎮江師範校長的謝遐齡獲知消息,悲憤交加,懷著一腔愛國熱情書寫了「五月九日」4個大字,並刻在石碑上,<span style="font-size: 18px;">教育莘莘學子,勿忘國恥。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此碑稱為「覺醒碑」。左側小字題為:「東海可枯,此恥不除(滌、際),願眾諸生,勿忘斯日,立庭之呼,視是貞石。民國八年,謝遐齡。」</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·鎮江城內新立啓善堂粥廠碑文</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·廬州會館碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">元趙孟頫書《蕭山縣學重建大成殿記》(殘)</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">徐益生先生捐贈</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">趙孟頫[fǔ](1254年10月22日~1322年7月29日),字子昂,漢族,號松雪道人,又號水晶宮道人(一說水精宮道人)、鷗波,中年曾署孟俯。吳興(今浙江省湖州市)人,原籍婺州蘭溪。南宋晚期至元朝初期官員、書法家、畫家、文學家,宋太祖趙匡胤十一世孫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">趙孟頫博學多才,工古文詩詞,通音律,精鑒賞。在書法上,他精於正書、行書和小楷,其書圓轉遒麗,被人稱為「趙體」。與鮮于樞並稱「鮮趙」,又同歐陽詢、顏真卿、柳公權並稱「楷書四大家」;其畫取材廣泛,技法全面,山水花鳥俱工,並倡導師法古人,強調「書畫同源」,主張變革風行已久的南宋畫院的體制格調,開創了元代的新畫風,為元代畫壇的領袖人物,有「元人冠冕」之譽。其繪畫、書法和畫學思想對後代影響深遠。此外,他的詩文風格和婉,兼涉篆印,以「圓朱文」著稱。有《松雪齋文集》等著作傳世。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·楊一清游焦山七律詩並跋</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高43釐米、寬 113釐米。共二石。楷書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">楊一清,字應寧,號石淙,雲南安寧(今昆明)人。官至內閣首輔,為明代中葉著名的政治家。此碑「洞口孤雲面面生」和「西風殘葉嫩寒初」二首七律,書於弘治庚戌( 1490)三年十月。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·楊一清游焦山七律詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·胡紀書《宋元祐焦山十六題》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高140釐米、寬 47釐米。楷書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此題系宋元祐四年住普濟庵佛印了元大師所作,採山中之境作十六題並跋,刻石,後毀。元至元十八年(1281)重刻,復毀。明弘治九年( 1496),都綱妙福、住持妙瑛重摹元祐本立石,邑庠生胡紀書。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·游焦山五言、七言詩各二首殘碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·王應鵬焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高40釐米、寬 130釐米。行書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">王應鵬,字天宇,明正德進士,知嘉定縣,以廉乾稱,擢御史,善書工詩。此碑「病眼年來慵未開」七言,刻於嘉靖癸已( 1533)年夏四月。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·張寰書焦山詩三首</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·白鎰焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·徐一檟登焦山詩一首</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·謝吉卿吊焦隱君詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·張程書《趙戍帥聯橋邀飲焦山詩》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·徐桓游焦山五言詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·鄭大同游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·楊嗣昌游焦山記碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·練國事書《焦山飲米友石偶佔》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·米萬鐘書練君豫直指招游焦山遺詩次原韻四首</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高28釐米、寬 138釐米。草書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">米萬鐘,字仲詔,號友石。關中(今陝西)人。米芾後裔,萬曆二十二年進士,官至太僕少卿。工翰墨、善山水、花卉。風雅絕倫,氣勢浩瀚。有好石之癖。與邢同、董其昌、張瑞圖齊名。《書史會要》稱其「行草得南宮(米芾)家法……時有南董北米之譽。」</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·沈霄書《題三招洞一絕》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·張一鯤書《游焦山訪郭次甫限韻詩一首》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·阮大鋮游焦山詩並識</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·阮大鋮書《江淹焦山述懷》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高35釐米、寬 102釐米。行書。崇禎戊寅( 1638)石巢阮大鋮書,鐫「阮大鋮印」。石隱友松道人邵應魁摹勒,鐫「八十翁」印。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">阮大鋮,字圓海,號石巢。安徽懷寧人。天啓時入仕,黨附魏忠賢。閹黨失敗後流寓南京。福王立,為兵部尚書,後降清。能詩文,工詞曲,善書畫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">江淹,南朝文學家,他的《焦山述懷》一詩是有關焦山的最早的詩作,開創了歷代文人書家歌詠焦山、抒情言志、懷古詠今寄抱負之風氣。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·焦山古鼎铭文</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高35釐米、寬 85釐米。小楷。康熙三年( 1664),吏部韓如石偕新城王士祿來游焦山,辨識古鼎銘文,果周宣王時物,文極簡古。遂勒銘於石並記之。銘文 93字,凡十行。線條圓潤,結字生動靈秀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">韓如石,生平不詳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">王士祿,字子底,號西樵。山東新城人。順治進士,官至吏部考功員外郎。工詩。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·王士祿、王士禎、程康莊書《焦山古鼎歌跋》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高40釐米、寬 113釐米。小楷。康熙二十八年( 1689),王士祿、王士禎、程康莊觀焦山古鼎作。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">王士禎,字貽上,號阮亭,別號漁洋山人。士祿弟。順治十五年進士,官刑部尚書,博學好古,能鑒別書畫鼎彝之屬,精金石篆刻。詩為一代宗師,與朱彝尊齊名。其書高秀似晉人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">程康莊,字坦如,一字崑崙。曾任鎮江通判、知府,以古文名,與王士禎交遊甚密,時有「上下江詩伯」之稱。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·程康莊七律詩五首</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·曾燠、石韞玉游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·毛岳生游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·毛際可、張純修、李樸大等游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·毛際可、張純修、李樸大等游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·顧貞觀、高士奇等游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·吊焦隱君詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·謝啓昆書《陪昭武侯圖蓋亭方伯增履庵兩先生游焦山有作》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·王文治書焦山唱和詩碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高32釐米、寬 84釐米。楷書。</p><p class="ql-block">王文治,丹徒(今鎮江市)人,字禹卿,號夢樓,乾隆二十五年探花,官翰林院侍讀。官至雲南臨安知府,罷歸。王文治工書法,能得董其昌神髓,與劉墉、梁同書齊名。文治平日喜用淡墨,以表現瀟疏秀逸之神韻,時稱「淡墨探花」,「淡墨翰林」。善畫墨梅,韻致卓絕,詩宗唐、宋,自成一家,並精音律之學。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·潘奕雋、宋鳴琦游焦山詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高35釐米、寬 88釐米。行書。「瘦骨埋來得地靈」七言詩,吳縣潘奕雋,印「潘奕雋印」、「守愚」。下接「鶴聲飛上天,遺蛻乃在地」五言詩,梅生宋鳴琦,印「鳴琦之印」、「梅生」。書於嘉慶年間。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">潘奕雋,字守愚,號榕皋,吳縣(今江蘇蘇州)人。乾隆間進士。其書宗顏、柳,受時人劉墉影響,厚重沈靜,俊秀多姿,年至九十尚能作行楷字。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宋鳴琦,清詩人、教育家。字步韓,號梅生,又號雲墅,江西奉新人,乾隆間進士,曾任禮部員外郎、嘉定府知府等職,創九峰書院。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·霍郊五言詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·吳佩孚書《揚州彌勒樓閣頌》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高53釐米、寬 192釐米。楷書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吳佩孚,字子玉,山東蓬萊人。清末秀才,北洋直系軍閥首領,晚年從事佛教活動。此碑書於揚州長生寺,系偈頌體,文辭優美,佛理精深。書法端莊秀麗。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·仙花台</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">民國·戴傳賢書《般若波羅密多心經》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·趙光榮書《紅梅閣》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高47釐米、寬 141釐米。隸書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">紅梅閣原在鎮江月華山,因遍山紅梅故名。光緒乙未年(1895),鎮江詩壇名人趙光榮書。此刻結體方正,結構嚴謹,厚重而不呆板。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·範允臨書《綠雲徑》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·林玉輅書《瘞鶴詩碣》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清刻宋徐鉉臨秦碣石門刻石</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清刻徐鉉臨秦碣石</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高122釐米、寬 38釐米。焦山碑林所藏清刻秦碣石正文三石(其中殘一石),另有王紹蘭後記一石,共四石。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">秦始皇三十一年(公元前215),始皇東巡至碣石(今河北昌犁縣西北),丞相李斯等為頌秦德而立石。為標準秦篆,傳為李斯所書。石久佚。清嘉慶二十一年( 1816),王紹蘭囑無錫金石家錢泳以南唐徐鉉雙鈎本重刻於焦山。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明刻趙孟頫畫東坡小像並書《赤壁賦》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·文徵明書小楷《千字文》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·覺羅豫立集唐多寶塔碑字為五言律詩三十首</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·成親王書《歸去來辭》碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·吳平疇畫牡丹花卉碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·伊齡阿畫蘭松扇面碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高27釐米、寬 58釐米。共二石。清代,伊齡阿畫。伊齡阿,滿州人,字精一,官至侍郎,工詩能畫,善畫梅蘭。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·觀音像碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·乾隆畫梅花碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·蔣元鼐畫觀音像碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·清刻董其昌題觀音像碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·吳地畫觀音像</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高87釐米、寬 56釐米。刻於明萬曆年間。吳地,生平不詳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">畫像繪一體態豐腴的觀音端坐於蒲團之上。畫風相類明晚期陳洪綬,線條單純洗練、樸素優美富於表現力。惜畫像面部不知何時為人剜去,但據整體畫風仍能感知菩薩端莊矜持、慈悲為懷的莊嚴寶相。畫像上部有焦山沙門明暘手書小楷心經。書法嚴謹工整,一絲不苟。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·《定武蘭亭跋》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明刻開皇本蘭亭</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·程孟陽臨《蘭亭》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·蘭亭殘碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明刻米芾臨蘭亭及碑陰四帖</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">王羲之《蘭亭序》歷來為書家推崇,稱為「天下第一行書」。米芾的臨古功夫在書法史上也是最為人稱道的。此帖可謂形神兼備,深得王字神髓,如行雲流水,一氣呵成。帖後有明代大書法家文徵明題跋。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明刻米芾臨蘭亭及碑陰四帖(背面)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高44釐米、寬 114釐米。行書。王羲之的《蘭亭序》被稱為「天下第一行書」,歷來被書家推崇。但其真跡已佚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">「宋四家」之一的米芾,其臨古功夫在書法史上是最為人稱道的。他臨的《蘭亭序》可謂形神兼備,酣暢淋灕,深得王字神髓,如行雲流水,一氣呵成。帖後有文徵明題跋。碑陰有米芾臨東漢張芝《八月九日帖》、王羲之《晚復毒熱帖》、王獻之《鵝群帖》和米芾自書《醋庫帖》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此石原收藏于歸安吳雲二百蘭亭齋,同治年間移置焦山。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·俞森臨《蘭亭》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·俞森臨《虞世南破邪論》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清吳台壽臨顏真卿書述張旭筆法十二意</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐天寶五年九月顏真卿與張旭討論筆法的一篇文章。吳台壽,清道光年間進士,善書法。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·雙溪草堂墨刻</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">「雙溪草堂」為齊彥槐的書齋名。齊彥槐,婺源人,字夢樹,號梅麓,嘉慶進士,精鑒賞,工書法。雙溪草堂石刻共二十三石,內容包括梅麓先生的倡和詩稿,唐石佛入焦山圖,梅麓先生臨柳墨跡,蒲團小像等。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·印心石屋</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">焦山原有「印心石屋」碑共七十二石,現存三十餘方。內容主要為道光帝旻寧御書橫匾,陶澍奏折及摹御書墨寶,折呈、山水圖論、南北崖之圖說、金焦圖說及贊、記、敘詩、跋等。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·汪延麟臨顏真卿《東方畫贊》及碑陰</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·胡甦書《林有麟游焦山寺詩》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·俞森書《千字文殘石》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·蕭丁泰書《寄履中上人恢復鶴林寺詩》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·名山永藏殘碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·鄭時泰書《鶴林寺石刻記》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·申時行、僧雪浪洪恩等題鶴林寺詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·申時行、申用懋游鶴林寺詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碑高31釐米、寬 57釐米。行草書。此碑為申時行父子游鶴林寺有感而作。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">申時行,字汝默,號瑤泉。吳縣(今江蘇蘇州)人,嘉靖進士。萬曆中,累官吏部尚書、內閣首輔。政務寬大,世稱長者。申用懋,字敬中,號玄渚。時行之子,萬曆進士。書承家學,師法二王、米芾,流暢生動。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·鄭一岳詩碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高36釐米、寬 92釐米。此碑原藏於鎮江南郊鶴林寺古墨林, 1960年建焦山碑林時移入。草書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鄭一岳,字於賡,廣東香山縣(今中山市)人,崇禎十年(1637)進士,授丹徒縣令,後聞崇禎殉國嘔血而卒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此刻為五言詩,內容描寫了鶴林寺幽靜迷人的風光。全文為「路僻迂游轍,輕煙曉望迷。隨香來法界,引翠入招提。古壁殘碑在,飛檐偃樹齊。尤憐竹院影,寂寞近濂淇。」該刻書法筆勢綿密矯健,勢若飛動。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;">明·寄題鶴林寺僧恆上人</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">清·釋明汗涵中氏書《鶴林古蹟八詠》殘碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明·履中鶴林老僧殘碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·寂寂辭江寺殘碑</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·子玉家宴殘碑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明·陳仁錫等題詩</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·王子文游鶴林寺</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明刻宋米芾書《城市山林》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石高39釐米、寬 126釐米。行書。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">米芾深愛鎮江山水,晚年定居鎮江後,在南郊鶴林寺旁築精捨,自題「城市山林」橫額。原石早佚,此石是明崇禎年間的重刻。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·東坡先生游招隱寺倡和詩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·馮多福《勸耕題鶴林寺和奉使侍郎壁間韻》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">唐故芄墓誌</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">唐故田府君妻蕭氏墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">唐故府君夫人上谷侯氏墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·延康殿王公墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故李府君墓誌鉻蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故李府君墓誌鉻</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故光祿卿致仕章公墓誌銘蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故光祿卿致仕章公墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故德安縣君墓誌銘蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故德安縣君墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋故李公叔子墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">謝廷珪書《大明處士希真子赴公孺人楊氏墓誌鉻》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">趙堂書《明故處士南山楊公墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">志高55釐米、寬 54釐米。志蓋失,楷書。嘉靖十九年( 1540)孟冬,丹徒縣學教諭樂平方登撰文,丹徒縣學教事陳現篆蓋,丹徒縣學教事進賢趙堂書丹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">楊公,名宇,字惟靜,別號南山。享年83歲。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">劉徵書《明故處士殷公仲禮墓誌銘及蓋》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明故承事郒郡王大賓墓誌蓋</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">明故王允敬陳氏合葬墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明故達公墓誌銘及蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">沈漢書《明故達孺人楊氏墓誌銘》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">文徵明書《明故儒醫弌齋錢君之是志銘及蓋》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明故邵賓晚邨鄔公墓誌銘及蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明故張中南墓誌銘及蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">明·四川安察司副使南崖鄔公誥封夫人陳氏合葬墓誌銘及蓋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">明故貞懿孺人張母錢氏墓誌銘</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">民國·吳昌碩書《江蘇財政廳長李君元配蔣夫人墓誌鉻及蓋》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·王文治書《嚴君鏡湖還金贊》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">宋·蓄狸說</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·焦山放鶴圖 清·焦山放鶴記</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清·俞森臨《孝女曹娥碑》</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">焦山碑林三維數字全景(語音)</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">導覽系統操作步驟</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">歡迎使用VR智慧語音導覽</p><p class="ql-block">第一步:掃描導覽二維碼</p><p class="ql-block">第二步:您可以:</p><p class="ql-block">①瀏覽線路導覽</p><p class="ql-block">②體驗語音導覽</p><p class="ql-block">③展廳場景導覽</p><p class="ql-block">第三步:您還可以:</p><p class="ql-block">①長按圖片保存</p><p class="ql-block">②上下滾動查看文字</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">資料來源:江蘇省鎮江市東吳路焦山東麓的寶墨軒內焦山碑林 互聯網</p><p class="ql-block"><br></p>