名贤集

田园居士

<p class="ql-block">中国传统蒙学之名贤集</p><p class="ql-block">《名贤集》是我国古代对儿童进行伦理道德教育的蒙学教材之一,具体作者不详,从内容上分析,是南宋以后儒家学者撰辑。它汇集孔、孟以来历代名人贤士的嘉言善行,以及民间流传的为人处事、待人接物、治学修德等方面的格言谚语加以选择提炼而成,其中不乏洞察世事、启人心智之句。如“人无远虑,必有近忧”让人凡事应从长计议;“良言一句三冬暖,恶语伤人六月寒”劝人言语之间要相互尊重;而“贫居闹市无人问,富在深山有远亲”则道尽了封建时代的世态炎凉。</p><p class="ql-block">  《名贤集》</p><p class="ql-block">  </p><p class="ql-block">  但行好事 莫问前程 与人方便 自己方便</p><p class="ql-block">  善与人交 久而敬之 人贫志短 马瘦毛长</p><p class="ql-block">  人心似铁 官法如炉 谏之双美 毁之两伤</p><p class="ql-block">  赞叹福生 作念恶生 积善之家 必有余庆</p><p class="ql-block">  积恶之家 必有余殃 休争闲气 日有平西</p><p class="ql-block">  来之不善 去之亦易 人平不语 水平不流</p><p class="ql-block">  得荣思辱 处安思危 羊羔虽美 众口难调</p><p class="ql-block">  事要三思 免劳后悔 太子入学 庶民同例</p><p class="ql-block">  官至一品 万法依条 得之有本 失之无本</p><p class="ql-block">  凡事从实 积福自厚 无功受禄 寝食不安</p><p class="ql-block">  财高气壮 势大欺人 言多语失 食多伤心</p><p class="ql-block">  送朋友酒 日食三餐 酒要少吃 事要多知</p><p class="ql-block">  相争告人 万种无益 礼下于人 必有所求</p><p class="ql-block">  敏而好学 不耻下问 居必择邻 交必良友</p><p class="ql-block">  顺天者存 逆天者亡 人为财死 鸟为食亡</p><p class="ql-block">  得人一牛 还人一马 老实常在 脱空常败</p><p class="ql-block">  三人同行 必有我师 人无远虑 必有近忧</p><p class="ql-block">  寸心不昧 万法皆明 明中施舍 暗里填还</p><p class="ql-block">  人间私语 天闻若雷 暗室亏心 神目如电</p><p class="ql-block">  肚里跷蹊 神道先知 人离乡贱 物离乡贵</p><p class="ql-block">  杀人可恕 情理难容 人欲可断 天理可循</p><p class="ql-block">  心要忠恕 意要诚实 狎昵恶少 久必受累</p><p class="ql-block">  屈志老诚 忽可相依 施惠勿念 受恩莫忘</p><p class="ql-block">  勿营华屋 勿谋良田 祖宗虽远 祭祀宜诚</p><p class="ql-block">  子孙虽愚 诗书宜读 刻薄成家 理无久享</p><p class="ql-block">  黄金浮在世 白发故人稀</p><p class="ql-block">  多金非为贵 安乐值钱多</p><p class="ql-block">  休争三寸气 白了少年头</p><p class="ql-block">  百年随时过 万事转头空</p><p class="ql-block">  耕牛无宿草 仓鼠有余粮</p><p class="ql-block">  万事分已定 浮生空自忙</p><p class="ql-block">  结有德之朋 绝无义之友</p><p class="ql-block">  常怀克已心 法度要谨守</p><p class="ql-block">  君子坦荡荡 小人常戚短</p><p class="ql-block">  见事知长短 人面识高低</p><p class="ql-block">  心高遮甚事 地高偃水流</p><p class="ql-block">  水深流去慢 贵人语话迟</p><p class="ql-block">  道高龙虎伏 德重鬼神钦</p><p class="ql-block">  人高谈令古 物高价出头</p><p class="ql-block">  休倚时来势 提防时去年</p><p class="ql-block">  藤萝绕树生 树倒藤萝死</p><p class="ql-block">  官满如花卸 势败奴欺主</p><p class="ql-block">  命强人欺鬼 时衰鬼欺人</p><p class="ql-block">  但得一步地 何须不为人</p><p class="ql-block">  人无千日好 花无百日红</p><p class="ql-block">  人有十年壮 鬼神不敢傍</p><p class="ql-block">  厨中有剩饭 路上有饥人</p><p class="ql-block">  饶人不是痴 过后得便宜</p><p class="ql-block">  量小非君子 无度不丈夫</p><p class="ql-block">  路遥知马力 日久见人心</p><p class="ql-block">  长存君子道 须有称心时</p><p class="ql-block">  雁飞不到处 人被名利牵</p><p class="ql-block">  地有三江水 人无四海心</p><p class="ql-block">  有钱便使用 死后一场空</p><p class="ql-block">  为仁不富矣 为富不仁矣</p><p class="ql-block">  君子喻于义 小人喻于利</p><p class="ql-block">  贫而无怨难 富而无骄易</p><p class="ql-block">  百年还在命 半点不由人</p><p class="ql-block">  在家敬父母 何必远烧香</p><p class="ql-block">  家和贫也好 不义富如何</p><p class="ql-block">  晴干开水道 须防暴雨时</p><p class="ql-block">  寒门生贵子 白屋出公卿</p><p class="ql-block">  将相本无种 男儿当自强</p><p class="ql-block">  欲要夫子行 无可一日清</p><p class="ql-block">  三千徒众立 七十二贤人</p><p class="ql-block">  成人不自在 自在不成人</p><p class="ql-block">  国正天必须 官清民自安</p><p class="ql-block">  妻贤夫祸少 子孝父心宽</p><p class="ql-block">  白云朝朝过 青天日日闲</p><p class="ql-block">  自家无驼至 却怨世界难</p><p class="ql-block">  有钱能解语 无钱语不听</p><p class="ql-block">  时间风火性 烧了岁寒衣</p><p class="ql-block">  人生不满百 常怀千岁忧</p><p class="ql-block">  常说是非者 便是是非人</p><p class="ql-block">  积善有善报 积恶有恶报</p><p class="ql-block">  报应有早晚 祸福自不错</p><p class="ql-block">  花无重开日 人无长少年</p><p class="ql-block">  人无害虎心 虎有伤人意</p><p class="ql-block">  上山擒虎易 开口告人难</p><p class="ql-block">  忠臣不怕死 怕死不忠臣</p><p class="ql-block">  从前多少事 过去一场空</p><p class="ql-block">  满怀心腹事 尽在不言中</p><p class="ql-block">  既在矮檐下 怎敢不低头</p><p class="ql-block">  家贫知孝子 国乱识忠臣</p><p class="ql-block">  但是登途者 都是福薄人</p><p class="ql-block">  命贫君子拙 时来小儿强</p><p class="ql-block">  命好心也好 富贵直到老</p><p class="ql-block">  命好心不好 中途夭折了</p><p class="ql-block">  心命都不好 穷苦直到老</p><p class="ql-block">  年老心未老 人穷志不穷</p><p class="ql-block">  自古皆有死 民无信不立</p><p class="ql-block">  长将好事于人 祸不侵于自己</p><p class="ql-block">  既读孔孟之书 必达周公之礼</p><p class="ql-block">  君子敬而无失 与人恭而有礼</p><p class="ql-block">  事君数斯辱矣 朋友数斯疏矣</p><p class="ql-block">  人无酬天之力 天有养人之心</p><p class="ql-block">  一马不备双鞍 忠臣不事二主</p><p class="ql-block">  长想有力之奴 不念无为之子</p><p class="ql-block">  人有旦夕祸福 天有昼夜阴晴</p><p class="ql-block">  君子当权积福 不念无为之子</p><p class="ql-block">  人有旦夕祸福 天有昼夜阴晴</p><p class="ql-block">  君子当权积福 小人仗势欺人</p><p class="ql-block">  人将礼乐为先 树将枝叶为圆</p><p class="ql-block">  马有垂缰之义 狗有湿草之恩</p><p class="ql-block">  运去黄金失色 时来铁也争光</p><p class="ql-block">  怕人知道休做 要人敬重勤学</p><p class="ql-block">  泰山不却微尘 积少垒成高大</p><p class="ql-block">  人道谁无烦恼 浪来风也白头</p><p class="ql-block">  贫居闹市无人问 富在深山有远亲</p><p class="ql-block">  人情好似初相见 到老终无怨恨心</p><p class="ql-block">  白马红缨彩色新 不是亲者强来亲</p><p class="ql-block">  一朝马死黄金尽 亲者如同陌路人</p><p class="ql-block">  青草发时便盖地 运通何须觅故人</p><p class="ql-block">  但能依理求生计 何必欺心作恶人</p><p class="ql-block">  才为人交辨人心 高山流水向古今</p><p class="ql-block">  莫作亏心侥幸事 自然灾害不来侵</p><p class="ql-block">  人着人死天不肯 天着人死有何难</p><p class="ql-block">  我见几家贫了富 几家富了又还贫</p><p class="ql-block">  三寸气在千般用 一旦无常万事休</p><p class="ql-block">  人见利而不见害 鱼见食而不见钩</p><p class="ql-block">  是非只为多开口 烦恼皆因强出头</p><p class="ql-block">  平生正直无私曲 问甚天公饶不饶</p><p class="ql-block">  猛虎不在当道卧 困龙也有升天时</p><p class="ql-block">  临崖勒马收缰晚 船到江心补漏迟</p><p class="ql-block">  家业有时为来往 还钱常记借钱时</p><p class="ql-block">  金风未动蝉先觉 暗算无常死不知</p><p class="ql-block">  善恶到头终有报 只争来早与来迟</p><p class="ql-block">  蒿里隐着灵芝草 淤泥陷着紫金盆</p><p class="ql-block">  劝君莫作亏心事 古往今来放过谁</p><p class="ql-block">  山寺日高僧未起 算来名利不如闲</p><p class="ql-block">  欺心莫赌洪天誓 人与世情朝朝随</p><p class="ql-block">  人生稀有七十余 多少风光不同居</p><p class="ql-block">  长江一去无回浪 人老何曾再少年</p><p class="ql-block">  大道劝人三件事 戒酒除花莫赌钱</p><p class="ql-block">  言多语失皆因酒 义断亲疏只为钱</p><p class="ql-block">  有事但近君子说 是非休听小人言</p><p class="ql-block">  妻贤何愁家不富 子孝何须父向前</p><p class="ql-block">  心好家门生贵子 命好何须靠祖田</p><p class="ql-block">  侵人田土骗人钱 荣华富贵不多年</p><p class="ql-block">  莫道眼前无可报 分明折在子孙还</p><p class="ql-block">  洒逢知己千杯少 话不投机半句多</p><p class="ql-block">  衣服破时宾客少 识人多处是非多</p><p class="ql-block">  草怕严霜霜怕日 恶人自有恶人磨</p><p class="ql-block">  月过十五光明少 人到中年万事和</p><p class="ql-block">  良言一句三冬暖 恶语伤人六月寒</p><p class="ql-block">  雨里深山雪里烟 看时容易做时难</p><p class="ql-block">  无名草木年年发 不信男儿一世穷</p><p class="ql-block">  若不与人行方便 念尽弥陀总是空</p><p class="ql-block">  少年休笑白头翁 花开能有几时红</p><p class="ql-block">  越奸越狡越贫穷 奸狡原来天不容</p><p class="ql-block">  富贵若从奸狡得 世间呆汉吸西风</p><p class="ql-block">  忠臣不事二君主 烈女不嫁二夫郎</p><p class="ql-block">  小人狡猾心肠歹 君子公平托上苍</p><p class="ql-block">  一字千金价不多 会文会算有谁过</p><p class="ql-block">  身小会文国家用 大汉空长作什么</p><p class="ql-block">  乖汉瞒痴汉 痴汉总不和</p><p class="ql-block">  乖汉做驴子 却被痴汉骑</p>