凤凰岭中段

Gao Ping

<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《帝京景物略》记载:「</span><u style="font-size:20px;">山在昌平州西南二十五里,高十余丈,石鳟沓危立……自金章宗游此,镌驻跸字,人呼驻跸山</u><span style="font-size:20px;">」。当年驻跸山刻有「</span><u style="font-size:20px;">神山拱佑</u><span style="font-size:20px;">」,故「</span><u style="font-size:20px;">神山</u><span style="font-size:20px;">」也,老百姓呼「</span><u style="font-size:20px;">老爷山</u><span style="font-size:20px;">」,民国时期始称「</span><u style="font-size:20px;">凤凰岭</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">那么先说老爷山来源,清乾隆后期,河北廊坊有一位得道高人魏公阳,至龙泉寺,在其后山的仙人洞坐化,请他治好病的穷人纷纷给他捐资修庙,俗称老爷庙,并把魏老爷坐化的山洞称老爷洞,他坐化的山称为老爷山。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">后来为啥叫凤凰岭呢?1934年春,保安司令田维村来此寻找「</span><u style="font-size:20px;">吉壤</u><span style="font-size:20px;">」,看中一块风水宝地,急忙将山下百余亩山坡地买到手做墓地,后听说这里叫「</span><u style="font-size:20px;">豹窝</u><span style="font-size:20px;">」,不吉利,他岳父梁百万把此地改名为凤凰岭,并书写「</span><u style="font-size:20px;">凤凰岭</u><span style="font-size:20px;">」三个大字,在1935年,请当地石匠花一百块银圆凿刻而成。到了1996年搞旅游开发,将一直延续的名字老爷山改为凤凰岭。</span></p> 1 龙泉寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清明时节,我来到龙泉寺,居凤凰岭山脚下,原来在密林之中,有一条小路通往山门,而这次大吃一惊,整个半山腰被削平,修筑居士住所,汉白玉栏杆,气势雄伟,对比之下,真正的山门变得憋屈,说起来,这座庙属于汉传佛教,始建于辽朝应历初年(951年—969年),由第一代住持继升法师化缘三年修建,距今已有1000多年的历史。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">这是以前的旧照片</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">旧照片</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">印光法师画像。辽代应历初年,释继升因对佛法感悟超群而被师兄嫉妒,被排挤出白马寺,以手上唯一的财产《金刚经》为指引,向北行进,来到凤凰岭创建了龙泉寺,目前只剩下青石柱础。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">至元代至顺三年(1332),京师大都妙善寺的比丘尼舍蓝蓝八哈石(师尊)去世了。这位来自高昌的女僧人八岁时便随亲至京师,入侍中宫真懿顺圣皇后,因明敏勤劳故,甚得皇后喜爱,长大成人后即奉圣谕出家为尼,到四十多岁一直作为贴身亲信陪在太后身边,在宫内荣宠之至。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其多次请辞宫中,希望静退居于宫外。太后虽然不愿,却也无法拒绝,就让她居住于妙善寺,可以时常入宫。出宫后的舍蓝蓝开始了自己的佛教事业,她建寺燃灯,以黄金写经,「</span><u style="font-size:20px;">又于西山重修龙泉寺,建层阁于莲池</u><span style="font-size:20px;">」,创寺施舍所用币数以万计,施予不吝,可想当年的龙泉寺是极辉煌兴盛一时的。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">明嘉靖年间,知州曹光祖请昌平州人的崔学履合力编纂地方志,曹考索群籍,遍览资料;访求故实,走遍昌平古迹,村落,行至凤凰岭龙泉寺,写下了《龙泉喷玉》:「</span><u style="font-size:20px;">龙泉喷寒玉,汩汩无停时。道人对澄澈,游子杨清冷</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">到了清末年间,印光法师对振兴佛教尤其是净土宗居功至伟,是对中国近代佛教影响最深远的人物之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">光绪十六年,30岁的印光到北京龙泉寺当了行堂,安心于贱役,潜修密证。印光也苦修于此,最终成为近代净宗泰斗。他曾在龙泉寺东院影壁中留书「</span><u style="font-size:20px;">南阿无弥陀佛</u><span style="font-size:20px;">」,黄底黑字,似乎是他行走一生的足迹留痕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">民国年间(1938年),寺院重修,并于1939年立《万缘茶棚碑》,记述朝山香客在这里修建茶棚及寺院的过程,只是这个碑并没有留存至今。解放初年,寺里仅存几间庙舍,到文革年间被全部推倒。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">山门经过维修,与过去的无异,龙泉寺横匾字迹苍劲有力,未知何人所书。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">山门前有巨柏,红色文保牌,树干扭曲,散发着苍凉的神秘气息,照片东南侧柏树,叶呈鳞片状,树干略显浅红,有少量饱满的球形果实,很少有别的树比得上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">据说僧侣以及善男信女们,每日准备七粒种子,「</span><u style="font-size:20px;">早三粒晚四粒</u><span style="font-size:20px;">」泡在柏树的嫩芽做成的茶叶中,长期饮用,身体会散发出一种淡淡的幽香。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 关于这株巨柏,还有段故事:光绪六年(1880年),该寺主持僧崇祎,将这山门旁的两株巨柏,卖给了沙河申昌木器厂。第二天,木器厂老板带人来伐树,围着树转了一圈,感到十分奇怪:昨天看过了的,树干是通直的。现在怎么一夜之间树干就扭曲了呢?揉了揉眼睛,围着树再观察了几圈,确实树干是扭曲的。已经无法锯成木板材了。木器厂老板认为自己触犯了神灵,自己筹资重修了山门殿。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">古柏后面有钟亭,挂铜钟一尊,为现代所铸。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">山门东侧就是是「</span><u style="font-size:20px;">魏老爷殿</u><span style="font-size:20px;">」,殿前为千年神柏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">魏老爷乃廊坊人,云游凤凰岭脚下的抬头村,在山上采集药材,为乡民看病,后来圆寂在凤凰岭的仙人洞里。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大殿外侧楹联为:「</span><u style="font-size:20px;">盈吞宇宙观缤纷万象,得大光明證自在善提</u><span style="font-size:20px;">」。里联为:「</span><u style="font-size:20px;">怀抱乾坤养胸中浩然正气,肩托日月行天下金光大道</u><span style="font-size:20px;">」。魏老爷端坐中央,脸上是笑嘻嘻的一幅模样。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor"></span>殿中有铭牌写道:「</span><u style="font-size:20px;">魏老爷,河北廊坊人,生卒年不详,幼年梦中拜谒道祖魏伯阳授其术。为觅师迹,行医治病、潜心度众、历经艰辛,后到龙泉寺闭关修炼,坐化于寺后仙人洞,此洞保存完好,为龙泉寺一大景观</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">殿前,门廊两侧墙壁有壁画,这是白虎。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">这是青龙图,《礼记》记载:「</span><u style="font-size:20px;">行,前朱鸟(雀)而后玄武,左青龙而右白虎,招摇在上</u><span style="font-size:20px;">」,就是说前朱雀而后玄武,左青龙而右白虎,后来四象的地位被人抬高到创世之神的地位,《混元八景》叙述:「</span><u style="font-size:20px;">此四象者,生成世界,长立乾坤,为天地主,谓之四象</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">但这是道教的产物,怎么跑到龙泉寺佛寺圣地了呢?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">现在疫情期间,不开放,我只能从外面拍照,我记得进入山门,有座古石桥,桥长26.5米,这是北京比较古老的单孔石桥,是第一代住持继升和尚募化修建的,为辽代所建,人称「</span><u style="font-size:20px;">金龙桥</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">过了桥就是一颗古树,参天遮日,后面是「</span><u style="font-size:20px;">龙王堂</u><span style="font-size:20px;">」,内供奉龙王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">大殿横匾为「</span><u style="font-size:20px;">灵通宇宙</u><span style="font-size:20px;">」,两旁楹联是:「</span><u style="font-size:20px;">佛道巍巍麓中天之杲日;慈风荡荡振大地之春雷</u><span style="font-size:20px;">」。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">堂后峭壁流泉,堂旁丛丛翠竹。北边后殿的卧游阁和水池左边的「</span><u style="font-size:20px;">听泉小榭</u><span style="font-size:20px;">」,是依山建筑。龙王堂的建筑和佛像,是清代作品。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">西侧是广场,有木质棚子,这是说法的地方。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">后面就是继升塔。为龙泉寺第一代住持继升长老的法身塔,属密宗石塔。塔的顶部为日月星辰造型,意为日月法轮常转,预示其灵魂可直接升天,中部为十三「</span><u style="font-size:20px;">相轮</u><span style="font-size:20px;">」。相传继升长老坐化当天,空中祥云万里,地上百鸟啼鸣,龙泉寺众僧诵经七七四十九天进行悼念;其塔周围的檀香味三年不散。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">龙泉寺西面是和尚的斋堂及居住地方,当年方丈学诚法师当选中佛协第九届理事会会长及佛教协会主席和政协委员,这里如日中天,而且这里高学历僧人很多,他们的事迹被人们津津乐道,但遁入了空门就与红尘世间的名利场隔绝开来了,是否能守住孤独与宁静呢?我从学诚大师身上找到答案了,神话破灭。</span></p> 2 玄元洞 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">顺着路标,爬一段山,绕到龙泉寺后面就是「</span><u style="font-size:20px;">玄元洞</u><span style="font-size:20px;">」,也称「</span><u style="font-size:20px;">八仙洞</u><span style="font-size:20px;">」,是古人自身闭关修炼寻求自身解脱的场所。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其洞口面向东南,在一块卧扣的锅底状花岗岩上人工雕凿而成。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">凤凰岭玄元洞为海淀区文物普查登记项目。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">我从洞外看,侧面拍照,看不见洞里,只能透过铁栅栏看见洞内有石槽,雨水沿石槽流入穴洞,环绕而出,净化空气,隔绝雨水侵蚀的作用,设计科学。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">让我想起《道德经》一书,其哲学核心思想就是突出「</span><u style="font-size:20px;">无</u><span style="font-size:20px;">」字,讲究「</span><u style="font-size:20px;">无为</u><span style="font-size:20px;">」、「</span><u style="font-size:20px;">好静</u><span style="font-size:20px;">」与「</span><u style="font-size:20px;">无欲</u><span style="font-size:20px;">」,达到「</span><u style="font-size:20px;">致虚极,守静笃</u><span style="font-size:20px;">」,静坐洞穴养心修炼,就是这种精神所支撑。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">距离远,仔细观察,门洞里面正面镌刻三位仙人,均身高一尺半,盘膝危襟正坐,大耳垂肩,面带笑容,手势各不相同。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">另外左壁还有三位,右壁有两位,其中三男两女,男身双手垂直于下丹田,女身站姿双手合十,高低与坐像相同。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">洞内石刻造像的不同姿态反映了辽、金时期的养生气功文化。</span></p> 3 三佛洞 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">继续向上,来到「</span><u style="font-size:20px;">三佛洞</u><span style="font-size:20px;">」,这是一座利用自然地势雕凿而成的半露天的洞穴,洞内正面有三座摩崖浮雕佛像。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">观察地面,发现有许多沟,这是为了大雨时,可以通过这里排水。如果再仔细观察,发现前面有圆形沟,另一侧有方孔,这是烧火做饭的地方。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">烧火做饭的灶眼</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">由于年久风化雨蚀,佛像已经稍显模糊,按照《大乘义章》的说法,三佛表示释迦牟尼佛的三种不同法身:当中一尊是法身佛,名「</span><u style="font-size:20px;">卢遮那佛</u><span style="font-size:20px;">」,就是佛本身,代表着绝对真理;左边一尊是报身佛,名「</span><u style="font-size:20px;">卢舍那佛」,意为智慧广大,光明普照;右</u><span style="font-size:20px;">边一尊是应身佛,名「</span><u style="font-size:20px;">释迦牟尼佛</u><span style="font-size:20px;">」,表示佛为度脱世间众生,随三界六道的不同状况和需要而变现之身,或为释迦牟尼之生身,或为变现混迹于世间的天、人、鬼。</span></p> 4 修仙倚 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">离玄元洞大概几十米的距离就是「</span><u style="font-size:20px;">修仙椅</u><span style="font-size:20px;">」,古人巧用天然叠起的花岗岩石,在其上精雕细刻太师椅面,两旁有扶手,身后有靠背。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">四边凿有圆形穴孔,供其立柱搭棚使用,预防练功时日晒雨淋。修仙椅后面有块风化石,被称为「</span><u style="font-size:20px;">赑屃</u><span style="font-size:20px;">」,即龙生九子之第三子,貌似海龟,又叫霸下,善于负重,但是它驮的不是石碑,而是石佛。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">修仙椅正面</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">仔细观察,洞四周有深孔,这是为了固定棚子用的。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">东侧有狭窄的通道,两边松树,有古人凿好的开光处。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">长方形开光处,看不到文字或图案,也许过去就没有,也许已经风化。</span></p> 5 白塔水库 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">接着走步行栈道,按照指示牌到「</span><u style="font-size:20px;">白塔水库</u><span style="font-size:20px;">」。  </span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其坝长40米,高16米,这是在1972年,西山农场为给山下的果树提供灌溉用水而修建此坝,后拦截山上洪水形成水库。因水库附近建有7座龙泉寺主持僧的白色灵塔(1959年前修建),水库因而得名「</span><u style="font-size:20px;">白塔水库</u><span style="font-size:20px;">」。又因水库在7月1日落成,故又名「</span><u style="font-size:20px;">七一</u><span style="font-size:20px;">」水库。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">白塔水库标志</span></p> 6 凤泉 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">沿着登山道继续向北,有一个岔路,拐弯就是「凤</span><u style="font-size:20px;">泉</u><span style="font-size:20px;">」,其泉水从地面岩壁隙罅中涌出,清澄甘美,爽人心肺,严冬泉水流出十几米远而不结冰。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">一共三孔泉水,这是其中一个,许多人在这里接水。</span></p> 7 凤凰岭石刻 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">继续向北,在一个岔路,向回拐弯,来到「</span><u style="font-size:20px;">萌荫亭</u><span style="font-size:20px;">」,这里原来有块风动石,高4米,宽3米,上薄下厚像座影壁直立于岩石边缘,挡住东升的太阳,盛夏到此,威风拂面,蚊蝇不存,非常凉爽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">传说金世宗时期,仙人王重阳和弟子马钰经常来此弈棋,王重阳仙师用手绢包了块石子放于仙峰陀边沿,朝它吹口仙气,石子顿时高大起来,师徒对弈,阳光也照不到他俩。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">到上世纪七十年代,被采石工人破坏,到1996年修建一个亭子。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">继续向北,沿途可领略奇峰怪石,探究幽洞密穴,欣赏流泉飞瀑。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">路标</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">这些石头千姿百态,妙趣横生,一峰一姿,一石一态,岁月的磨砺和风雨的剥蚀,让这里以巧夺天工的自然奇景有别于北京其他山脉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">满山遍野的杏花飘落着花瓣,一股幽香扑鼻而来,行走古道上,有一种陶醉的感觉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">遇见岔路,向东拐弯,这里通往凤凰岭摩崖石刻。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">需要钻过这个由三块巨石挤压留出的空隙,有一种山穷水复疑无路柳暗花明又一村的感觉。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">这段山里看似十分惊险,在悬崖边上有木栈道,山势陡峭,呈暗红色,高耸入云,背后蔚蓝色的天空一尘不染。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">又要钻进一个山洞,感到一种新奇,一种神秘。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">来到凤凰岭摩崖石刻面前,由于太近,无法拍照全貌,需要到旁边的观景台上远距离拍照。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">眼前「</span><u style="font-size:20px;">凤凰岭</u><span style="font-size:20px;">」三个大字是北京最大的摩崖刻字,字体高4米,宽3米,笔道宽20厘米,深10厘米。《金石索》记载:「</span><u style="font-size:20px;">就其山而凿之,曰摩崖</u><span style="font-size:20px;">」,相传刻于20世纪30年代,凤凰岭景区的名称即来源于此。</span></p> 8 杏花村 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">下山有一块巨石,书写「</span><u style="font-size:20px;">杏花村</u><span style="font-size:20px;">」,北京书法家金奎所题。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">今年杏花开得比去年晚了几天,一场春雨过后,杏花挂着晶莹的水珠,此时是午后,斜阳如洗,花朵也明媚娇艳,近到花枝拂面,触手可及。</span></p> 9 非洲原木 <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">公园正门口有两棵千年原木,是由著名徒步旅行家雷殿生先生收藏展示。这两棵千年原木来自非洲原始森林,原木分别高8米和6米,名为奥坎,属于苏木科。古木一纵一横放置,有纵横天下之意,其壮观的景象引得众多游客争相与之合影留念。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">清明,游凤凰岭,千秋古树凌云上,万道奇峰润甘泉。登高处,极目远眺,杏花点点,春色如染,灵岩含霞霭,万里云山拥帝京。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">山如褐色,天极蔚蓝,游人如织,看巨石嶙峋,宛若黄山也。遥想当年驻跸山,岁月如歌,弹指一挥间,纵有千言万语和壮志凌云,皆融化在无边的群峰中。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;">2022年5月3日夜</span></p>