《三字经》

画家伏广晨

<p class="ql-block">人之初,性本善。性相近,习相远。</p><p class="ql-block">苟不教,性乃迁。教之道,贵以专。</p> <p class="ql-block">昔孟母,择邻处。子不学,断机杼。</p><p class="ql-block">窦燕山,有义方。教五子,名俱扬。</p> <p class="ql-block">养不教,父之过。教不严,师之惰。</p><p class="ql-block">子不学,非所宜。幼不学,老何为。</p> <p class="ql-block">玉不琢,不成器。人不学,不知义。</p><p class="ql-block">为人子,方少时。亲师友,习礼仪。</p> <p class="ql-block">香九龄,能温席。孝于亲,所当执。</p><p class="ql-block">融四岁,能让梨。弟于长,宜先知。</p> <p class="ql-block">首孝悌,次见闻。知某数,识某文。</p><p class="ql-block">一而十,十而百。百而千,千而万。</p> <p class="ql-block">三才者,天地人。三光者,日月星。</p><p class="ql-block">三纲者,君臣义。父子亲,夫妇顺。</p> <p class="ql-block">曰春夏,曰秋冬。此四时,运不穷。</p><p class="ql-block">曰南北,曰西东。此四方,应乎中。</p> <p class="ql-block">曰水火,木金土。此五行,本乎数。</p><p class="ql-block">十干者,甲至癸。十二支,子至亥。</p> <p class="ql-block">曰黄道,日所躔。曰赤道,当中权。</p><p class="ql-block">赤道下,温暖极。我中华,在东北。</p> <p class="ql-block">寒燠均,霜露改。右高原,左大海。</p><p class="ql-block">曰江河,曰淮济。此四渎,水之纪。</p> <p class="ql-block">曰岱华,嵩恒衡。此五岳,山之名。</p><p class="ql-block">古九州,今改制。称行省,三十五。</p> <p class="ql-block">曰士农,曰工商。此四民,国之良。</p><p class="ql-block">曰仁义,礼智信。此五常,不容紊。</p> <p class="ql-block">地所生,有草木。此植物,遍水陆。</p><p class="ql-block">有虫鱼,有鸟兽。此动物,能飞走。</p> <p class="ql-block">稻粱菽,麦黍稷。此六谷,人所食。</p><p class="ql-block">马牛羊,鸡犬豕。此六畜,人所饲。</p> <p class="ql-block">曰喜怒,曰哀惧。爱恶欲,七情具。</p><p class="ql-block">曰仁义,礼智信。此五常,不容紊。</p> <p class="ql-block">青赤黄,及黑白。此五色,目所识。</p><p class="ql-block">酸苦甘,及辛咸。此五味,口所含。</p><p class="ql-block">膻焦香,及腥朽。此五臭,鼻所嗅。</p> <p class="ql-block">宫商角,及徵羽。此五音,耳所取。</p><p class="ql-block">匏土革,木石金。丝与竹,乃八音。</p><p class="ql-block">曰平上,曰去入。此四声,宜调协。</p> <p class="ql-block">高曾祖,父而身。身而子,子而孙。</p><p class="ql-block">自子孙,至曾玄。乃九族,人之伦。</p> <p class="ql-block">父子恩,夫妇从。兄则友,弟则恭。</p><p class="ql-block">长幼序,友与朋。君则敬,臣则忠。</p><p class="ql-block">此十义,人所同。当顺叙,勿违背。</p> <p class="ql-block">有伯叔,有舅甥。婿妇翁,三党名。</p><p class="ql-block">斩齐衰,大小功。至缌麻,五服终。</p> <p class="ql-block">礼乐射,御书数。古六艺,今不具。</p><p class="ql-block">惟书学,人共遵。既识字,讲说文。</p> <p class="ql-block">有古文,大小篆。隶草继,不可乱。</p><p class="ql-block">若广学,惧其繁。但略说,能知原。</p> <p class="ql-block">凡训蒙,须讲究。详训诂,明句读。</p><p class="ql-block">为学者,必有初。小学终,至四书。</p> <p class="ql-block">论语者,二十篇。群弟子,记善言。 </p><p class="ql-block">孟子者,七篇止。讲道德,说仁义。</p> <p class="ql-block">作中庸,子思笔。中不偏,庸不易。 </p><p class="ql-block">作大学,乃曾子。自修齐,至平治。</p> <p class="ql-block">孝经通,四书熟。如六经,始可读。</p><p class="ql-block">诗书易,礼春秋。号六经,当讲求。</p><p class="ql-block">六经者,统儒术。文作周,孔子述。</p> <p class="ql-block">有连山,有归藏。有周易,三易详。</p><p class="ql-block">有典谟,有训诰。有誓命,书之奥。</p> <p class="ql-block">我周公,作周礼。著六官,存治体。</p><p class="ql-block">大小戴,注礼记。述圣言,礼乐备。</p> <p class="ql-block">曰国风,曰雅颂。号四诗,当讽咏。</p><p class="ql-block">诗既亡,春秋作。寓褒贬,别善恶。</p> <p class="ql-block">三传者,有公羊。有左氏,有谷梁。</p><p class="ql-block">尔雅者,善辨言。求经训,此莫先。</p> <p class="ql-block">古圣著,先贤传。注疏备,十三经。</p><p class="ql-block">左传外,有国语。合群经,数十五。</p> <p class="ql-block">经既明,方读子。撮其要,记其事。</p><p class="ql-block">古九流,多亡佚。取五种,修文质。</p><p class="ql-block">五子者,有荀扬。文中子,及老庄。</p> <p class="ql-block">经子通,读诸史。考世系,知始终。</p><p class="ql-block">自羲农,至黄帝。号三皇,居上世。</p> <p class="ql-block">唐有虞,号二帝。相揖逊,称盛世。</p><p class="ql-block">夏有禹,商有汤。周文武,称三王。</p> <p class="ql-block">夏传子,家天下。四百载,迁夏社。</p><p class="ql-block">汤伐夏,国号商。六百载,至纣亡。</p> <p class="ql-block">周武王,始诛纣。八百载,最长久。</p><p class="ql-block">周共和,始纪年。历宣幽,遂东迁。</p><p class="ql-block">周道衰,王纲坠。逞干戈,尚游说。</p> <p class="ql-block">始春秋,终战国。五霸强,七雄出。</p><p class="ql-block">嬴秦氏,始兼并。传二世,楚汉争。</p> <p class="ql-block">高祖兴,汉业建。至孝平,王莽篡。</p><p class="ql-block">光武兴,为东汉。四百年,终于献。</p> <p class="ql-block">魏蜀吴,争汉鼎。号三国,迄两晋。</p><p class="ql-block">宋齐继,梁陈承。为南朝,都金陵。</p> <p class="ql-block">北元魏,分东西。宇文周,与高齐。</p><p class="ql-block">迨至隋,一土宇。不再传,失统绪。</p> <p class="ql-block">唐高祖,起义师。除隋乱,创国基。</p><p class="ql-block">二十传,三百载。梁灭之,国乃改。</p> <p class="ql-block">梁唐晋,及汉周。称五代,皆有由。</p><p class="ql-block">炎宋兴,受周禅。十八传,南北混。</p> <p class="ql-block">辽与金,皆夷裔。元灭金,绝宋世。</p><p class="ql-block">舆图广,兼戎狄。九十年,返沙碛。</p> <p class="ql-block">太祖兴,国大明。号洪武,都金陵。</p><p class="ql-block">迨成祖,迁燕京。十六世,至崇祯。</p> <p class="ql-block">权阉肆,寇如林。李闯出,神器焚。</p><p class="ql-block">清太祖,兴辽东。金之后,受明封。</p> <p class="ql-block">清世祖,膺景命。靖四方,克大定。</p><p class="ql-block">由康雍,历乾嘉。民安富,治绩夸。</p> <p class="ql-block">道咸间,变乱起。始英法,扰都鄙。</p><p class="ql-block">同光后,宣统弱。传九帝,满清殁。</p> <p class="ql-block">革命兴,废帝制。立宪法,建民国。</p><p class="ql-block">古今史,全在兹。载治乱,知兴衰。</p> <p class="ql-block">凡正史,廿四部。益以清,成廿五。</p><p class="ql-block">史虽繁,读有次。史记一,汉书二。</p><p class="ql-block">后汉三,国志四。此四史,最精致。</p><p class="ql-block">先四史,兼证经。参通鉴,约而精。</p> <p class="ql-block">历代事,全在兹。载治乱,知兴衰。</p><p class="ql-block">读史者,考实录。通古今,若亲目。</p> <p class="ql-block">汉贾董,及许郑。皆经师,能述圣。</p><p class="ql-block">宋周程,张朱陆。明王氏,皆道学。</p> <p class="ql-block">屈原赋,本风人。逮邹枚,暨卿云。</p><p class="ql-block">韩与柳,并文雄。李若杜,为诗宗。 </p> <p class="ql-block">凡学者,宜兼通。翼圣教,振民风。</p><p class="ql-block">口而诵,心而帷。朝于斯,夕于斯。</p> <p class="ql-block">昔仲尼,师项橐。古圣贤,尚勤学。</p><p class="ql-block">赵中令,读鲁论。彼既仕,学且勤。</p> <p class="ql-block">披蒲编,削竹简。彼无书,且知勉。</p><p class="ql-block">头悬梁,锥刺股。彼不教,自勤苦。</p> <p class="ql-block">如囊萤,如映雪。家虽贫,学不辍。</p><p class="ql-block">如负薪,如挂角。身虽劳,犹苦卓。</p> <p class="ql-block">苏老泉,二十七。始发愤,读书籍。</p><p class="ql-block">彼既老,犹悔迟。尔小生,宜早思。</p> <p class="ql-block">若荀卿,年五十。游稷下,习儒业。</p><p class="ql-block">彼既成,众称异。尔小生,宜立志。</p> <p class="ql-block">若梁灏,八十二。对大廷,魁多士。</p><p class="ql-block">彼既成,众称异。尔小生,宜立志。</p> <p class="ql-block">莹八岁,能咏诗。泌七岁,能赋棋。</p><p class="ql-block">彼颖悟,人称奇。尔幼学,当效之。</p> <p class="ql-block">蔡文姬,能辩琴。谢道韫,能咏吟。</p><p class="ql-block">彼女子,且聪敏。尔男子,当自警。</p> <p class="ql-block">唐刘晏,方七岁。举神童,作正字。</p><p class="ql-block">彼虽幼,身已仕。有为者,亦若是。</p> <p class="ql-block">犬守夜,鸡司晨。苟不学,曷为人。</p><p class="ql-block">蚕吐丝,蜂酿蜜。人不学,不如物。</p> <p class="ql-block">幼习业,壮致身。上匡君,下泽民。</p><p class="ql-block">扬名声,显父母。光于前,裕于后。</p> <p class="ql-block">人遗子,金满籯。我教子,唯一经。</p><p class="ql-block">勤有功,戏无益。戒之哉,宜勉力。</p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 18px; color: rgb(25, 25, 25);">作者:伏广晨,字子卿,笔名墨灵、飞帆,号九龙居士、伏龙先生、龙图阁主人,当代知名画家、作家、古典主义诗人、辞赋家、童话作家、雕塑家、篆刻家、学者、星探、电影编剧。清代宫廷画家伏琳曾孙,百岁老画仙晏济元弟子,道教全真龙门派二十八代弟子,嵩山少林寺俗家弟子,宫廷描金龙凤画法传承人,现代彩墨龙凤奠基者之一,新生代画龙第一人,当代五大画龙名家之一,国家一级美术师,现为中国美术协会会员、中国书画家协会会员、中国工艺美术协会会员、华人华侨艺术家协会会员、海峡两岸书画家协会会员、首都书画院会员、赤都书画院副院长、中央电视台水墨丹青书画院会员和签约艺术家、嵩山少林书画院副院长。2014年在人民大会堂获金奖,并被授予最具潜力书画家称号。2016年被评为最具潜力书画艺术家称号。2017年中国邮政和中国集邮网联合发行了翰墨丹青耀中华――当代名家伏广晨系列邮票。辞赋代表作有《龙赋》、《凤赋》、《榜书赋》 等。神魔小说代表作有《万仙图》、《封神传》、《玉狐媚》等。历史小说代表作有《五代十国英雄传》、《吴越英烈传》、《钟相杨幺起义》、《契丹王朝》等。武侠小说代表作有《血溅五台山》、《草原飞鹰》、《少林十八家拳法传奇》等。现代小说代表作有《荒村》、《孽缘》、《魔城》等。青春文学代表作有《隔壁班的女孩》、《花季》、《别让学习耽误了早恋》等。人物传记代表作有《我的曾祖伏琳》、《我的师父晏济元》、《我的师伯张大千》等。诗歌代表作有古体诗集《桃花诗》、《百龙诗》、《百花诗》、《咏史诗一百首》、《论画诗一百首》、《伏广晨题画诗精选》,现代诗集《夜半鲤鱼来上滩》,爱情诗集《相思扣》、《月儿姐》,儿童诗集《小蜗牛》等。散文集代表作有《阳光录》、《渝行散记》、《三生石》等。故事集代表作有《赤峰地区传说故事集》、《中国道教故事集》、《小朋友喜欢的365个科学家》、《小朋友喜欢的365个艺术家》、《献给直销界的365个故事》等。国画作品代表作有《百龙献宝图》、《百凤朝阳图》、《五十六神龙图》、《千古奇书山海经》(插图本)、《中国一百名山》、《世界一百名山》、《百鼠迎春》、《星空系列》、《世界未解之谜系列》等。</span></p>