三字经、百家姓、千字文、弟子规、神童诗、增广贤文

张中山

<h3>  三字经</h3><h3></h3><h3>  人之初,性本善,性相近,习相远。苟不教,性乃迁,教之道,贵以专。   </h3><h3></h3><h3>  昔孟母,择邻处,子不学,断机杼。窦燕山,有义方,教五子,名俱扬。   </h3><h3></h3><h3>  养不教,父之过,教不严,师之惰。子不学,非所宜,幼不学,老何为?   </h3><h3></h3><h3>  玉不琢,不成器,人不学,不知义。为人子,方少时,亲师友,习礼仪。   </h3><h3></h3><h3>  香九龄,能温席,孝于亲,所当执。融四岁,能让梨,弟于长,宜先知。   </h3><h3></h3><h3>  首孝悌,次见闻,知某数,识某文。一而十,十而百,百而千,千而万。   </h3><h3></h3><h3>  三才者,天地人,三光者,日月星。三纲者,君臣义,父子亲,夫妇顺。   </h3><h3></h3><h3>  曰春夏,曰秋冬,此四时,运不穷。曰南北,曰西东,此四方,应乎中。   </h3><h3></h3><h3>  曰水火,木金土,此五行,本乎数。十干者,甲至癸。十二支,子至亥。   </h3><h3></h3><h3>  曰黄道,日所躔。曰赤道,当中权。赤道下,温暖极。我中华,在东北。   </h3><h3></h3><h3>  曰江河,曰淮济。此四渎,水之纪。曰岱华,嵩恒衡。此五岳,山之名。   </h3><h3></h3><h3>  曰士农,曰工商。此四民,国之良。曰仁义,礼智信,此五常,不容紊。   </h3><h3></h3><h3>  地所生,有草木。此植物,遍水陆。有虫鱼,有鸟兽。此动物,能飞走。   </h3><h3></h3><h3>  稻粱菽,麦黍稷。此六谷,人所食。马牛羊,鸡犬豕。此六畜,人所饲。   </h3><h3></h3><h3>  曰喜怒,曰哀惧,爱恶欲,七情具。青赤黄,及白黑,此五色,目所识。   </h3><h3></h3><h3>  酸苦甘,及辛咸,此五味,口所含。膻焦香,及腥朽,此五臭,鼻所嗅。   </h3><h3></h3><h3>  匏土革,木石金,丝与竹,乃八音。曰平上,曰去入,此四声,宜调协。   </h3><h3></h3><h3>  高曾祖,父而身,身而子,子而孙。自子孙,至玄曾,乃九族,人之伦。   </h3><h3></h3><h3>  父子恩,夫妇从,兄则友,弟则恭;长幼序,友与朋,君则敬,臣则忠。   </h3><h3></h3><h3>  此十义,人所同,当顺叙,勿违背。斩齐衰,大小幼。至缌麻,五服终。   </h3><h3></h3><h3>  礼乐射,御书数,古六艺,今不具。唯书学,人共遵,既识字,讲说文。   </h3><h3></h3><h3>  有古文,大小篆,隶草继,不可乱。   </h3><h3></h3><h3>  若广学,惧其繁,但略说,能知源。凡训蒙,须讲究,详训诂,明句读。   </h3><h3></h3><h3>  为学者,必有初,小学终,至四书。论语者,二十篇,群弟子,记善言。   </h3><h3></h3><h3>  孟子者,七篇止,讲道德,说仁义。作中庸,子思笔,中不偏,庸不易。   </h3><h3></h3><h3>  作大学,乃曾子,自修齐,至平治。孝经通,四书熟,如六经,始可读。   </h3><h3></h3><h3>  诗书易,礼春秋,号六经,当讲究。有连山,有归藏,有周易,三易详。   </h3><h3></h3><h3>  有典谟,有训诰,有誓命,书之奥。我周公,作周礼,著六官,存治体。   </h3><h3></h3><h3>  大小戴,注礼记,述圣言,礼乐备。曰国风,曰雅颂,号四诗,当讽咏。   </h3><h3></h3><h3>  诗既亡,春秋作,寓褒贬,别善恶。三传者,有公羊,有左氏,有谷梁。   </h3><h3></h3><h3>  经既明,方读子,撮其要,记其事。五子者,有荀扬,文中子,及老庄。   </h3><h3></h3><h3>  经子通,读诸史,考世系,知终始。自羲农,至黄帝,号三皇,居上世。   </h3><h3></h3><h3>  唐有虞,号二帝,相揖逊,称盛世。夏有禹,商有汤,周文武,称三王。   </h3><h3></h3><h3>  夏传子,家天下,四百载,迁夏社。汤伐夏,国号商,六百载,至纣亡。   </h3><h3></h3><h3>  周武王,始诛纣,八百载,最长久。周辙东,王纲坠,逞干戈,尚游说。   </h3><h3></h3><h3>  始春秋,终战国,五霸强,七雄出。蠃秦氏,始兼并,传二世,楚汉争。   </h3><h3></h3><h3>  高祖兴,汉业建,至孝平,王莽篡。光武兴,为东汉,四百年,终于献。   </h3><h3></h3><h3>  魏蜀吴,争汉鼎,号三国,迄两晋。宋齐继,梁陈承,为南朝,都金陵。   </h3><h3></h3><h3>  北元魏,分东西,宇文周,与高齐。迨至隋,一土宇,不再传,失统绪。   </h3><h3></h3><h3>  唐高祖,起义师,除隋乱,创国基。二十传,三百载,梁灭之,国乃改。   </h3><h3></h3><h3>  梁唐晋,及汉周,称五代,皆有由。炎宋兴,受周禅。十八传,南北混。   </h3><h3></h3><h3>  辽与金,皆称帝,元灭金,绝宋世。舆图广,超前代,九十载,国祚废。   </h3><h3></h3><h3>  太祖兴,国大明,号洪武,都金陵。迨成祖,迁燕京,十六世,至崇祯。  </h3><h3></h3><h3>  权阉肆,寇如林,李闯出,神器焚。清世祖,膺景命,靖四方,克大定。   </h3><h3></h3><h3>  由康雍,历乾嘉。民安富,治绩夸。道咸间,变乱起。始英法,扰都鄙。   </h3><h3></h3><h3>  同光后,宣统弱。传九帝,满清殁。革命兴,废帝制。立宪法,建民国。   </h3><h3></h3><h3>  古今史,全在兹。载治乱,知兴衰。史虽繁,读有次。史记一,汉书二。   </h3><h3></h3><h3>  后汉三,国志四。兼证经,参通鉴。读史者,考实录,通古今,若亲目。   </h3><h3></h3><h3>  口而诵,心而惟,朝于斯,夕于斯。昔仲尼,师项橐,古圣贤,尚勤学。   </h3><h3></h3><h3>  赵中令,读鲁论,彼既仕,学且勤。彼蒲编,削竹简,彼无书,且知勉。   </h3><h3></h3><h3>  头悬梁,锥刺股,彼不教,自勤苦。如囊萤,如映雪,家虽贫,学不辍。   </h3><h3></h3><h3>  如负薪,如挂角,身虽劳,犹苦卓。苏老泉,二十七,始发愤,读书籍。   </h3><h3></h3><h3>  彼既老,犹悔迟,尔小生,宜早思。若梁灏,八十二,对大廷,魁多士。   </h3><h3></h3><h3>  彼既成,众称异,尔小生,宜立志。莹八岁,能咏诗,泌七岁,能赋棋。   </h3><h3></h3><h3>  彼颖悟,人称奇,尔幼学,当效之。蔡文姬,能辨琴,谢道韫,能咏吟。   </h3><h3></h3><h3>  彼女子,且聪敏,尔男子,当自警。唐刘晏,方七岁,举神童,作正字。   </h3><h3></h3><h3>  彼虽幼,身已仕,尔幼学,勉而致。有为者,亦若是。   </h3><h3></h3><h3>  犬守夜,鸡司晨,苟不学,曷为人?蚕吐丝,蜂酿蜜,人不学,不如物。   </h3><h3> </h3><h3>  幼而学,壮而行,上致君,下泽民。扬名声,显父母,光于前,裕于后。   </h3><h3></h3><h3>  人遗子,金满籯,我教子,惟一经。勤有功,戏无益,戒之哉,宜勉力。</h3><h3><br></h3> <p class="ql-block">   百家姓</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">   赵钱孙李 周吴郑王 </p><p class="ql-block">   冯陈诸卫 蒋沈韩杨 </p><p class="ql-block">   朱秦尤许 何吕施张 </p><p class="ql-block">   孔曹严华 金魏陶姜 </p><p class="ql-block">   戚谢邹喻 柏水窦章 </p><p class="ql-block">   云苏潘葛 奚范彭郎 </p><p class="ql-block">   鲁韦昌马 苗凤花方 </p><p class="ql-block">   俞任袁柳 酆鲍史唐</p><p class="ql-block">   费廉岑薛 雷贺倪汤 </p><p class="ql-block">   滕殷罗毕 郝邬安常 </p><p class="ql-block">   乐于时傅 皮卡齐康 </p><p class="ql-block">   伍余元卜 顾孟平黄 </p><p class="ql-block">   和穆萧尹 姚邵堪汪 </p><p class="ql-block">   祁毛禹狄 米贝明臧 </p><p class="ql-block">   计伏成戴 谈宋茅庞 </p><p class="ql-block">   熊纪舒屈 项祝董粱</p><p class="ql-block">   杜阮蓝闵 席季麻强 </p><p class="ql-block">   贾路娄危 江童颜郭 </p><p class="ql-block">   梅盛林刁 钟徐邱骆 </p><p class="ql-block">   高夏蔡田 樊胡凌霍 </p><p class="ql-block">   虞万支柯 咎管卢莫 </p><p class="ql-block">   经房裘缪 干解应宗 </p><p class="ql-block">   丁宣贲邓 郁单杭洪 </p><p class="ql-block">   包诸左石 崔吉钮龚 </p><p class="ql-block">   程嵇邢滑 裴陆荣翁</p><p class="ql-block">   荀羊于惠 甄魏家封</p><p class="ql-block">   芮羿储靳 汲邴糜松 </p><p class="ql-block">   井段富巫 乌焦巴弓 </p><p class="ql-block">   牧隗山谷 车侯宓蓬 </p><p class="ql-block">   全郗班仰 秋仲伊宫 </p><p class="ql-block">   宁仇栾暴 甘钭厉戎 </p><p class="ql-block">   祖武符刘 景詹束龙 </p><p class="ql-block">   叶幸司韶 郜黎蓟薄 </p><p class="ql-block">   印宿白怀 蒲台从鄂 </p><p class="ql-block">   索咸籍赖 卓蔺屠蒙 </p><p class="ql-block">   池乔阴郁 胥能苍双 </p><p class="ql-block">   闻莘党翟 谭贡劳逄 </p><p class="ql-block">   姬申扶堵 冉宰郦雍 </p><p class="ql-block">   却璩桑桂 濮牛寿通 </p><p class="ql-block">   边扈燕冀 郏浦尚农 </p><p class="ql-block">   温别庄晏 柴翟阎充 </p><p class="ql-block">   慕连茹习 宦艾鱼容 </p><p class="ql-block">   向古易慎 戈廖庚终</p><p class="ql-block">   暨居衡步 都耿满弘 </p><p class="ql-block">   匡国文寇 广禄阙东 </p><p class="ql-block">   殴殳沃利 蔚越夔隆 </p><p class="ql-block">   师巩厍聂 晁勾敖融 </p><p class="ql-block">   冷訾辛阚 那简饶空 </p><p class="ql-block">   曾毋沙乜 养鞠须丰</p><p class="ql-block">   巢关蒯相 查后荆红 </p><p class="ql-block">   游竺权逯 盖后桓公 </p><p class="ql-block">   万俟司马 上官欧阳 </p><p class="ql-block">   夏侯诸葛 闻人东方</p><p class="ql-block"> 赫连皇甫 尉迟公羊 </p><p class="ql-block">   澹台公冶 宗政濮阳 </p><p class="ql-block">   淳于单于 太叔申屠 </p><p class="ql-block">   公孙仲孙 轩辕令狐 </p><p class="ql-block">   钟离宇文 长孙慕容 </p><p class="ql-block">   鲜于闾丘 司徒司空 </p><p class="ql-block">   亓官司寇 仉督子车 </p><p class="ql-block">   颛孙端木 巫马公西 </p><p class="ql-block">   漆雕乐正 壤驷公良 </p><p class="ql-block">   拓拔夹谷 宰父谷粱 </p><p class="ql-block">   晋楚闫法 汝鄢涂钦</p><p class="ql-block"> 段干百里 东郭南门 </p><p class="ql-block">   呼延归海 羊舌微生 </p><p class="ql-block">   岳帅缑亢 况后有琴 </p><p class="ql-block">   梁丘左丘 东门西门 </p><p class="ql-block">   商牟佘佴 伯赏南宫 </p><p class="ql-block">   墨哈谯笪 年爱阳佟 </p><p class="ql-block">   第五言福 百家姓终</p><p class="ql-block">  </p> <p class="ql-block"> 千字文</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">   南北朝 • 周兴嗣</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">   天地玄黄,宇宙洪荒。</p><p class="ql-block">   日月盈昃,辰宿列张。</p><p class="ql-block">   寒来暑往,秋收冬藏。</p><p class="ql-block">   闰余成岁,律吕调阳。</p><p class="ql-block">   云腾致雨,露结为霜。</p><p class="ql-block">   金生丽水,玉出昆冈。</p><p class="ql-block">   剑号巨阙,珠称夜光。</p><p class="ql-block">   果珍李柰,菜重芥姜。</p><p class="ql-block">   海咸河淡,鳞潜羽翔。</p><p class="ql-block">   龙师火帝,鸟官人皇。</p><p class="ql-block">   始制文字,乃服衣裳。</p><p class="ql-block">   推位让国,有虞陶唐。</p><p class="ql-block">   吊民伐罪,周发殷汤。</p><p class="ql-block">   坐朝问道,垂拱平章。</p><p class="ql-block">   爱育黎首,臣伏戎羌。</p><p class="ql-block">   遐迩一体,率宾归王。</p><p class="ql-block">   鸣凤在竹,白驹食场。</p><p class="ql-block">   化被草木,赖及万方。</p><p class="ql-block">   盖此身发,四大五常。</p><p class="ql-block">   恭惟鞠养,岂敢毁伤。</p><p class="ql-block">   女慕贞洁,男效才良。</p><p class="ql-block">   知过必改,得能莫忘。</p><p class="ql-block">   罔谈彼短,靡恃己长。</p><p class="ql-block">   信使可覆,器欲难量。</p><p class="ql-block">   墨悲丝染,诗赞羔羊。</p><p class="ql-block">   景行维贤,克念作圣。</p><p class="ql-block">   德建名立,形端表正。</p><p class="ql-block">   空谷传声,虚堂习听。</p><p class="ql-block">   祸因恶积,福缘善庆。</p><p class="ql-block">   尺璧非宝,寸阴是竞。</p><p class="ql-block">   资父事君,曰严与敬。</p><p class="ql-block">   孝当竭力,忠则尽命。</p><p class="ql-block">   临深履薄,夙兴温凊。</p><p class="ql-block">   似兰斯馨,如松之盛。</p><p class="ql-block">   川流不息,渊澄取映。</p><p class="ql-block">   容止若思,言辞安定。</p><p class="ql-block">   笃初诚美,慎终宜令。</p><p class="ql-block">   荣业所基,籍甚无竟。</p><p class="ql-block">   学优登仕,摄职从政。</p><p class="ql-block">   存以甘棠,去而益咏。</p><p class="ql-block">   乐殊贵贱,礼别尊卑。</p><p class="ql-block">   上和下睦,夫唱妇随。</p><p class="ql-block">   外受傅训,入奉母仪。</p><p class="ql-block">   诸姑伯叔,犹子比儿。</p><p class="ql-block">   孔怀兄弟,同气连枝。</p><p class="ql-block">   交友投分,切磨箴规。</p><p class="ql-block">   仁慈隐恻,造次弗离。</p><p class="ql-block">   节义廉退,颠沛匪亏。</p><p class="ql-block">   性静情逸,心动神疲。</p><p class="ql-block">   守真志满,逐物意移。</p><p class="ql-block">   坚持雅操,好爵自縻。</p><p class="ql-block">   都邑华夏,东西二京。</p><p class="ql-block">   背邙面洛,浮渭据泾。</p><p class="ql-block">   宫殿盘郁,楼观飞惊。</p><p class="ql-block">   图写禽兽,画彩仙灵。</p><p class="ql-block">   丙舍旁启,甲帐对楹。</p><p class="ql-block">   肆筵设席,鼓瑟吹笙。</p><p class="ql-block">   升阶纳陛,弁转疑星。</p><p class="ql-block">   右通广内,左达承明。</p><p class="ql-block">   既集坟典,亦聚群英。</p><p class="ql-block">   杜稿钟隶,漆书壁经。</p><p class="ql-block">   府罗将相,路侠槐卿。</p><p class="ql-block">   户封八县,家给千兵。</p><p class="ql-block">   高冠陪辇,驱毂振缨。</p><p class="ql-block">   世禄侈富,车驾肥轻。</p><p class="ql-block">   策功茂实,勒碑刻铭。</p><p class="ql-block">   盘溪伊尹,佐时阿衡。</p><p class="ql-block">   奄宅曲阜,微旦孰营。</p><p class="ql-block">   桓公匡合,济弱扶倾。</p><p class="ql-block">   绮回汉惠,说感武丁。</p><p class="ql-block">   俊义密勿,多士实宁。</p><p class="ql-block">   晋楚更霸,赵魏困横。</p><p class="ql-block">   假途灭虢,践土会盟。</p><p class="ql-block">   何遵约法,韩弊烦刑。</p><p class="ql-block">   起翦颇牧,用军最精。</p><p class="ql-block">   宣威沙漠,驰誉丹青。</p><p class="ql-block">   九州禹迹,百郡秦并。</p><p class="ql-block">   岳宗泰岱,禅主云亭。</p><p class="ql-block">   雁门紫塞,鸡田赤诚。</p><p class="ql-block">   昆池碣石,钜野洞庭。</p><p class="ql-block">   旷远绵邈,岩岫杳冥。</p><p class="ql-block">   治本于农,务兹稼穑。</p><p class="ql-block">   俶载南亩,我艺黍稷。</p><p class="ql-block">   税熟贡新,劝赏黜陟。</p><p class="ql-block">   孟轲敦素,史鱼秉直。</p><p class="ql-block">   庶几中庸,劳谦谨敕。</p><p class="ql-block">   聆音察理,鉴貌辨色。</p><p class="ql-block">   贻厥嘉猷,勉其祗植。</p><p class="ql-block">   省躬讥诫,宠增抗极。</p><p class="ql-block">   殆辱近耻,林皋幸即。</p><p class="ql-block">   两疏见机,解组谁逼。</p><p class="ql-block">   索居闲处,沉默寂寥。</p><p class="ql-block">   求古寻论,散虑逍遥。</p><p class="ql-block">   欣奏累遣,戚谢欢招。</p><p class="ql-block">   渠荷的历,园莽抽条。</p><p class="ql-block">   枇杷晚翠,梧桐蚤凋。</p><p class="ql-block">   陈根委翳,落叶飘摇。</p><p class="ql-block">   游鹍独运,凌摩绛霄。</p><p class="ql-block">   耽读玩市,寓目囊箱。</p><p class="ql-block">   易輶攸畏,属耳垣墙。</p><p class="ql-block">   具膳餐饭,适口充肠。</p><p class="ql-block">   饱饫烹宰,饥厌糟糠。</p><p class="ql-block">   亲戚故旧,老少异粮。</p><p class="ql-block">   妾御绩纺,侍巾帷房。</p><p class="ql-block">   纨扇圆洁,银烛炜煌。</p><p class="ql-block">   昼眠夕寐,蓝笋象床。</p><p class="ql-block">   弦歌酒宴,接杯举殇。</p><p class="ql-block">   矫手顿足,悦豫且康。</p><p class="ql-block">   嫡后嗣续,祭祀烝尝。</p><p class="ql-block">   稽颡再拜,悚惧恐惶。</p><p class="ql-block">   笺牒简要,顾答审详。</p><p class="ql-block">   骸垢想浴,执热愿凉。</p><p class="ql-block">   驴骡犊特,骇跃超骧。</p><p class="ql-block">   诛斩贼盗,捕获叛亡。</p><p class="ql-block">   布射僚丸,嵇琴阮箫。</p><p class="ql-block">   恬笔伦纸,钧巧任钓。</p><p class="ql-block">   释纷利俗,并皆佳妙。</p><p class="ql-block">   毛施淑姿,工颦妍笑。</p><p class="ql-block">   年矢每催,曦晖朗曜。</p><p class="ql-block">   璇玑悬斡,晦魄环照。</p><p class="ql-block">   指薪修祜,永绥吉劭。</p><p class="ql-block">   矩步引领,俯仰廊庙。</p><p class="ql-block">   束带矜庄,徘徊瞻眺。</p><p class="ql-block">   孤陋寡闻,愚蒙等诮。</p><p class="ql-block">   谓语助者,焉哉乎也。</p> <p class="ql-block"> 弟子规</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 一、总 叙</p><p class="ql-block">  弟 子规 , 圣 人 训, 首 孝 弟, 次 谨 信。</p><p class="ql-block">  泛 爱 众, 而 亲 仁, 有 余 力, 则 学 文。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  二、入则孝</p><p class="ql-block">  父 母 呼 ,应 勿 缓 ,父 母 命 ,行 勿 懒。</p><p class="ql-block">  父 母 教, 须 敬 听, 父 母 责 ,须 顺 承。</p><p class="ql-block">  冬 则 温, 夏 则 凊, 晨 则 省, 昏 则 定。</p><p class="ql-block">  出 必 告, 反 必 面, 居 有 常, 业 无 变。</p><p class="ql-block">  事 虽 小, 勿 擅 为 ,苟 擅 为 ,子 道 亏。</p><p class="ql-block">  物 虽 小 ,勿 私 藏 ,苟 私 藏, 亲 心 伤。</p><p class="ql-block">  亲 所 好, 力 为 具 ,亲 所 恶 ,谨 为 去。</p><p class="ql-block">  身 有 伤, 贻 亲 忧 ,德 有 伤 ,贻 亲 羞。</p><p class="ql-block">  亲 爱 我 ,孝 何 难 ,亲 憎 我, 孝 方 贤。</p><p class="ql-block">  亲 有 过 ,谏 使 更 ,怡 吾 色,柔 吾 声。</p><p class="ql-block">  谏 不 入 ,悦 复 谏 ,号 泣 随, 挞 无 怨。</p><p class="ql-block">  亲 有 疾, 药 先 尝 ,昼 夜 侍 ,不 离 床。</p><p class="ql-block">  丧 三 年 ,常 悲 咽, 居 处 变 ,酒 肉 绝。</p><p class="ql-block">  丧 尽 礼, 祭 尽 诚, 事 死 者, 如 事 生。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  三、出 则 悌</p><p class="ql-block">  兄 道 友,弟 道 恭, 兄 弟 睦 ,孝 在 中</p><p class="ql-block">  财 物 轻, 怨 何 生, 言 语 忍,忿 自 泯</p><p class="ql-block">  或 饮 食,或 坐 走, 长 者 先 ,幼 者 后</p><p class="ql-block">  长 呼 人,即 代 叫, 人 不 在,己 即 到</p><p class="ql-block">  称 尊 长,勿 呼 名, 对 尊 长, 勿 见 能</p><p class="ql-block">  路 遇 长,疾 趋 揖 ,长 无 言, 退 恭 立</p><p class="ql-block">  骑 下 马,乘 下 车 ,过 犹 待 ,百 步 余</p><p class="ql-block">  长 者 立,幼 勿 坐 ,长 者 坐 ,命 乃 坐</p><p class="ql-block">  尊 长 前,声 要 低 ,低 不 闻, 却 非 宜</p><p class="ql-block">  进 必 趋,退 必 迟, 问 起 对, 视 勿 移</p><p class="ql-block">  事 诸 父,如 事 父 ,事 诸 兄 ,如 事 兄</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  四、谨</p><p class="ql-block">  朝 起 早 ,夜 眠 迟, 老 易 至 ,惜 此 时</p><p class="ql-block">  晨 必 盥 ,兼 漱 口, 便 溺 回 ,辄 净 手</p><p class="ql-block">  冠 必 正 ,纽 必 结, 袜 与 履, 俱 紧 切</p><p class="ql-block">  置 冠 服 ,有 定 位 ,勿 乱 顿, 致 污 秽</p><p class="ql-block">  衣 贵 洁, 不 贵 华 ,上 循 分, 下 称 家</p><p class="ql-block">  对 饮 食 ,勿 拣 择, 食 适 可, 勿 过 则</p><p class="ql-block">  年 方 少, 勿 饮 酒 ,饮 酒 醉, 最 为 丑</p><p class="ql-block">  步 从 容 ,立 端 正 ,揖 深 圆, 拜 恭 敬</p><p class="ql-block">  勿 践 阈 ,勿 跛 倚 ,勿 箕 踞 ,勿 摇 髀</p><p class="ql-block">  缓 揭 帘 ,勿 有 声, 宽 转 弯 ,勿 触 棱</p><p class="ql-block">  执 虚 器 ,如 执 盈 ,入 虚 室 ,如 有 人</p><p class="ql-block">  事 勿 忙, 忙 多 错, 勿 畏 难, 勿 轻 略</p><p class="ql-block">  斗 闹 场, 绝 勿 近,邪 僻 事, 绝 勿 问</p><p class="ql-block">  将 入 门 ,问 孰 存 ,将 上 堂 ,声 必 扬</p><p class="ql-block">  人 问 谁 ,对 以 名 ,吾 与 我 ,不 分 明</p><p class="ql-block">  用 人 物, 须 明 求 ,倘 不 问, 即 为 偷</p><p class="ql-block">  借 人 物, 及 时 还 , 后有急,借不难</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  五、信</p><p class="ql-block">  凡 出 言 ,信 为 先,诈 与 妄 ,奚 可 焉</p><p class="ql-block">  话 说 多,不 如 少 ,惟 其 是, 勿 佞 巧</p><p class="ql-block">  奸 巧 语, 秽 污 词 ,市 井 气 ,切 戒 之</p><p class="ql-block">  见 未 真, 勿 轻 言 ,知 未 的 ,勿 轻 传</p><p class="ql-block">  事 非 宜, 勿 轻 诺, 苟 轻 诺 ,进 退 错</p><p class="ql-block">  凡 道 字, 重 且 舒, 勿 急 疾 ,勿 模 糊</p><p class="ql-block">  彼 说 长 ,此 说 短 ,不 关 己 ,莫 闲 管</p><p class="ql-block">  见 人 善, 即 思 齐 ,纵 去 远 ,以 渐 跻</p><p class="ql-block">  见 人 恶 ,即 内 省, 有 则 改, 无 加 警</p><p class="ql-block">  唯 德 学 ,唯 才 艺, 不 如 人 ,当 自 砺</p><p class="ql-block">  若 衣 服, 若 饮 食, 不 如 人 ,勿 生 戚</p><p class="ql-block">  闻 过 怒 ,闻 誉 乐 ,损 友 来 ,益 友 却</p><p class="ql-block">  闻 誉 恐 ,闻 过 欣 ,直 谅 士 ,渐 相 亲</p><p class="ql-block">  无 心 非, 名 为 错, 有 心 非, 名 为 恶</p><p class="ql-block">  过 能 改 ,归 于 无 ,倘 掩 饰, 增 一 辜</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  六、泛 爱 众</p><p class="ql-block">  凡 是 人, 皆 须 爱, 天 同 覆 ,地 同 载</p><p class="ql-block">  行 高 者 ,名 自 高, 人 所 重 ,非 貌 高</p><p class="ql-block">  才 大 者, 望 自 大, 人 所 服 ,非 言 大</p><p class="ql-block">  己 有 能, 勿 自 私, 人 所 能 ,勿 轻 訾</p><p class="ql-block">  勿 谄 富, 勿 骄 贫 ,勿 厌 故, 勿 喜 新</p><p class="ql-block">  人 不 闲 ,勿 事 搅 ,人 不 安 ,勿 话 扰</p><p class="ql-block">  人 有 短, 切 莫 揭 ,人 有 私, 切 莫 说</p><p class="ql-block">  道 人 善 ,即 是 善,人 知 之 ,愈 思 勉</p><p class="ql-block">  扬 人 恶 ,即 是 恶 ,疾 之 甚 ,祸 且 作</p><p class="ql-block">  善 相 劝 ,德 皆 建 ,过 不 规, 道 两 亏</p><p class="ql-block">  凡 取 与 ,贵 分 晓 ,与 宜 多 ,取 宜 少</p><p class="ql-block">  将 加 人, 先 问 己, 己 不 欲 ,即 速 已</p><p class="ql-block">  恩 欲 报 ,怨 欲 忘,报 怨 短, 报 恩 长</p><p class="ql-block">  待 婢 仆, 身 贵 端 ,虽 贵 端 ,慈 而 宽</p><p class="ql-block">  势 服 人 ,心 不 然 ,理 服 人 ,方 无 言</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  七、亲 仁</p><p class="ql-block">  同 是 人 ,类 不 齐 ,流 俗 众 ,仁 者 希</p><p class="ql-block">  果 仁 者 ,人 多 畏 ,言 不 讳 ,色 不 媚</p><p class="ql-block">  能 亲 仁, 无 限 好, 德 日 进 ,过 日 少</p><p class="ql-block">  不 亲 仁, 无 限 害 ,小 人 进 ,百 事 坏</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">  八、余 力 学 文</p><p class="ql-block">  不 力 行, 但 学 文 ,长 浮 华 ,成 何 人</p><p class="ql-block">  但 力 行, 不 学 文, 任 己 见, 昧 理 真</p><p class="ql-block">  读 书 法 ,有 三 到, 心 眼 口 ,信 皆 要</p><p class="ql-block">  方 读 此,勿 慕 彼 ,此 未 终 ,彼 勿 起</p><p class="ql-block">  宽 为 限, 紧 用 功, 工 夫 到, 滞 塞 通</p><p class="ql-block">  心 有 疑 ,随 札 记, 就 人 问 ,求 确 义</p><p class="ql-block">  房 室 清 ,墙 壁 净 ,几 案 洁 ,笔 砚 正</p><p class="ql-block">  墨 磨 偏 ,心 不 端 ,字 不 敬 ,心 先 病</p><p class="ql-block">  列 典 籍, 有 定 处 ,读 看 毕 ,还 原 处</p><p class="ql-block">  虽 有 急 ,卷 束 齐, 有 缺 坏 ,就 补 之</p><p class="ql-block">  非 圣 书, 屏 勿 视, 敝 聪 明, 坏 心 志</p><p class="ql-block">  勿 自 暴, 勿 自 弃, 圣 与 贤 ,可 驯 致</p> <p class="ql-block">  增广贤文</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 《增广贤文》又名《昔时贤文》、《古今贤文》。明代万历年间的著名戏曲《牡丹亭》中曾出现过该书名,由此可见该书最迟写成于万历年间。但作者一直是个难解的迷团。只是有书记载,清代儒生周希陶曾对该书进行过修订。因此众多学者认为,该书很可能是民间创作的结晶。</p><p class="ql-block"> 《增广贤文》绝大多数句子都来自经史子集,诗词曲赋、戏剧小说以及文人杂记,其思想观念都直接或间接地来自儒释道各家经典。因此,从广义上来说,它是雅俗共赏的“经”的普及本。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">001.昔时贤文,诲汝谆谆。集韵增广,多见多闻。观今宜鉴古,无古不成今。</p><p class="ql-block">002.知己知彼,将心比心。</p><p class="ql-block">003.酒逢知己饮,诗向会人吟。相识满天下,知心能几人。</p><p class="ql-block">004.相逢好似初相识,到老终无怨恨心。相见易得好,久住难为人。</p><p class="ql-block">005.近水知鱼性,近山识鸟音。</p><p class="ql-block">006.易涨易退山溪水,易反易复小人心。</p><p class="ql-block">007.运去金成铁,时来铁似金。读书须用意,一字值千金。</p><p class="ql-block">008.逢人且说三分话,未可全抛一片心。有意栽花花不发,无心插柳柳成荫。画虎画皮难画骨,知人知面不知心。</p><p class="ql-block">009.钱财如粪土,仁义值千金</p><p class="ql-block">010.流水下滩非有意,白云出岫本无心。当时若不登高望,谁信东流海洋深。</p><p class="ql-block">011.路遥知马力,事久见人心。</p><p class="ql-block">012.两人一般心,有钱堪买金。一人一般心,无钱难买针。</p><p class="ql-block">013.马行无力皆因瘦,人不风流只为贫。</p><p class="ql-block">014.饶人不是痴汉,痴汉不会饶人。</p><p class="ql-block">015.是亲不是亲,非亲却是亲。</p><p class="ql-block">016.美不美,乡中水;亲不亲,故乡人。</p><p class="ql-block">017.相逢不饮空归去,洞口桃花也笑人。</p><p class="ql-block">018.为人莫做亏心事,半夜敲门心不惊。</p><p class="ql-block">019.莺花犹怕春光老,岂可教人枉度春。</p><p class="ql-block">020.红粉佳人休使老,风流浪子莫教贫。</p><p class="ql-block">021.在家不会迎宾客,出外方知少主人。</p><p class="ql-block">022.黄金无假,阿魏无真。</p><p class="ql-block">023.客来主不顾,应恐是痴人。</p><p class="ql-block">024.贫居闹市无人问,富在深山有远亲。</p><p class="ql-block">025.谁人背后无人说,哪个人前不说人。</p><p class="ql-block">026.有钱道真语,无钱语不真。不信但看筵中酒,杯杯先劝有钱人。</p><p class="ql-block">027.闹里有钱,静处安身。</p><p class="ql-block">028.来如风雨,去似微尘。长江后浪推前浪,世上新人赶旧人。</p><p class="ql-block">029.近水楼台先得月,向阳花木早逢春。</p><p class="ql-block">030.古人不见今时月,今月曾经照古人。</p><p class="ql-block">031.先到为君,后到为臣。莫道君行早,更有早行人。</p><p class="ql-block">032.莫信直中直,须防仁不仁。山中有直树,世上无直人。</p><p class="ql-block">033.自恨枝无叶,莫怨太阳倾。大家都是命,半点不由人。</p><p class="ql-block">034.一年之计在于春,一日之计在于寅,一家之计在于和,一生之计在于勤。</p><p class="ql-block">035.责人之心责己,恕己之心恕人。</p><p class="ql-block">036.守口如瓶,防意如城。</p><p class="ql-block">037.宁可人负我,切莫我负人。再三须重事,第一莫欺心。</p><p class="ql-block">038.虎生犹可近,人毒不堪亲。来说是非者,便是是非人。</p><p class="ql-block">039.远水难救近火,远亲不如近邻。</p><p class="ql-block">040.有茶有酒多兄弟,急难何曾见一人。人情似纸张张薄,世事如棋局局新。</p><p class="ql-block">041.山中也有千年树,世上难逢百岁人。</p><p class="ql-block">042.力微休负重,言轻莫劝人。</p><p class="ql-block">043.无钱休入众,遭难莫寻亲。</p><p class="ql-block">044.平生莫做皱眉事,世上应无切齿人。</p><p class="ql-block">045.士者国之宝,儒为席上珍。</p><p class="ql-block">046.若要断酒法,醒眼看醉人。</p><p class="ql-block">047.求人须求大丈夫,济人须济急时无。渴时一滴如甘露,醉后添杯不如无。</p><p class="ql-block">048.久住令人贱,频来亲也疏。</p><p class="ql-block">049.酒中不语真君子,财上分明大丈夫。</p><p class="ql-block">050.出家如初,成佛有余。</p><p class="ql-block">051.积金千两,不如多买经书。养子不教如养驴,养女不教如养猪。有田不耕仓廪虚,有书不读子孙愚。仓廪虚兮岁月乏,子孙愚兮礼义疏。</p><p class="ql-block">052.同君一席话,胜读十年书。人不通古今,马牛而襟裾。</p><p class="ql-block">053.茫茫四海人无数,哪个男儿是丈夫。</p><p class="ql-block">054.白酒酿成缘好客,黄金散尽为收书。</p><p class="ql-block">055.救人一命,胜造七级浮屠。</p><p class="ql-block">056.城门失火,殃及池鱼。</p><p class="ql-block">057.庭前生瑞草,好事不如无。</p><p class="ql-block">058.欲求生富贵,须下死工夫。百年成之不足,一旦败之有余。</p><p class="ql-block">059.人心似铁,官法如炉。善化不足,恶化有余。</p><p class="ql-block">060.水太清则无鱼,人至察则无徒。知者减半,愚者全无。</p><p class="ql-block">061.在家由父,出家从夫。痴人畏妇,贤女敬夫。</p><p class="ql-block">062.是非终日有,不听自然无。宁可正而不足,不可邪而有余。</p><p class="ql-block">063.宁可信其有,不可信其无。</p><p class="ql-block">064.竹篱茅舍风光好,道院僧堂终不如。</p><p class="ql-block">065.命里有时终须有,命里无时莫强求。</p><p class="ql-block">066.道院迎仙客,书堂隐相儒。庭栽栖风竹,池养化龙鱼。</p><p class="ql-block">067.结交须胜己,似我不如无。但看三五日,相见不如初。</p><p class="ql-block">068.人情似水分高下,世事如云任卷舒。</p><p class="ql-block">069.会说说都是,不会说无礼。</p><p class="ql-block">070.磨刀恨不利,刀利伤人指。</p> <p class="ql-block">071.求财恨不得,财多反害己。</p><p class="ql-block">072.知足常足,终身不辱;知足常止,终身不耻。</p><p class="ql-block">073.有福伤财,无福伤己。</p><p class="ql-block">074.差之毫厘,失之千里。</p><p class="ql-block">075.若登高必自卑,若涉远必自迩。</p><p class="ql-block">076.三思而行,再思可矣。</p><p class="ql-block">077.使口不如自走,求人不如求己。</p><p class="ql-block">078.小时是兄弟,长大各乡里。</p><p class="ql-block">079.嫉财莫嫉食,怨生莫怨死。</p><p class="ql-block">080.人见白头嗔,我见白头喜,多少少年亡,不到白头死。</p><p class="ql-block">081.墙有缝,壁有耳。好事不出门,恶事传千里。</p><p class="ql-block">082.贼是小人,知过君子。君子固穷,小人穷斯滥也。</p><p class="ql-block">083.贫穷自在,富贵多忧。</p><p class="ql-block">084.不以我为德,反以我为仇。</p><p class="ql-block">085.宁向直中取,不向曲中求。</p><p class="ql-block">086.人无远虑,必有近忧。</p><p class="ql-block">087.知我者谓我心忧,不知我者谓我何求?</p><p class="ql-block">088.晴天不肯去,直待雨淋头。成事莫说,覆水难收。</p><p class="ql-block">089.是非只为多开口,烦恼皆因强出头。忍得一时之气,免得百日之忧。近来学得乌龟法,得缩头时且缩头。</p><p class="ql-block">090.惧法朝朝乐,欺公日日忧。</p><p class="ql-block">091.人生一世,草木一春。黑发不知勤学早,转眼便是白头翁。月过十五光明少,人到中年万事休。</p><p class="ql-block">092.儿孙自有儿孙福,莫为儿孙作马牛。</p><p class="ql-block">093.人生不满百,常怀千岁忧。今朝有酒今朝醉,明日愁来明日忧。</p><p class="ql-block">094.路逢险处须回避,事到头来不自由。</p><p class="ql-block">095.药能医假病,酒不解真愁。</p><p class="ql-block">096.人贫不语,水平不流。</p><p class="ql-block">097.一家有女百家求,一马不行百马忧。</p><p class="ql-block">098.有花方酌酒,无月不登楼。三杯通大道,一醉解千愁。</p><p class="ql-block">099.深山毕竟藏猛虎,大海终须纳细流。</p><p class="ql-block">100.惜花须检点,爱月不梳头。大抵选他肌骨好,不擦红粉也风流。</p><p class="ql-block">101.受恩深处宜先退,得意浓时便可休。莫待是非来人耳,从前恩爱反为仇。</p><p class="ql-block">102.留得五湖明月在,不愁无处下金钩。</p><p class="ql-block">103.休别有鱼处,莫恋浅滩头。去时终须去,再三留不住。</p><p class="ql-block">104.忍一句,息一怒;饶一着,退一步。</p><p class="ql-block">105.三十不豪,四十不富,五十将来寻死路。</p><p class="ql-block">106.生不认魂,死不认尸。</p><p class="ql-block">107.一寸光阴一寸金,寸金难买寸光阴。</p><p class="ql-block">108.父母恩深终有别,夫妻义重也分离。人生似鸟同林宿,大限来时各自飞。</p><p class="ql-block">109.人善被人欺,马善被人骑。</p><p class="ql-block">110.人无横财不富,马无夜草不肥。</p><p class="ql-block">111.人恶人怕天不怕,人善人欺天不欺。善恶到头终有报,只争来早与来迟。</p><p class="ql-block">112.黄河尚有澄清时,岂可人无得运时。</p><p class="ql-block">113.得宠思辱,居安思危。念念有如临敌日,心心常似过桥时。</p><p class="ql-block">114.英雄行险道,富贵似花枝。人情莫道春光好,只怕秋来有冷时。</p><p class="ql-block">115.送君千里,终须一别。</p><p class="ql-block">116.但将冷眼观螃蟹,看你横行到几时。</p><p class="ql-block">117.见事莫说,问事不知。闲事休管,无事早归</p><p class="ql-block">118.假缎染就真红色,也被旁人说是非。善事可做,恶事莫为。</p><p class="ql-block">119.许人一物,千金不移。</p><p class="ql-block">120.龙生龙子,虎生豹儿。</p><p class="ql-block">121.龙游浅水遭虾戏,虎落平阳被犬欺。</p><p class="ql-block">122.一举首登龙虎榜,十年身到凤凰池。十载寒窗无人问,一举成名天下知。</p><p class="ql-block">123.酒债寻常行处有,人生七十古来稀。</p><p class="ql-block">124.养儿防老,积谷防饥。</p><p class="ql-block">125.鸡豚狗彘之畜,无失其时。数家之口,可以无饥矣。</p> 神童诗<br><br>宋 汪洙<br><br>天子重英豪,文章教尔曹。万般皆下品,惟有读书高。少小须勤学,文章可立身。满朝朱紫贵,尽是读书人。<br><br>学问勤中得,萤窗万卷书。三冬今足用,谁笑腹空虚。自小多才学,平生志气高。别人怀宝剑,我有笔如刀。<br><br>朝为田舍郎,暮登天子堂。将相本无种,男儿当自强。学乃身之宝,儒为席上珍。君看为宰相,必用读书人。<br><br>莫道儒冠误,诗书不负人。达而相天下,穷则善其身。遗子满赢金,何如教一经。姓名书锦轴,朱紫佐朝廷。<br><br>古有千文义,须知后学通。圣贤俱间出,以此发蒙童。神童衫子短,袖大惹春风。未去朝天子,先来谒相公。<br><br>大比因时举,乡书以类升。名题仙桂籍,天府快先登。喜中青钱选,才高压众英。萤窗新脱迹,雁塔早题名。<br><br>年少初登第,皇都得意回。禹门三汲浪,平地一声雷。一举登科日,双亲未老时。锦衣归故里,端的是男儿。<br><br>玉殿传金榜,君恩赐状头。英雄三百辈,随我步瀛洲。慷慨丈夫志,生当忠孝门。为官须作相,及第必争先。<br><br>宫殿岧峣耸,街衢竞物华。风云今际会,千古帝王家。日月光天德,山河壮帝居。太平无以报,愿上万言书。<br><br>久旱逢甘霖,他乡遇故知。洞房花烛夜,金榜题名时。土脉阳和动,韶华满眼新。一枝梅破腊,万象渐回春。<br><br>柳色侵衣绿,桃花映酒红。长安游冶子,日日醉春风。淑景余三月,莺花已半稀。欲沂谁氏子,三叹咏而归。<br><br>数点雨余雨,一番寒食寒。杜鹃花发处,血泪染成丹。春到清明好,晴添锦绣文。年年当此节,底事雨纷纷。<br><br>风阁黄昏雨,开轩纳晚凉。月华当户白,何处递荷香。漏尽金风冷,堂虚玉露清。穷经谁氏子,独坐对寒檠。<br><br>秋景今宵半,天高月倍明。南楼谁宴赏,丝竹奏清音。一雨初收霁,金风特送凉。书窗应自爽,灯火夜偏长。<br><br>庭下陈瓜果,云端望彩车。争如郝隆子,只晒腹中书。九日龙山饮,黄花笑逐臣。醉看风落帽,舞爱月留人。<br><br>昨日登高罢,今朝再举觞。菊花何太苦,遭此两重阳。北帝方行令,天晴爱日和。农工新筑土,共庆纳嘉禾。<br><br>帘外三竿日,新添一线长。登台观气象,云物喜呈祥。时值嘉平候,年华又欲催。江南先得暖,梅蕊已先开。<br><br>冬季更筹尽,春随斗柄回。寒暄一夜隔,客髯两年催。解落三秋叶,能开二月花。过江千尺浪,入竹万杆斜。<br><br>人在艳阳中,桃花映面红。年年二三月,底事笑春风。院落沉沉晓,花开白雪香。一枝轻带雨,泪湿贵妃妆。<br><br>枝缀霜葩白,无言笑晓风。清芳谁是侣,色间小桃红。倾国姿容别,多开富贵家。临轩一赏后,轻薄万千花。<br><br>墙角一枝梅,凌寒独自开。遥知不是雪,惟有暗香来。柯干如金石,心坚耐岁寒。平生谁结友,宜共竹松看。<br><br>居可无君子,交情耐岁寒。春风频动处,日日报平安。春水满泗泽,夏云多奇峰。秋月扬明辉,冬岭秀孤松。<br><br>诗酒琴棋客,风花雪月天。有名闲富贵,无事散神仙。道院迎仙客,书堂隐相儒。庭栽栖凤竹,池养化龙鱼。<br><br>春游芳草地,夏赏绿荷池。秋饮黄花酒,冬吟白雪诗。<br><br> <p class="ql-block">《增广贤文》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">昔时贤文,诲汝谆谆。</p><p class="ql-block">集韵增广,多见多闻。</p><p class="ql-block">观今宜鉴古,无古不成今。</p><p class="ql-block">【解释】用以前圣贤们的言论,来谆谆教诲你。广泛搜集押韵的文字汇编成“增广”,使你见多识广。应该借鉴古人的经验教训,来指导今天的行为,因为今天是古代的延续。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">知己知彼,将心比心。</p><p class="ql-block">【解释】知道自己怎么想的,也应该知道别人是怎样想的,所以要用自己的心,体谅别人的心,设身处地为别人着想。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒逢知己饮,诗向会人吟。</p><p class="ql-block">相识满天下,知心能几人。</p><p class="ql-block">【解释】酒要和了解自己的人一起喝,诗要与懂得它的人一起吟。认识的人可以很多,但真正了解,并达到知心的却没有几个。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">相逢好似初相识,</p><p class="ql-block">到老终无怨恨心。</p><p class="ql-block">【解释】人和人之间的相逢应该总是如同初次见面似的,这样即使到老也不会产生怨恨之心。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">近水知鱼性,近山识鸟音。</p><p class="ql-block">【解释】住在水边能掌握不同鱼儿的习性,住在山旁则能识别各种鸟儿的声音。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">易涨易退山溪水,</p><p class="ql-block">易反易覆小人心。</p><p class="ql-block">【解释】容易涨也容易退的是山间的溪水,反复无常的是小人的心态。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">运去金成铁,时来铁似金。</p><p class="ql-block">【解释】运气差时金子可以变成铁,时来运转的时候铁也会变成金子。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">读书须用意,一字值千金。</p><p class="ql-block">【解释】读书须用心,能下苦工夫,才会文辞精妙,一字千金。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">逢人且说三分话,</p><p class="ql-block">未可全抛一片心。</p><p class="ql-block">有意栽花花不发,</p><p class="ql-block">无心插柳柳成阴。</p><p class="ql-block">画龙画虎难画骨,</p><p class="ql-block">知人知面不知心。</p><p class="ql-block">【解释】与人说话只能说三分,不能把内心的想法全部吐露给别人。有意栽花花不一定开放,无意去插柳柳树却可能长得茂盛。龙和虎的形态好画,却难以画出它们的骨骼。了解人的表面很容易,但了解人的内心却十分困难。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">钱财如粪土,仁义值千金。</p><p class="ql-block">【解释】要把钱财看做粪土一般低贱和微不足道,而仁义道德才价值千金。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">流水下滩非有意,</p><p class="ql-block">白云出岫本无心。</p><p class="ql-block">【解释】流水从滩头泻下来并非有意而为,白云从山峰间飘出来也是出于自然罢了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">路遥知马力,</p><p class="ql-block">事久见人心。</p><p class="ql-block">【解释】路途遥远才能知道马的力气的大小,事情经历多了才会明了一个人心地的好坏。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">马行无力皆因瘦,</p><p class="ql-block">人不风流只为贫。</p><p class="ql-block">【解释】马行走无力是由于它身体瘦弱,人不风流潇洒只是因为他的穷困所致。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">饶人不是痴汉,</p><p class="ql-block">痴汉不会饶人。</p><p class="ql-block">【解释】能宽恕他人的不是傻瓜,傻瓜则从来不会宽恕他人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">是亲不是亲,非亲却是亲。</p><p class="ql-block">美不美,乡中水;</p><p class="ql-block">亲不亲,故乡人。</p><p class="ql-block">相逢不饮空归去,</p><p class="ql-block">洞口桃花也笑人。</p><p class="ql-block">【解释】有些人名义上是亲戚却不像亲戚,有些人虽然不是亲戚却比亲戚还亲近。不论甜美与否,家乡的水都好喝;不论是不是亲戚,故乡的人都最亲近。朋友相聚不饮酒,连洞口的桃花也会嘲笑你不懂得人情。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">为人莫做亏心事,</p><p class="ql-block">半夜敲门心不惊。</p><p class="ql-block">【解释】做人不做对不起良心的事,半夜有人敲门心里也不会惊慌。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">当时若不登高望,</p><p class="ql-block">谁知东流海样深。</p><p class="ql-block">两心一般心,有钱堪买金。</p><p class="ql-block">一人一般心,有钱难买针。</p><p class="ql-block">【解释】若不登高望远,如何能够知道东流的河水最终汇聚成为深邃的大海。两个人一条心,能够得到购买黄金的钱。每个人都留着一个心眼,连买根针的钱也赚不到。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莺花犹怕春光老,</p><p class="ql-block">岂可教人枉度春。</p><p class="ql-block">红粉佳人休使老,</p><p class="ql-block">风流浪子莫教贫。</p><p class="ql-block">【解释】连莺儿和鲜花都害怕春天逝去,怎么可以让人虚度年华呢?红粉佳人们千万不能过于放纵,风流潇洒的才子千万不能变得贫穷。女人要做红粉佳人就趁年轻,否则人老珠黄了便吃不来这碗饭了。那是靠青春做本钱的;男人想要风流浪荡,穷人家的孩子就别去学了,那是要靠钱财来支撑的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黄金无假,阿魏无真。</p><p class="ql-block">【解释】黄金贵重很难造假,阿魏这种药材却几乎没有真货。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">客来主不顾,应恐是痴人。</p><p class="ql-block">【解释】客人来了,主人不去招待,他可能是个不知事理的大傻瓜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贫居闹市无人问,</p><p class="ql-block">富在深山有远亲。</p><p class="ql-block">谁人背后无人说,</p><p class="ql-block">哪个人前不说人。</p><p class="ql-block">有钱道真语,无钱语不真。</p><p class="ql-block">不信但看筵中酒,</p><p class="ql-block">杯杯先敬有钱人。</p><p class="ql-block">闹里有钱,静处安身。</p><p class="ql-block">【解释】穷人住在闹市也无人理睬,富人住在深山也会招来远房亲戚。有哪个人背后不被别人议论,哪个人在人前不议论他人?给钱就说真话,不给钱就不说真话。不信你到筵席上看看,哪杯酒不先敬有钱的人?热闹繁华的地方有钱可赚,偏僻幽静的地方宜于安身。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">来如风雨,去似微尘。</p><p class="ql-block">长江后浪推前浪,</p><p class="ql-block">世上新人赶旧人。</p><p class="ql-block">【解释】来势像暴风骤雨一样猛烈,退去像微尘飘落一样静悄悄。长江的后浪推涌着前浪,世上的新人赶超着旧人。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">近水楼台先得月,<br>向阳花木早逢春。<br>古人不见今时月,<br>今月曾经照古人。<br>先到为君,后到为臣。<br>莫道君行早,更有早行人。</p><p class="ql-block">解释】近水的楼台最先看到水中的月亮,向阳的花木光照好,发芽就早。古代的人看不见今天的月亮,而今天的月亮却曾经照耀过古代的人。抢先一步就能当上君王,后到一步只能称作臣子。别以为你走得早,还有比你走得更早的人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫信直中直,须防仁不仁。</p><p class="ql-block">山中有直树,世上无直人。</p><p class="ql-block">【解释】不要轻信那些所谓特别正直的人,也要防备那些标榜仁义却不仁义的人。山里有长得笔直的树,世上却无正直的人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">自恨枝无叶,莫怨太阳偏。</p><p class="ql-block">大家都是命,半点不由人。</p><p class="ql-block">【解释】树应该遗憾自己的枝上长不出叶子,不要抱怨太阳偏心眼。人的一切都是命中注定的,一星半点也由不得自己。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一年之计在于春,</p><p class="ql-block">一日之计在于晨。</p><p class="ql-block">一家之计在于和,</p><p class="ql-block">一生之计在于勤。</p><p class="ql-block">【解释】一年的计划应在春天里做好,一天的计划应在黎明时分做好,一个家庭最宝贵的是和睦,一个人一生要有所成就必须勤劳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">责人之心责己,</p><p class="ql-block">恕己之心恕人。</p><p class="ql-block">【解释】应当拿责备别人的心来责备自己,拿宽恕自己的心去宽恕别人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">守口如瓶,防意如城。</p><p class="ql-block">宁可人负我,切莫我负人。</p><p class="ql-block">再三须慎意,第一莫欺心。</p><p class="ql-block">虎身犹可近,人毒不堪亲。</p><p class="ql-block">来说是非者,便是是非人。</p><p class="ql-block">【解释】要像瓶口那样不轻易开口,要像城防那样时时戒备。宁愿让别人辜负我,决不让自己辜负别人。做事要三思而后行,首先不要违背自己的良心。活着的老虎尚可以靠近,心地恶毒的人千万不能亲近。在你跟前说别人坏话的人,就是制造是非的小人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">远水难救近火,</p><p class="ql-block">远亲不如近邻。</p><p class="ql-block">有茶有酒多兄弟,</p><p class="ql-block">急难何曾见一人。</p><p class="ql-block">人情似纸张张薄,</p><p class="ql-block">世事如棋局局新。</p><p class="ql-block">【解释】远处的水救不了近处的火,即使再好的远亲也不如近邻能够随时帮忙。平时喝酒吃茶的朋友很多,但是在危难之时却没有一个朋友出来帮助。人情就好像纸张一样薄,世事则像下棋一样,每一局都充满变化。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山中也有千年树,</p><p class="ql-block">世上难逢百岁人。</p><p class="ql-block">【解释】山林中有生长千年的树,世上却难遇到活上百岁的人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">力微休负重,言轻莫劝人。</p><p class="ql-block">无钱休入众,遭难莫寻亲。</p><p class="ql-block">【解释】力气单薄就不要去背负重物,说话没分量就不要规劝别人。没有钱就不要到人群中去,遇到危难千万别去求亲戚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">平生莫做皱眉事,</p><p class="ql-block">世上应无切齿人。</p><p class="ql-block">【解释】一辈子不做不应该做的事,世界上就不会有痛恨自己的人了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">士者国之宝,儒为席上珍。</p><p class="ql-block">【解释】读书人是国家的宝贝,儒生就像宴席上的美味一样珍贵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">若要断酒法,醒眼看醉人。</p><p class="ql-block">【解释】如果想得到戒酒的方法,只需用清醒的眼光看看喝醉酒的人的醉态。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">求人须求大丈夫,</p><p class="ql-block">济人须济急时无。</p><p class="ql-block">渴时一滴如甘露,</p><p class="ql-block">醉后添杯不如无。</p><p class="ql-block">【解释】请求人帮助就去求真正的男子汉,救济别人就救济那些急需救济的人。口渴的时候一滴水也如同甘露一般甜美,喝醉酒后再添杯还不如不添。</p> <p class="ql-block">久住令人贱,频来亲也疏。</p><p class="ql-block">【解释】在别人家住久了会让人讨厌,亲戚间频繁往来反而会变得很疏远。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒中不语真君子,</p><p class="ql-block">财上分明大丈夫。</p><p class="ql-block">【解释】喝酒不胡言乱语才是真正的君子,在钱财上分得清清楚楚才是真正的男子汉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">积金千两,</p><p class="ql-block">不如多买经书。</p><p class="ql-block">养子不教如养驴,</p><p class="ql-block">养女不教如养猪。</p><p class="ql-block">有田不耕仓廪虚,</p><p class="ql-block">有书不读子孙愚。</p><p class="ql-block">仓廪虚兮岁月乏,</p><p class="ql-block">子孙愚兮礼义疏。</p><p class="ql-block">同君一席话,</p><p class="ql-block">胜读十年书。</p><p class="ql-block">人不通古今,</p><p class="ql-block">马牛而襟裾。</p><p class="ql-block">茫茫四海人无数,</p><p class="ql-block">哪个男儿是丈夫。</p><p class="ql-block">美酒酿成缘好客,</p><p class="ql-block">黄金散尽为收书。</p><p class="ql-block">【解释】积蓄千两黄金,不如多买书籍传给后代。养儿子不教育和养驴没有区别,养女儿不教育和养猪没有两样。有了田地不耕,粮仓也会空虚,有书籍不读,子孙必定愚笨。粮仓空虚生活就没有保障,子孙愚笨就会不讲礼义。同你长谈一次话,收益胜过读十年的书。一个人不能博古通今,就如同牛马穿上衣服没有什么区别。茫茫四海人不计其数,哪个男人才是真正的男子汉呢?酿造美酒是因为热情好客,花掉金钱是由于收买书籍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">救人一命,胜造七级浮屠。</p><p class="ql-block">城门失火,殃及池鱼。</p><p class="ql-block">庭前生瑞草,好事不如无。</p><p class="ql-block">【解释】救人一命,胜过修建七层佛塔。城门口着了火,取水救火,就会殃及池中的鱼无水而死。庭院生长出吉祥的草,会招来人们纷纷观看,这样的好事不如没有好。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欲求生富贵,须下死工夫。</p><p class="ql-block">【解释】如果想得到荣华富贵,必须付出拼死的努力。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">百年成之不足,</p><p class="ql-block">一旦败之有余。</p><p class="ql-block">【解释】多年的努力做成一件事还不一定成功,但一朝不慎毁坏起来却是绰绰有余。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人心似铁,官法如炉。</p><p class="ql-block">善化不足,恶化有余。</p><p class="ql-block">【解释】如果把人心比做铁的话,国家的法律则像冶铁的熔炉。如果善性对你的感化不够,则恶性对你的感化就会变本加厉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">水至清则无鱼,人太察则无谋。</p><p class="ql-block">知者减半,愚者全无。</p><p class="ql-block">【解释】水过分清澈就不会有鱼,人过于明察就不会有人为你出主意。世上的聪明人若减少一半,那么愚笨的人也就没有了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">在家由父,出嫁从夫。</p><p class="ql-block">痴人畏妇,贤女敬夫。</p><p class="ql-block">【解释】女子在家里要听从父亲,出嫁后要服从丈夫。只有傻瓜才害怕老婆,贤惠的女人敬重丈夫。</p> <p class="ql-block">是非终日有,不听自然无。</p><p class="ql-block">宁可正而不足,不可邪而有余。</p><p class="ql-block">宁可信其有,不可信其无。</p><p class="ql-block">【解释】是是非非每天都有,若不去听它自然就不存在了。宁可生活贫困,做一个正直的人,也不能生活富足,做一个奸邪的人。有些事宁可相信它有,也不要相信它没有。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">竹篱茅舍风光好,</p><p class="ql-block">僧院道房终不如。</p><p class="ql-block">【解释】自家的茅屋竹院风光很好,就是道观寺院也比不上。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">命里有时终须有,</p><p class="ql-block">命里无时莫强求</p><p class="ql-block">【解释】命中注定有的一定会有,命中注定没有的再三强求也白搭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道院迎仙客,书堂隐相儒。</p><p class="ql-block">庭栽栖凤竹,池养化龙鱼。</p><p class="ql-block">结交须胜己,似我不如无。</p><p class="ql-block">但看三五日,相见不如初。</p><p class="ql-block">【解释】道观寺院迎接神仙贵客,学堂隐藏着宰相儒士。庭院栽有落凤的竹子,池塘养有化龙之鱼。交朋友须找学识本领胜过自己的人,和自己水平差不多的人交往如同不交往一样。只要相处几天,就会发现他还不如初次见时的印象好。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人情似水分高下,</p><p class="ql-block">世事如云任卷舒。</p><p class="ql-block">【解释】人情像水一样有高下、厚薄之分,世事如同浮云一样变幻莫测。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">会说说都市,不会说说屋里。</p><p class="ql-block">【解释】会说的说些都市里的大事,不会讲的只讲些家中鸡毛蒜皮的小事。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">磨刀恨不利,刀利伤人指。</p><p class="ql-block">求财恨不多,财多害人子。</p><p class="ql-block">【解释】磨刀都嫌磨得不够锋利,但刀过于锋利则易伤人手指。追求钱财总嫌不够多,但钱财太多反而会害了自己的子女。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">知足常足,终身不辱;</p><p class="ql-block">知止常止,终身不耻。</p><p class="ql-block">【解释】明白知足常乐的道理就会经常感到满足,懂得任何事物都有止境就应适可而止,能做到这样一生都不会遭受耻辱。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有福伤财,无福伤己。</p><p class="ql-block">差之毫厘,失之千里。</p><p class="ql-block">【解释】有福之人遭到不幸只是损失钱财,无福之人遭遇不幸则会伤及性命。非常微小的差错会造成天大的错误。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">若登高必自卑,若涉远必自迩。</p><p class="ql-block">【解释】登上极高的山,就能使人知道“自卑”,也就是与“高”比较起来自己只不过是“卑”(不高)而已。走极远的路,就能知道“自迩”,也就是与“远”比较起来自己只不过是“迩”(不远)而已。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三思而行,再思可矣。</p><p class="ql-block">【解释】凡事应三思而后行,但通常考虑两次也就差不多了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">使口不如亲为,求人不如求己。</p><p class="ql-block">【解释】动口说不如亲自去做,求人帮助还不如靠自己努力。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">小时是兄弟,长大各乡里。</p><p class="ql-block">妒财莫妒食,怨生莫怨死。</p><p class="ql-block">【解释】小时在一起玩耍时是好兄弟,长大成人后就各奔东西了。妒忌别人的钱财可以,但不能妒忌别人的饮食;别人活着的时候你可以埋怨,死去之后就不要再埋怨了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人见白头嗔,我见白头喜。</p><p class="ql-block">多少少年亡,不到白头死。</p><p class="ql-block">【解释】别人发现头发白了就很生气,我见了却很高兴。多少人年轻黑发时就死去了,还没有活到有白头发的时候。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">墙有缝,壁有耳。</p><p class="ql-block">好事不出门,恶事传千里。</p><p class="ql-block">【解释】再好的墙壁也有裂缝,隔着墙也会有人偷听,应该时时提防。好的事情不易传出去,而坏事情则一日可传千里。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贼是小人,智过君子。</p><p class="ql-block">君子固穷,小人穷斯滥矣。</p><p class="ql-block">【解释】贼虽然是卑鄙小人,但其智慧有时可以超过所谓的君子。君子虽然穷困,但能安分守己,小人穷困了则会胡作非为。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贫穷自在,富贵多忧。</p><p class="ql-block">【解释】人虽贫穷但活得自在,人变富贵后因为想法太多活得就很累。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">不以我为德,反以我为仇。</p><p class="ql-block">宁向直中取,不向曲中求。</p><p class="ql-block">【解释】不但不感激我,反而说我坏话,把我当做仇人。宁可用正当的方法去争取,也不可用旁门左道去谋求。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人无远虑,必有近忧。</p><p class="ql-block">【解释】人若没有了长远的打算,以后一定会被眼前的难事所困扰。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">知我者谓我心忧,</p><p class="ql-block">不知我者谓我何求。</p><p class="ql-block">【解释】了解我的人能够说出我内心的困苦,不了解我的人还以为我在干什么呢!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晴天不肯去,直待雨淋头。</p><p class="ql-block">成事莫说,覆水难收。</p><p class="ql-block">【解释】天气好时不愿前去,直到大雨淋头时才开始行动,这时候已经晚了。事情办完了,不管好坏就不要再说了,因为泼出去的水终究是收不回来的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">是非只为多开口,</p><p class="ql-block">烦恼皆因强出头。</p><p class="ql-block">【解释】是非都是由说话过多而引发的,烦恼都是由于争强好胜而招致的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">忍得一时之气,</p><p class="ql-block">免得百日之忧。</p><p class="ql-block">近来学得乌龟法,</p><p class="ql-block">得缩头时且缩头。</p><p class="ql-block">【解释】忍下一时的怨气,可以免除长久的忧患。遇到不利的情况学学乌龟,该缩头的时候就要把头缩回去。</p> <p class="ql-block">惧法朝朝乐,欺公日日忧。</p><p class="ql-block">【解释】严守法纪天天都会安乐,冒犯公法时时都有忧患。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人生一世,</p><p class="ql-block">草木一春。</p><p class="ql-block">黑发不知勤学早,</p><p class="ql-block">转眼便是白头翁。</p><p class="ql-block">月到十五光明少,</p><p class="ql-block">人到中年万事休。</p><p class="ql-block">【解释】人活一辈子,就像花草树木繁荣,一春一秋,非常短暂。年少时不知道勤学苦读,弹指间就会变成白发老翁。月亮过了十五后光明就会越来越少,人到中年还一事无成,也就不会有大的作为了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">儿孙自有儿孙福,</p><p class="ql-block">莫为儿孙作马牛。</p><p class="ql-block">【解释】儿孙自有儿孙应有的福气,不要替他们当牛做马。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人生不满百,常怀千岁忧。</p><p class="ql-block">【解释】人的一生连百岁都难以活到,却经常怀有千年的忧患。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">今朝有酒今朝醉,</p><p class="ql-block">明日愁来明日忧。</p><p class="ql-block">【解释】今天有酒今天就一醉方休,明天的忧愁等到明天再说。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">路逢险处须回避,</p><p class="ql-block">事到头来不自由。</p><p class="ql-block">【解释】走路遇到危险处尚能回避一下,麻烦事临到头上就由不得自己了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">药能医假病,酒不解真愁。</p><p class="ql-block">【解释】药可以治好假病,酒却解除不了真正的忧愁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人贫不语,水平不流。</p><p class="ql-block">【解释】人在贫穷时说话也不多,水在平面上也不会流动。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一家养女百家求,</p><p class="ql-block">一马不行百马忧。</p><p class="ql-block">有花方酌酒,</p><p class="ql-block">无月不登楼。</p><p class="ql-block">三杯通大道,</p><p class="ql-block">一醉解千愁。</p><p class="ql-block">【解释】一家生育了女儿,会有一百家来求亲,一匹马不走,一百匹马都跟着犯愁。有花可赏才可以喝酒,没有明月为伴就不要登楼。三杯酒下肚可以通晓道理,一醉后可以解除各种烦恼忧愁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">深山毕竟藏猛虎,</p><p class="ql-block">大海终须纳细流。</p><p class="ql-block">【解释】深山必然会藏有猛虎,大海终究要容纳细流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">惜花须检点,</p><p class="ql-block">爱月不梳头。</p><p class="ql-block">大抵选他肌骨好,</p><p class="ql-block">不搽红粉也风流。</p><p class="ql-block">【解释】做人不要到处拈花惹草,应洁身自好。只要五官长得好,即使不搽脂抹粉也很漂亮。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">受恩深处宜先退,</p><p class="ql-block">得意浓时便可休。</p><p class="ql-block">莫待是非来入耳,</p><p class="ql-block">从前恩爱反成仇。</p><p class="ql-block">【解释】得到恩惠很深时应及早退出身来,春风得意时要及时罢休。千万不要等到是非传入耳内,致使过去的恩爱变成怨仇。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">留得五湖明月在,</p><p class="ql-block">不愁无处下金钩。</p><p class="ql-block">【解释】只要五湖明月仍在,就不愁没有地方钓不着鱼。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">休别有鱼处,莫恋浅滩头。</p><p class="ql-block">去时终须去,再三留不住。</p><p class="ql-block">【解释】不要轻易地离开有鱼的地方,也不要过分地迷恋浅水滩头。该离去的终究要离去,想留也留它不住。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">忍一句,息一怒;</p><p class="ql-block">饶一着,退一步。</p><p class="ql-block">【解释】你若忍住不说一句,就能平息别人的一次愤怒;你饶人一着,别人也会退让一步。</p> <p class="ql-block">三十不豪,</p><p class="ql-block">四十不富,</p><p class="ql-block">五十将近寻死路。</p><p class="ql-block">生不认魂,死不认尸。</p><p class="ql-block">【解释】人如果到三十岁不自立自强,到四十岁就不会变得富裕起来,到五十岁离死不远更没什么指望了。这个道理很多人态度强硬,死活不承认这一点。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一寸光阴一寸金,</p><p class="ql-block">寸金难买寸光阴。</p><p class="ql-block">【解释】光阴要比黄金还宝贵,因为光阴一去就不会返回,这是无论多少黄金都难以买到的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">父母恩深终有别,</p><p class="ql-block">夫妻义重也分离。</p><p class="ql-block">人生似鸟同林宿,</p><p class="ql-block">大限来时各自飞。</p><p class="ql-block">【解释】父母的恩情再深也有分别的时候,夫妻的情义再重也有离开的时候。人生就像栖息在同一个林子里的鸟,大难临头就会各自飞去。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人善被人欺,马善被人骑。</p><p class="ql-block">【解释】善良的人往往被别人欺负,驯服的马总是被人任意乘骑。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人无横财不富,马无夜草不肥。</p><p class="ql-block">【解释】人不发横财就不能暴富,马不吃夜草就不会长肥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人恶人怕天不怕,</p><p class="ql-block">人善人欺天不欺。</p><p class="ql-block">善恶到头终有报,</p><p class="ql-block">只争来早与来迟。</p><p class="ql-block">【解释】恶人人们都害怕但天不怕,善良的人被人欺负但天不欺负。无论是行善还是作恶,到头来都会得到报应,区别在于来得早些或迟些而已。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黄河尚有澄清日,</p><p class="ql-block">岂可人无得运时。</p><p class="ql-block">【解释】黄河尚且有澄清的时候,难道人就没有时来运转的那一天。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">得宠思辱,</p><p class="ql-block">居安思危。</p><p class="ql-block">念念有如临敌日,</p><p class="ql-block">心心常似过桥时。</p><p class="ql-block">【解释】得宠的时候应考虑到将来可能遭受的耻辱,平安无事时要想到以后可能发生的危险。要像如临大敌一样时刻警惕,像过独木桥一样小心谨慎。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">英雄行险道,</p><p class="ql-block">富贵似花枝。</p><p class="ql-block">人情莫道春光好,</p><p class="ql-block">只怕秋来有冷时。</p><p class="ql-block">【解释】英雄豪杰所走的道路充满艰险,荣华富贵如同花枝一样容易凋谢,成为过眼烟云。人情关系并不总是如同春光一样美好,只怕也有像秋天冷冷清清的时候。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">送君千里,终须一别。</p><p class="ql-block">【解释】朋友送得再远,最后还是得分别。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">但将冷眼观螃蟹,</p><p class="ql-block">看你横行到几时。</p><p class="ql-block">【解释】用冷静的眼光来看爬行的螃蟹,看它究竟能横行霸道到什么时候。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">见事莫说,问事不知。</p><p class="ql-block">闲事休管,无事早归。</p><p class="ql-block">【解释】看见什么事也不要说,别人问什么事就说不知道。闲事不要去管,事忙完了就早点回家。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">假缎染就真红色,</p><p class="ql-block">也被旁人说是非。</p><p class="ql-block">善事可作,恶事莫为。</p><p class="ql-block">【解释】假的绸缎即使染上真的红色,也难免有人说三道四。好事要多做,坏事千万不可为。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">许人一物,千金不移。</p><p class="ql-block">【解释】答应送给别人的东西,就是有人以千金相换也绝不能反悔。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">龙生龙子,虎生虎儿。</p><p class="ql-block">龙游浅水遭虾戏,</p><p class="ql-block">虎落平阳被犬欺。</p><p class="ql-block">【解释】龙生龙,虎生虎。龙在浅水中连小虾也敢戏弄,老虎落入平川反被家犬所欺负。</p> <p class="ql-block">一举首登龙虎榜,</p><p class="ql-block">十年身到凤凰池。</p><p class="ql-block">十载寒窗无人问,</p><p class="ql-block">一举成名天下知。</p><p class="ql-block">【解释】参加一次科举考试就榜上有名,十年苦读,终于可以大展宏图了。寒窗下苦读十年无人问津,一下子成名后天下人都知道。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">酒债寻常行处有,</p><p class="ql-block">人生七十古来稀。</p><p class="ql-block">养儿防老,积谷防饥。</p><p class="ql-block">【解释】喝酒欠债并非稀罕事,但能活到七十岁的人却不多。养儿是为了年老有所依靠,积储粮食是为了防备饥荒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">当家才知盐米贵,</p><p class="ql-block">养子方知父母恩。</p><p class="ql-block">常将有日思无日,</p><p class="ql-block">莫把无时当有时。</p><p class="ql-block">【解释】当家后才能体会钱财来之不易,有了儿女才能理解父母的养育之恩。生活好了要常想想以前贫困的时候,生活困顿时不要像以前富裕时那样铺张浪费。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">时来风送滕王阁,</p><p class="ql-block">运去雷轰荐福碑。</p><p class="ql-block">【解释】运气好时,即使坏的情况也能逢凶化吉,运气不佳时,好的局面也会变坏。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">入门休问荣枯事,</p><p class="ql-block">且看容颜便得知。</p><p class="ql-block">【解释】进门时不必问主人近况如何,看看他的脸色表情也就大致知道了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">官清书吏瘦,神灵庙主肥。</p><p class="ql-block">【解释】为官清正廉洁,下面当差的就捞不到油水;庙里的神仙显灵,香客就会络绎不绝,也就养肥了管香火的人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">息却雷霆之怒,罢却虎狼之威。</p><p class="ql-block">【解释】平息如雷霆般的怒火,收敛似虎狼般的威风。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">饶人算之本,输人算之机。</p><p class="ql-block">【解释】能宽恕别人是胜算的根本,多让让别人是胜算的天机。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">好言难得,恶语易施。</p><p class="ql-block">一言既出,驷马难追。</p><p class="ql-block">【解释】获得别人的好评是很难的,说别人的坏话则很容易。说出口的话就要算数,就是四匹马拉的车也追不回来。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道吾好者是吾贼,</p><p class="ql-block">道吾恶者是吾师。</p><p class="ql-block">【解释】吹捧我的人其实是在伤害我,敢于批评我的人却是在爱护我。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">路逢险处须当避,</p><p class="ql-block">不是才人莫献诗。</p><p class="ql-block">【解释】行路遇到危险之处应当避开它,文采欠佳的人就不要硬着头皮去献诗。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三人行,必有我师焉。</p><p class="ql-block">择其善者而从之,</p><p class="ql-block">其不善者而改之。</p><p class="ql-block">【解释】三个人一起走路,其中必定有可以为我所学习的人。我选取那些优良的方面学习它,对那些不良的方面则加以改正。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欲昌和顺须为善,</p><p class="ql-block">要振家声在读书。</p><p class="ql-block">【解释】若想家庭和睦,就要多做善事;要想振兴家门,就须刻苦读书。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">少壮不努力,老大徒伤悲。</p><p class="ql-block">【解释】年轻时不努力学习上进,年老时一事无成,只有独自悲伤了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫饮卯时酒,昏昏醉到酉。</p><p class="ql-block">莫骂酉时妻,一夜受孤凄。</p><p class="ql-block">【解释】不要在早晨喝酒,不然一天到晚都打不起精神。不要在晚上和妻子吵架,否则一夜都会孤单无人理会。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">种麻得麻,种豆得豆。</p><p class="ql-block">天网恢恢,疏而不漏。</p><p class="ql-block">【解释】种麻得麻,种豆得豆。天网广阔无垠,虽然网孔稀疏,却绝不会有一点遗漏。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">见官莫向前,做客莫向后。</p><p class="ql-block">【解释】面见当官的不要着急地往前凑,到别人家做客时不要往后退缩。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宁添一斗,莫添一口。</p><p class="ql-block">【解释】宁可多添一斗粮食,也不愿家里多添一口人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">螳螂捕蝉,岂知黄雀在后。</p><p class="ql-block">【解释】螳螂在捕捉蝉的时候,却未料到黄雀正在它后面想啄它。</p> <p class="ql-block">不求金玉重重贵,</p><p class="ql-block">但愿儿孙个个贤。</p><p class="ql-block">【解释】不追求什么金玉满堂,只图子孙个个都有出息。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一日夫妻,</p><p class="ql-block">百世姻缘。</p><p class="ql-block">百世修来同船渡,</p><p class="ql-block">千世修来共枕眠。</p><p class="ql-block">【解释】一日结为夫妻,这是百世修成的姻缘。夫妻之间应当同舟共济,同床共枕,这是千世修来的福分,要倍加珍惜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">杀人一万,自损三千。</p><p class="ql-block">伤人一语,利如刀割。</p><p class="ql-block">【解释】杀人一万,自己也要损失三千。说一句伤害别人的话,就像用刀割别人的心一样。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">枯木逢春犹再发,</p><p class="ql-block">人无两度再少年。</p><p class="ql-block">【解释】枯木到了春天还能再次发芽,人生却不会有两次少年时光</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">未晚先投宿,鸡鸣早看天。</p><p class="ql-block">【解释】出门在外,天没黑就应找旅店投宿,天明鸡叫了就要抓紧时间赶路。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">将相顶头堪走马,</p><p class="ql-block">公侯肚里好撑船。</p><p class="ql-block">【解释】将相的头顶能跑马,公侯的肚里可行船。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">富人思来年,贫人思眼前。</p><p class="ql-block">【解释】富人可以想得很长远,穷人却只能考虑眼前的事。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">世上若要人情好,</p><p class="ql-block">赊去物件莫取钱。</p><p class="ql-block">【解释】在世上要想图个好人缘,赊欠给别人的东西就不要收钱。</p> <p class="ql-block">生死有命,富贵在天。</p><p class="ql-block">【解释】生死都是命里注定的,富贵都是上天安排的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">击石原有火,不击乃无烟。</p><p class="ql-block">人学始知道,不学亦枉然。</p><p class="ql-block">【解释】石头相击就会迸出火星,如果不去碰击就不会冒出火来。人只有通过学习才会明白事理,不学什么也不明白。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫笑他人老,终须还到老。</p><p class="ql-block">和得邻里好,犹如拾片宝。</p><p class="ql-block">但能依本分,终须无烦恼。</p><p class="ql-block">【解释】不要笑话别人很老,自己有一天也会变老。同邻里相处好,就像捡到一块宝贝一样可贵。只要安分守己做人,一生都不会有烦恼。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大家做事寻常,</p><p class="ql-block">小家做事慌张。</p><p class="ql-block">大家礼义教子弟,</p><p class="ql-block">小家凶恶训儿郎。</p><p class="ql-block">【解释】大户人家把做事看得很平常,小户人家做起事来慌里慌张。大户人家用礼义教导子弟,小户人家只知用恶言训斥儿孙。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">君子爱财,取之有道。</p><p class="ql-block">贞妇爱色,纳之以礼。</p><p class="ql-block">【解释】君子也喜爱钱财,但都是从正当途径得来的。守本分的妇女也喜欢打扮,但要符合礼义规范。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">善有善报,恶有恶报。</p><p class="ql-block">不是不报,日子未到。</p><p class="ql-block">【解释】做好事会有好的报应,干坏事也会有坏的报应。不是不报应,只是时间还没到</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">万恶淫为首,百行孝当先。</p><p class="ql-block">【解释】各种罪恶之中以淫乱为首,各种行为当中以孝道为先。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人而无信,不知其可也。</p><p class="ql-block">【解释】一个人如果不讲信用,真不知道他还能干什么事情。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一人道虚,千人传实。</p><p class="ql-block">【解释】一个人说出来的假话,经过很多人传来传去也就变成真事了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">凡事要好,须问三老。</p><p class="ql-block">若争小可,便失大道。</p><p class="ql-block">【解释】要想办好一件事,必须向德高望重的老人请教。在一些小事上斤斤计较,便会失去更大的东西。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">家中不和邻里欺,</p><p class="ql-block">邻里不和说是非。</p><p class="ql-block">【解释】家庭不和睦连邻里都会欺负你,邻里之间不友好就会经常发生口角。</p> <p class="ql-block">好学者如禾如稻,</p><p class="ql-block">不好学者如蒿如草。</p><p class="ql-block">【解释】爱好学习的人如同禾苗稻谷一样都是有用的,不爱学习的人则像蒿草一样没有什么用处,只配当柴火来烧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">遇饮酒时须饮酒,</p><p class="ql-block">得高歌处且高歌。</p><p class="ql-block">【解释】碰到饮酒的机会就敞开大喝一场,有唱歌的机会就放开喉咙高歌一曲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">因风吹火,用力不多。</p><p class="ql-block">不因渔父引,怎得见波涛。</p><p class="ql-block">【解释】借着风力吹火,无须用太大力气。没有渔翁引导,怎能经风浪开眼界。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">无求到处人情好,</p><p class="ql-block">不饮任他酒价高。</p><p class="ql-block">【解释】不随便求助于人,人际关系自然就会好,不喝酒,任凭他酒价再高也无所谓。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">知事少时烦恼少,</p><p class="ql-block">识人多处是非多。</p><p class="ql-block">【解释】知道的事情少烦恼自然也会少,认识的人多招惹的是非也会多。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">世间好语书说尽,</p><p class="ql-block">天下名山僧占多。</p><p class="ql-block">入山不怕伤人虎,</p><p class="ql-block">只怕人情两面刀。</p><p class="ql-block">【解释】人世间的好话全让书本给说尽了,天下的名山大半被寺庙所占据了。上山不怕伤害人的老虎,就怕人际关系中那些两面三刀的阴险小人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">强中更有强中手,</p><p class="ql-block">恶人终受恶人磨。</p><p class="ql-block">【解释】强者上面还有更强的人,坏人自会有更坏的人来对付他。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">会使不在家豪富,</p><p class="ql-block">风流不在着衣多。</p><p class="ql-block">【解释】善于使用的人不在于家里有多少财富,风流的人不在于穿很多华丽的衣服。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">光阴似箭,日月如梭。</p><p class="ql-block">天时不如地利,地利不如人和。</p><p class="ql-block">【解释】光阴流逝就像飞箭,日月变更如同穿梭。时机好,不如地理条件好;地理条件好,不如与别人相互团结好。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">黄金未为贵,安乐值钱多。</p><p class="ql-block">【解释】黄金算不上宝贵,只有平安快乐的生活才是最珍贵的。</p> <p class="ql-block">万般皆下品,唯有读书高。</p><p class="ql-block">【解释】世间一切行业都是低下的,只有读书做官才是最高贵的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">为善最乐,为恶难逃。</p><p class="ql-block">【解释】经常做好事使人快乐,一旦做坏事罪责难逃。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">羊有跪乳之恩,</p><p class="ql-block">鸦有反哺之义。</p><p class="ql-block">孝顺还生孝顺子,</p><p class="ql-block">忤逆还生忤逆儿。</p><p class="ql-block">不信但看檐前水,</p><p class="ql-block">点点滴滴旧窝池。</p><p class="ql-block">【解释】小羊跪着吃奶以报答母亲的恩情,小乌鸦有对老乌鸦反哺的情义。孝顺的人生的孩子也孝顺,不顺从的人生的孩子也是逆子。不信就看屋檐流下的水,一点一滴都流在以前的坑里。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">隐恶扬善,执其两端。</p><p class="ql-block">【解释】不说别人的坏处,多说别人的好处,要记住这两点。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">妻贤夫祸少,子孝父心宽。</p><p class="ql-block">【解释】妻子贤惠,丈夫的灾祸就很少;儿子孝顺,父亲的心地就很宽畅。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人生知足何时足,</p><p class="ql-block">到老偷闲且自闲。</p><p class="ql-block">但有绿杨堪系马,</p><p class="ql-block">处处有路通长安。</p><p class="ql-block">【解释】人生没有满足的时候,何不在年老时忙里偷闲颐养天年。只要有绿树就能拴住马,到处有路可通往长安。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">既坠釜甑,反顾何益?</p><p class="ql-block">已覆之水,收之实难。</p><p class="ql-block">【解释】瓦罐已经掉在地上打碎了,再回头看还有什么意义呢?已经泼在地上的水,再收起来实在太难。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">见者易,学者难。</p><p class="ql-block">莫将容易得,便作等闲看。</p><p class="ql-block">【解释】在旁边看别人做觉得很容易,一旦真正学起来就感觉很难。不要把轻易得到的东西,看得很平常。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">用心计较般般错,</p><p class="ql-block">退步思量事事宽。</p><p class="ql-block">【解释】用心算计别人反而时时出错,退一步考虑事情路子就会很宽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道路各别,养家一般。</p><p class="ql-block">从俭入奢易,从奢入俭难。</p><p class="ql-block">【解释】每个人所走的道路虽不一样,但目的都是养家糊口。由俭朴到奢侈很容易,由奢侈再回到俭朴就难了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">知音说与知音听,</p><p class="ql-block">不是知音莫与弹。</p><p class="ql-block">【解释】知心的话只能说给知心人来听,不是知心人就不要和他谈。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">点石化为金,人心犹未足。</p><p class="ql-block">【解释】就是点石成金,人的欲望还是无法满足。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">信了肚,卖了屋。</p><p class="ql-block">【解释】整天吃香的、喝辣的,即便卖了房子也满足不了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">谁人不爱子孙贤,</p><p class="ql-block">谁人不爱千钟粟,</p><p class="ql-block">奈五行,</p><p class="ql-block">不是这般题目。</p><p class="ql-block">【解释】谁不喜欢自己的后代有出息,谁不希望家里藏有大量的粮米,可是“仁、义、礼、智、信”这五行中并不包括这些。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫把真心空计较,</p><p class="ql-block">儿孙自有儿孙福。</p><p class="ql-block">【解释】别为子孙们的前途枉费心机,他们自有他们的福气。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天下无不是的父母,</p><p class="ql-block">世上最难得者兄弟。</p><p class="ql-block">【解释】天下没有不好的父母,世上最难得的是骨肉兄弟。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">与人不和,劝人养鹅;</p><p class="ql-block">与人不睦,劝人架屋。</p><p class="ql-block">【解释】与人合不来,就劝人家养鹅;跟人不和睦,就劝人重新造屋。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">但行好事,莫问前程。</p><p class="ql-block">不交僧道,便是好人。</p><p class="ql-block">【解释】只要多做好事就行了,别问自己的前程如何。不与僧人道士交往,就是好人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">河狭水紧,人急智生。</p><p class="ql-block">明知山有虎,莫向虎山行。</p><p class="ql-block">【解释】河道窄了水流自然就急,人处在危急时刻自然会想出办法来。既然知道山中有猛虎,就不要再上山了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">路不铲不平,事不为不成;</p><p class="ql-block">人不劝不善,钟不敲不鸣。</p><p class="ql-block">【解释】道路不铲不修就不会平坦,事情如果不去做就不会成功;人不劝导不会学好,就像钟不敲打不会响一样。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">无钱方断酒,临老始看经。</p><p class="ql-block">【解释】没钱的时候才想到戒酒,年纪老了才开始读经书,这时候已经晚了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">点塔七层,不如暗处一灯。</p><p class="ql-block">【解释】把七层宝塔的灯都点亮,不如在黑暗处点亮一盏灯。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">堂上二老是活佛,</p><p class="ql-block">何用灵山朝世尊。</p><p class="ql-block">【解释】堂上二老双亲就是活菩萨,何必非要远去灵山朝拜释迦。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">万事劝人休瞒昧,</p><p class="ql-block">举头三尺有神明。</p><p class="ql-block">【解释】凡事奉劝人们不要欺瞒别人,一举一动神灵都知道得一清二楚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">但存方寸土,留与子孙耕。</p><p class="ql-block">灭却心头火,剔起佛前灯。</p><p class="ql-block">【解释】要留下适当的田地,供给子孙们耕种,以自食其力。要熄灭心头的怒火,点亮佛前的青灯。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">惺惺常不足,蒙蒙作公卿。</p><p class="ql-block">【解释】聪明能干的人常常不如意,稀里糊涂的人竟然做了高官。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">众星朗朗,</p><p class="ql-block">不如孤月独明。</p><p class="ql-block">兄弟相害,</p><p class="ql-block">不如友生。</p><p class="ql-block">【解释】众多的星星再耀眼,也比不上一个月亮明亮。兄弟间若互相残害,还不如同学朋友。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">合理可作,小利莫争。</p><p class="ql-block">【解释】合情合理的事可以做,蝇头小利就不要去争夺了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">牡丹花好空入目,</p><p class="ql-block">枣花虽小结实成。</p><p class="ql-block">【解释】牡丹花虽好但只能供观赏,枣花虽小却能结出果实。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欺老莫欺少,欺少心不明。</p><p class="ql-block">【解释】宁可欺负大人,不要欺负小孩子,欺负小孩子是不明事理。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">随分耕锄收地利,</p><p class="ql-block">他时饱暖谢苍天。</p><p class="ql-block">【解释】按照农时来种植收获庄稼,吃饱穿暖时别忘了感谢苍天。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">得忍且忍,得耐且耐;</p><p class="ql-block">不忍不耐,小事成大。</p><p class="ql-block">【解释】凡事要冷静,能忍耐就忍耐;不能忍耐就会把小事弄成大事</p> <p class="ql-block">相论逞英豪,家计渐渐消。</p><p class="ql-block">【解释】彼此间高谈阔论,相互逞能,家道也将逐渐衰落下去。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贤妇令夫贵,恶妇令夫败。</p><p class="ql-block">【解释】贤惠的妻子能使丈夫变得荣华富贵,不贤惠的妻子将使丈夫一败涂地。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一人有庆,兆民咸赖。</p><p class="ql-block">【解释】一个人做出了善绩,许多人都会对他有所依赖。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人老心不老,人穷志不穷。</p><p class="ql-block">【解释】人老了但壮心不能老,人虽穷但志气不能穷。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人无千日好,花无百日红。</p><p class="ql-block">【解释】人不可能总是一帆风顺,花不可能常开不败。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">杀人可恕,情理难容。</p><p class="ql-block">【解释】杀人有时可以宽恕,伤情害理却让人难以容忍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乍富不知新受用,</p><p class="ql-block">乍贫难改旧家风。</p><p class="ql-block">座上客常满,</p><p class="ql-block">杯中酒不空。</p><p class="ql-block">【解释】一夜之间暴富起来,会不知道如何享用;一下子贫穷下来,过去的优裕生活方式也很难改变。家中经常宾朋满座,杯中的酒从没有空过。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">屋漏更遭连夜雨,</p><p class="ql-block">行船又遇打头风。</p><p class="ql-block">【解释】屋子本来就漏,却又遭到连夜大雨;行船本就困难,偏又碰上迎头风。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">笋因落箨方成竹,</p><p class="ql-block">鱼为奔波始化龙。</p><p class="ql-block">记得少年骑竹马,</p><p class="ql-block">转眼又是白头翁。</p><p class="ql-block">【解释】笋因为不断掉皮才成为竹子,鱼只有长途奔波后才能变成龙。还记得小时候一起骑竹马的情景,现在相看都已成白发老翁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">礼义生于富足,</p><p class="ql-block">盗贼出于赌博。</p><p class="ql-block">【解释】生活富足了才会懂得礼义之道,赌博成风容易生出盗贼。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天上众星皆拱北,</p><p class="ql-block">世间无水不朝东。</p><p class="ql-block">【解释】天上的星星都围绕着北极星而运转,世上没有江河不向东流入海的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">君子安贫,达人知命。</p><p class="ql-block">【解释】君子能够安于贫穷,贤达的人知晓天命。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">良药苦口利于病,</p><p class="ql-block">忠言逆耳利于行。</p><p class="ql-block">【解释】好药虽苦却有利于治病,忠言虽然不好听却对人的行为大有益处。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">顺天者存,逆天者亡。</p><p class="ql-block">人为财死,鸟为食亡。</p><p class="ql-block">【解释】顺从天意者就可以生存,违背天意者就必然会灭亡。人为抢夺钱财而死,鸟为觅取食物而亡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">夫妻相和好,琴瑟与笙簧。</p><p class="ql-block">【解释】夫妻之间和睦相处,就像琴瑟与笙簧一样音韵和谐。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有儿穷不久,无子富不长。</p><p class="ql-block">善必寿考,恶必早亡。</p><p class="ql-block">【解释】有了儿子,贫穷不会长久;没有儿子,富贵也不会长久。积善崇德必然长寿,常做坏事一定早死。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">爽口食多偏作病,</p><p class="ql-block">快心事过恐生殃。</p><p class="ql-block">【解释】美味佳肴吃得太多反而要生病,高兴的事做得过头了恐怕要出祸患。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">富贵定要依本分,</p><p class="ql-block">贫穷不必再思量。</p><p class="ql-block">【解释】富贵后一定要安分守己,贫穷时不要产生非分之想。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">画水无风空作浪,</p><p class="ql-block">绣花虽好不闻香。</p><p class="ql-block">【解释】画中之水空有滔天波浪,却听不见风声阵阵;布上绣出的花朵虽然好看,但闻不到半点花香。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贪他一斗米,失却半年粮;</p><p class="ql-block">争他一脚豚,反失一肘羊。</p><p class="ql-block">【解释】贪图他人一斗米,却失去了半年的口粮;拿了别人的一个猪蹄,反而失掉了一个羊肘子。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">龙归晚洞云犹湿,</p><p class="ql-block">麝过春山草木香。</p><p class="ql-block">平生只会说人短,</p><p class="ql-block">何不回头把己量。</p><p class="ql-block">【解释】龙在夜晚归洞时云彩还是湿的,麝走过的山地连草木都带有香味。有的人平时只会挑别人的短处,为什么不找找自身的缺点呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">见善如不及,见恶如探汤。</p><p class="ql-block">【解释】看见好人好事,唯恐自己赶不上;看到坏人坏事,就像手碰到沸水一样,赶紧避开</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人穷志短,马瘦毛长。</p><p class="ql-block">【解释】人贫穷了志气也就没有了,马瘦了毛也会长起来。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">自家心里急,</p><p class="ql-block">他人不知忙。</p><p class="ql-block">贫无达士将金赠,</p><p class="ql-block">病有高人说药方。</p><p class="ql-block">【解释】自己的事情自己心里最着急,别人不知道,不会着忙的。人穷了不会有人仗义送你钱财,生病时倒是有人告诉治病的良方。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">触来莫与竞,</p><p class="ql-block">事过心清凉。</p><p class="ql-block">秋至满山多秀色,</p><p class="ql-block">春来无处不花香。</p><p class="ql-block">【解释】当人触犯了你的时候,不要与他计较,事情过后心境自然会平静下来。秋天到了,漫山遍野都是秀丽的景色;春天来了,到处弥漫着醉人的花香。</p> <p class="ql-block">凡人不可貌相,</p><p class="ql-block">海水不可斗量。</p><p class="ql-block">【解释】衡量一个人不可凭相貌来判定,就像海水不能用斗来量一样。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清清之水为土所防,</p><p class="ql-block">济济之士为酒所伤。</p><p class="ql-block">【解释】多少洪水为沙土所阻塞,多少志士豪杰为酒所伤害。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蒿草之下,或有兰香;</p><p class="ql-block">茅茨之屋,或有侯王。</p><p class="ql-block">【解释】蒿草的下面可能生长着兰草;茅屋里边可能住着将来的王侯将相。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">无限朱门生饿殍,</p><p class="ql-block">几多白屋出公卿。</p><p class="ql-block">【解释】许多豪门权贵之家生出一些无能之辈,多少贫穷之家却生出了达官贵人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">醉后乾坤大,壶中日月长。</p><p class="ql-block">万事皆已定,浮生空白忙。</p><p class="ql-block">【解释】人喝醉后会感到天地无限广阔,会觉得时间很漫长。既然万事上天都已定好,何必再去漂泊他乡空自忙碌呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">千里送鹅毛,礼轻仁义重。</p><p class="ql-block">【解释】不远千里送一根鹅毛,礼物虽轻,情谊却很深重。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">世事明如镜,前程暗似漆。</p><p class="ql-block">【解释】世上的事都很明了,但个人的前程却很暗淡</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">架上碗儿轮流转,</p><p class="ql-block">媳妇自有做婆时。</p><p class="ql-block">【解释】架上的碗碟可以不分先后轮流使用,再年轻的媳妇也有熬到做婆婆的那一天。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人生一世,如驹过隙。</p><p class="ql-block">【解释】人生一世,就像白驹过隙,瞬间即逝。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">良田万顷,日食三升;</p><p class="ql-block">大厦千间,夜眠八尺。</p><p class="ql-block">【解释】家有万顷良田,每天也只不过吃几升米;即使有千间广厦,夜里睡觉也只占去八尺长的一小块地方。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">千经万典,孝义为先。</p><p class="ql-block">【解释】所有的经典,都以忠孝仁义为先。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一字入公门,九牛拔不出。</p><p class="ql-block">【解释】老百姓一旦吃官司进了衙门,再也休想平安地出来了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">八字衙门向南开,</p><p class="ql-block">有理无钱莫进来。</p><p class="ql-block">【解释】虽然官衙的大门向南敞开着,奉劝那些空有理而没有钱的人还是不要进来吧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">富从升合起,贫因不算来。</p><p class="ql-block">【解释】富贵是由一点一滴积累起来的,贫穷都是由于不会精打细算而造成的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">万事不由人计较,</p><p class="ql-block">一生都是命安排。</p><p class="ql-block">【解释】天下的万事都不是人为所能预见的,都是命里安排的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">家无读书子,官从何处来?</p><p class="ql-block">【解释】家中人都不读书求学,怎么会有做官的人呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人间私语,天闻若雷;</p><p class="ql-block">暗室亏心,神目如电。</p><p class="ql-block">【解释】背地里讲的悄悄话,上天听得清清楚楚;暗地里做的亏心事,神明看得明明白白。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一毫之恶,劝人莫作;</p><p class="ql-block">一毫之善,与人方便。</p><p class="ql-block">欺人是祸,饶人是福;</p><p class="ql-block">天眼昭昭,报应甚速。</p><p class="ql-block">【解释】即便最细小的坏事,也要劝人不要做;任何与人有利的好事,都要尽力去做。欺负别人会给自己带来灾祸,宽恕他人能给自己带来福分;上天都明白清楚,人的所做所为会很快得到相应的好与坏的报应。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">圣贤言语,神钦鬼伏。</p><p class="ql-block">【解释】圣贤的言语,即便鬼神听到都很钦佩。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人各有心,</p><p class="ql-block">心各有见。</p><p class="ql-block">口说不如身逢,</p><p class="ql-block">耳闻不如目见。</p><p class="ql-block">【解释】每个人都有自己的心思,都有自己的主见。口里说出来不如亲身经历过,只是听说不如亲眼所见。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">养兵千日,用在一时。</p><p class="ql-block">【解释】长期供养训练军队,就是为了防止一旦爆发战争。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">国清才子贵,家富小儿娇。</p><p class="ql-block">【解释】国家清明,读书人才会得到重视;家境富裕,小孩子容易娇生惯养。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">利刀割体疮犹合,</p><p class="ql-block">恶语伤人恨不消。</p><p class="ql-block">【解释】利刀伤了身体伤口还容易愈合,恶语一旦伤了人怨恨就不易消除。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有钱堪出众,无衣懒出门。</p><p class="ql-block">【解释】有钱的人愿意在人前显示,而没有好衣服穿的人门都不愿出。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">公道世间唯白发,</p><p class="ql-block">贵人头上不曾饶。</p><p class="ql-block">【解释】只有人们头上的白发,才最为公道,就是贵族富人,它也一视同仁,绝不放过他。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">为官须作相,及第必争先。</p><p class="ql-block">【解释】做官就要做到宰相,科举考试就要争取名列前茅。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苗从地发,</p><p class="ql-block">枝由树分。</p><p class="ql-block">父子亲而家不退,</p><p class="ql-block">兄弟和而家不分。</p><p class="ql-block">【解释】禾苗从地里长出来,树枝从树干上分出来,这是自然而然的事。父子和睦家道不会衰退,兄弟团结就不会闹分家。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">官有公法,民有私约。</p><p class="ql-block">【解释】国家有国家的法律,民间自有民间的契约。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">闲时不烧香,急时抱佛脚。</p><p class="ql-block">【解释】平常无事的时候不烧香敬佛,紧急关头时却想起求佛祖保佑。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">幸生太平无事日,</p><p class="ql-block">恐逢年老不多时。</p><p class="ql-block">【解释】很幸运生在了太平盛世,唯恐到了老年,这样的太平日子就不会多了。</p> <p class="ql-block">国乱思良将,家贫思贤妻。</p><p class="ql-block">【解释】国家战乱就会祈求良将来平息战火,家境贫困就希望有个贤妻来料理家事。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">池塘积水须防旱,</p><p class="ql-block">田土深耕足养家。</p><p class="ql-block">【解释】池塘里蓄满水是为了防旱,土地深耕细作是为了多打粮食来养家糊口。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">根深不怕风摇动,</p><p class="ql-block">树正何愁月影斜。</p><p class="ql-block">【解释】树根扎得深就不怕大风摇动,树干长得直就不怕地上的影子斜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">学在一人之下,</p><p class="ql-block">用在万人之上。</p><p class="ql-block">一字为师,终身如父。</p><p class="ql-block">【解释】从一个人那里学到的东西,可以应用在千万人身上。即使老师仅教会你点滴知识,也要终身像对待父亲那样尊敬他。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">忘恩负义,禽兽之徒。</p><p class="ql-block">【解释】忘恩负义之人,只能与禽兽为伍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">戏君莫将油炒菜,</p><p class="ql-block">留与儿孙夜读书。</p><p class="ql-block">书中自有千钟粟,</p><p class="ql-block">书中自有颜如玉。</p><p class="ql-block">【解释】奉劝家长们不要用大量的油炒菜,还是留给儿孙们夜间读书点灯之用吧。读书可以让人获得千钟粟米,读书可以让人得到如玉般美貌的妻子。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫怨天来莫怨人,</p><p class="ql-block">五行八字命生成。</p><p class="ql-block">莫怨自己穷,</p><p class="ql-block">穷要穷得干净;</p><p class="ql-block">莫羡他人富,</p><p class="ql-block">富要富得清高。</p><p class="ql-block">【解释】不要怨天尤人,人生都是命中注定的。不要埋怨自己贫穷,穷要穷得有气节;不要羡慕他人富贵,富要富得纯洁高尚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">别人骑马我骑驴,</p><p class="ql-block">仔细思量我不如,</p><p class="ql-block">等我回头看,</p><p class="ql-block">还有挑脚汉。</p><p class="ql-block">【解释】他人骑大马我骑毛驴,仔细想想,我不如他,回头看了一下,还有不如我徒步肩挑的人呢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">路上有饥人,家中有剩饭。</p><p class="ql-block">积德与儿孙,要广行方便。</p><p class="ql-block">【解释】有讨饭者经过门前,家中如果有些剩饭,当为子孙积德,行些方便,把食物送给他们吃。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">作善鬼神钦,作恶遭天谴。</p><p class="ql-block">【解释】做善事连鬼神都很钦佩,做坏事必会遭到老天的谴责。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">积钱积谷不如积德,</p><p class="ql-block">买田买地不如买书。</p><p class="ql-block">【解释】积攒钱粮不如多积阴德,买田买地不如多买书籍。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一日春工十日粮,</p><p class="ql-block">十日春工半年粮。</p><p class="ql-block">疏懒人没吃,</p><p class="ql-block">勤俭粮满仓。</p><p class="ql-block">【解释】只有抓紧时间进行春耕,才能收获到更多的粮食。懒散的人经常会缺吃少穿,勤劳节俭的人则会吃穿不愁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人亲财不亲,财利要分清。</p><p class="ql-block">【解释】即使亲人之间,钱财利益也要分清楚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十分伶俐使七分,</p><p class="ql-block">常留三分与儿孙;</p><p class="ql-block">若要十分都使尽,</p><p class="ql-block">远在儿孙近在身。</p><p class="ql-block">【解释】有十分的聪明用上七分就行了,留几分给儿孙吧,如果十分聪明都用尽了,那就会聪明反被聪明误,近处讲会误了自己,远处讲会殃及子孙后代。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">君子乐得做君子,</p><p class="ql-block">小人枉自做小人。</p><p class="ql-block">【解释】高尚的君子自愿高尚,卑鄙的小人自甘卑鄙。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">好学者则庶民之子为公卿,</p><p class="ql-block">不好学者则公卿之子为庶民。</p><p class="ql-block">【解释】好学的人即使是平民之子,将来也可以做大官;不好学的人即使是公侯之子,日后也会破落成为平民的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">惜钱莫教子,护短莫从师。</p><p class="ql-block">【解释】爱惜钱财,就不会教育好自己的子女;庇护子女的缺点,就不要让他们向老师学习</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">记得旧文章,便是新举子。</p><p class="ql-block">【解释】能背诵并弄懂圣贤们的文章的人,就能考取为新的举人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人在家中坐,祸从天上落。</p><p class="ql-block">【解释】人在倒霉时即使待在家里不出门,也会大难临头。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">但求心无愧,不怕有后灾。</p><p class="ql-block">【解释】如果凡事做到问心无愧,就不怕日后有灾难来临。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">只有和气去迎人,</p><p class="ql-block">那有相打得太平?</p><p class="ql-block">【解释】只有和和气气地去对待周围的人,才能过上安稳日子,经常打打骂骂哪有太平日子可过呢?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">忠厚自有忠厚报,</p><p class="ql-block">豪强一定受官刑。</p><p class="ql-block">【解释】忠厚老实的人自然会有好的回报,巧取豪夺的人日后必定会受到法律的严惩。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人到公门正好修,</p><p class="ql-block">留些阴德在后头。</p><p class="ql-block">【解释】人进了官府后正好可以修身养德,为自己的后代积一些阴德吧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">为人何必争高下,</p><p class="ql-block">一旦无命万事休。</p><p class="ql-block">【解释】做人何必非要争出谁高谁低呢?一旦失去性命就什么都完了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山高不算高,人心比天高。</p><p class="ql-block">白水变酒卖,还嫌猪无糟。</p><p class="ql-block">【解释】山再高也没有天高,但人心有时却比天还高,把白水当酒卖给别人,还埋怨自家猪没酒糟吃。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">贫寒休要怨,富贵不须骄。</p><p class="ql-block">善恶随人作,祸福自己招。</p><p class="ql-block">【解释】家里贫寒不要怨天尤人,家中富贵切勿骄傲自满。好事坏事是自己做出的,是祸是福是自己招来的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">奉劝君子,各宜守己;</p><p class="ql-block">只此呈示,万无一失。</p><p class="ql-block">【解释】奉劝天下的君子们,做事都要安分守己,要是能做到上面所说的一切,就可以保证你万无一失,一生平安。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p>